Hoàn thiện chính sách đất đai, bảo đảm quyền lợi người dân

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng.

Bồi thường gắn với sinh kế

Ngày 29/10, sau khi nghe đóng góp ý kiến, kiến nghị của đại biểu Quốc hội tại Hội trường về dự án Luật Đất đai sửa đổi, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng giải trình loạt vấn đề nóng trong dự án Luật Đất đai sửa đổi từ thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, giá đất đến phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số.

Liên quan nội dung thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Bộ trưởng NN&MT Trịnh Việt Hùng cho biết, việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi lần này vẫn tuân thủ theo nguyên tắc phải bảo đảm tuân thủ Hiến pháp; thể chế hóa Nghị quyết số 21 của ban Chấp hành Trung ương và có quy định chặt chẽ, không lạm dụng thu hồi đất và không gây khó khăn cho việc triển khai dự án.

Đối với ý kiến đề nghị “cân nhắc” việc thu hồi đất đối với công trình sự nghiệp đã và đang được Nhà nước cho phép hoạt động, Chính phủ cho rằng, quy định trong dự thảo kế thừa Luật Đất đai năm 2024, đây không phải nội dung mới, cũng không thể chế các Nghị quyết khác của Trung ương, chủ trương này bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận đất đai giữa khu vực công và khu vực tư.

Quốc hội thảo luận dự án Luật Đất đai sửa đổi ở hội trường

“Dự thảo thể chế hóa quan điểm chuyển từ tư duy bồi thường tài sản thu hồi sang tư duy tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất theo Nghị quyết số 21 của Trung ương, bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất bị thu hồi", Bộ trưởng NN&MT Trịnh Việt Hùng cho biết.

Ngoài ra, dự thảo đồng thời quy định ngân sách Nhà nước hoàn trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà nhà đầu tư ứng trước theo hướng ngân sách Nhà nước hoàn trả toàn bộ bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư. Trường hợp dự án chấm dứt hoạt động, phần kinh phí ứng trước được hoàn trả, nội dung này phù hợp với Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Doanh nghiệp.

Bộ trưởng NN&MT Trịnh Việt Hùng

Kết nối dữ liệu đất đai

Đối với phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, một số ý kiến của đại biểu Quốc hội đề nghị việc phân cấp phải đi đôi với năng lực thực thi và điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là đối với cấp xã.

Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, rà soát và quy định cụ thể để bảo đảm tính khả thi, đồng thời xây dựng cơ chế giám sát, hỗ trợ, hướng dẫn trong quá trình tổ chức thực hiện.

Về cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số với đất đai, Bộ trưởng NN&MT nhấn mạnh, dự thảo quy định mỗi thửa đất được gắn một mã định danh duy nhất, thống nhất trên phạm vi cả nước, làm cơ sở tham chiếu cho các mã định danh trong cơ sở dữ liệu quốc gia.

Khi dữ liệu đất đai bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung, người dân sẽ thực hiện thủ tục hành chính đơn giản, thuận lợi hơn.

Cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu cung cấp thêm thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu đất đai được công bố. Trường hợp cần thông báo cung cấp, bổ sung hồ sơ, việc thông báo chỉ được thực hiện một lần

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, Bộ NN&MT được Chính phủ giao hoàn thành trong năm 2026 đối với tổng số thửa đất có dữ liệu đăng trên VNeID. Hiện cả nước có khoảng 105 triệu thửa đất, trong đó hơn 70 triệu thửa đã có dữ liệu. Đến ngày hôm nay, đã có gần 44 triệu thửa đất được kết nối.

Dữ liệu điện tử về đất đai "bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất dùng chung" và "khi kết nối liên thông sẽ chính xác hơn nằm trong hồ sơ giấy".

Bộ trưởng bày tỏ sự tự tin về hệ thống dữ liệu đất đai, đồng thời cho biết, nếu được Chủ tịch Quốc hội và Quốc hội cho phép, ngay trong chiều cùng ngày, Bộ có thể cài đặt hệ thống để tất cả đại biểu Quốc hội theo dõi trực tiếp bất cứ lúc nào.

Theo ông Hùng, hệ thống dữ liệu về đất đai được cập nhật vào 8h sáng và 17h chiều hàng ngày. Hệ thống cũng đã được A05 (Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an) xác nhận bảo đảm các điều kiện về an ninh, an toàn khi ứng dụng.