Gắn trách nhiệm với nguồn lực, bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ bưu chính

Hoàn thiện cơ chế tài chính, phân định rõ trách nhiệm quản lý

Các đại biểu thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Luật Bưu chính (sửa đổi) nhằm khắc phục những khó khăn, bất cập của Luật Bưu chính năm 2010. Tuy nhiên, các đại biểu cũng đề nghị cần rà soát để có chỉnh sửa, bổ sung một số điều, khoản cho phù hợp.

Toàn cảnh thảo luận tại tổ Tổ 15 (gồm ĐBQH tỉnh Lào Cai và Vĩnh Long)

ĐBQH Sùng A Lềnh (Lào Cai) đề nghị rà soát, hoàn thiện các quy định về cơ chế tài chính đối với hoạt động bưu chính công ích, bảo đảm thống nhất giữa chính sách của Nhà nước và nội dung chi ngân sách nhà nước. Theo đại biểu, khoản 3 Điều 4 quy định kinh phí đầu tư, phát triển, duy trì mạng bưu chính công cộng và cung cấp dịch vụ bưu chính công ích từ nguồn chi các hoạt động kinh tế, trong khi khoản 1 Điều 28 lại phân định nội dung chi thành chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.

Do nhiệm vụ đầu tư hạ tầng và duy trì hoạt động có tính chất khác nhau, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 3 Điều 4 theo hướng Nhà nước bảo đảm cơ chế tài chính và nguồn lực thực hiện; việc lập dự toán, phân bổ, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí tuân thủ pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đồng thời, cần phân định rõ nhiệm vụ do ngân sách trung ương bảo đảm, nhiệm vụ thuộc trách nhiệm chi của ngân sách địa phương và cơ chế hỗ trợ đối với địa bàn khó khăn. Việc giao nhiệm vụ phải gắn với trách nhiệm bảo đảm kinh phí, tạo căn cứ để địa phương và doanh nghiệp chủ động tổ chức thực hiện.

ĐBQH Sùng A Lềnh (Lào Cai) phát biểu

Theo đại biểu, cần hoàn thiện quy định về điểm phục vụ đa năng tại Điều 26 theo hướng xác định rõ cơ quan giao nhiệm vụ, nội dung công việc, tiêu chuẩn phục vụ, phương pháp xác định chi phí, điều kiện nghiệm thu và thanh toán. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về an toàn, bảo mật và tính toàn vẹn của hồ sơ trong công đoạn mình thực hiện. Kinh phí hỗ trợ dịch vụ công cần được xác định theo nhiệm vụ cụ thể, không mặc nhiên chuyển toàn bộ chi phí vận hành điểm phục vụ đa năng sang ngân sách địa phương.

Đồng quan điểm với đại biểu Sùng A Lềnh, ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai) đề nghị bổ sung nhiệm vụ hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, dịch vụ số, thương mại điện tử và hướng dẫn kỹ năng số phù hợp với điều kiện từng địa bàn tại các điểm phục vụ đa năng.

ĐBQH Tráng A Dương (Lào Cai) phát biểu

Theo đó, việc bổ sung cần theo hướng Nhà nước khuyến khích, ưu tiên phát triển điểm phục vụ đa năng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Chính phủ quy định chi tiết tổ chức thực hiện hoạt động cơ chế phối hợp điều kiện đảm bảo thực hiện chức năng nhiệm vụ phù hợp với điều kiện của từng địa bàn và quy định của pháp luật có liên quan.

Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm, bảo đảm an toàn dữ liệu bưu chính

Liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong hoạt động bưu chính tại Điều 40 của dự thảo luật, ĐBQH Tráng A Dương cơ bản nhất trí với 5 mô hình được quy định trong dự thảo, đồng thời đề nghị nghiên cứu bổ sung mô hình thử nghiệm các giải pháp công nghệ nhằm mở rộng khả năng cung cấp dịch vụ bưu chính công ích tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Việc bổ sung này sẽ khuyến khích nghiên cứu thử nghiệm các mô hình ứng dụng bưu chính của Chính phủ đối với điều kiện các tỉnh vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ đó, góp phần khắc phục những hạn chế về hạ tầng và khoảng cách địa lý, khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân. Qua đó, phát huy vai trò hoạt động của bưu chính trong cung cấp dịch vụ công, thúc đẩy chuyển đổi số, đảm bảo người dân ở địa bàn khó khăn được tiếp cận bình đẳng các dịch vụ thiết yếu.

ĐBQH Nguyễn Đào Tùng (Vĩnh Long) phát biểu

ĐBQH Nguyễn Đào Tùng (Vĩnh Long) cho rằng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đã được quy định trong Luật Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo. Đại biểu đề nghị cân nhắc bỏ Điều 40 và Điều 21, khoản 21, Điều 3 để tránh trục lặp, nếu giữ các điều khoản thì phải chứng minh tính phù hợp. Đồng thời, bổ sung chế tài xử lý hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm để thu thập dữ liệu trái phép.

Về nội dung hoàn thiện quy định về dữ liệu và truy vết bưu gửi, bảo đảm khả thi và bảo vệ quyền của người sử dụng dịch vụ, ĐBQH Phạm Thị Phương (Lào Cai) đề nghị hoàn thiện quy định về định danh và truy vết bưu gửi tại Điều 41. Theo đó, dự thảo cần bổ sung nguyên tắc liên thông mã định danh và duy trì thông tin truy vết khi bưu gửi được chuyển qua nhiều doanh nghiệp; đồng thời xác định rõ trách nhiệm cập nhật trạng thái, bàn giao dữ liệu để bảo đảm có thể theo dõi liên tục toàn bộ quá trình cung cấp dịch vụ.

ĐBQH Phạm Thị Phương (Lào Cai) phát biểu

Đại biểu cũng đề nghị rà soát khoản 3 Điều 41 và khoản 1 Điều 44 liên quan đến định danh bưu gửi và thu thập thông tin người gửi đối với báo, tạp chí. Do đây là hai nghĩa vụ khác nhau, cần làm rõ căn cứ xác định ngoại lệ đối với từng nghĩa vụ, bảo đảm thống nhất, minh bạch và thuận lợi khi áp dụng.

Đại biểu Phạm Thị Phương nhấn mạnh, luật thiết lập cơ chế quản lý rõ ràng, bảo đảm việc đơn giản hóa thủ tục đi cùng trách nhiệm kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Phân cấp phải gắn với điều kiện thực hiện; thu thập, khai thác dữ liệu phải đúng mục đích, phục vụ quản lý và nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.