'Ghìm cương' lạm phát 2025: Điều hành vĩ mô thành công giữa nhiều 'cơn gió ngược'

Tính chung cả năm, CPI bình quân chỉ tăng 3,31%, hoàn thành mục tiêu kiểm soát lạm phát mà Quốc hội đề ra. (Ảnh: Vietnam+)

Khép lại năm 2025 đầy biến động, kinh tế Việt Nam đã về đích với các chỉ tiêu tăng trưởng ấn tượng và kiểm soát tốt lạm phát. Giữa bối cảnh những "cơn gió ngược" từ thị trường thế giới và thiên tai khắc nghiệt trong nước, việc chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cả năm chỉ tăng 3,31%, hoàn thành mục tiêu Quốc hội đề ra được xem là một thành công lớn trong điều hành vĩ mô.

Để làm rõ hơn về vấn đề này, phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thu Oanh, Vụ trưởng Vụ Thống kê Giá (Cục Thống kê, Bộ Tài chính) để giải mã những động lực giúp "ghìm cương" lạm phát và nhận diện những thách thức của năm 2026.

“Ghìm cương" lạm phát

- Thưa bà, nhìn lại bức tranh kinh tế năm 2025, chúng ta thấy những gam màu sáng tối đan xen. Thế giới bất ổn địa chính trị, trong nước chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, bão lũ. Tuy nhiên, con số CPI bình quân cả năm chỉ tăng 3,31%. Bà có thể phân tích sâu hơn về diễn biến giá cả thị trường trong năm qua, đặc biệt là giai đoạn "nước rút" cuối năm?

Bà Nguyễn Thu Oanh: Năm 2025 là một năm thử thách bản lĩnh của nền kinh tế Việt Nam. Chúng ta hoạt động trong bối cảnh thị trường hàng hóa thế giới diễn biến vô cùng phức tạp, chịu tác động kép từ bất ổn địa chính trị và sự điều chỉnh chính sách thương mại của các cường quốc.

Nhìn vào các con số thống kê, có thể thấy áp lực lạm phát đã hiện hữu rõ nét qua từng quý. Cụ thể, trong tháng Mười Hai, CPI tăng 0,19% so với tháng trước và tăng 3,48% so với cùng kỳ năm 2024. Tính chung quý 4/2025 – quý cao điểm của tiêu dùng và sản xuất, CPI bình quân tăng 3,44%. Song tính chung cả năm, CPI bình quân chỉ tăng 3,31%. Đây là con số rất ý nghĩa, khẳng định chúng ta đã hoàn thành mục tiêu kiểm soát lạm phát mà Quốc hội đề ra.

Kết quả trên có được là nhờ sự điều hành quyết liệt và linh hoạt của Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương. Cụ thể là sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa, điều hành linh hoạt lãi suất, tỷ giá, tăng trưởng tín dụng hợp lý, vừa hỗ trợ sản xuất kinh doanh, vừa không tạo áp lực lên mặt bằng giá.

Bên cạnh đó, công tác điều hành giá các mặt hàng Nhà nước quản lý thận trọng theo lộ trình, nhất là các lĩnh vực như giáo dục, y tế, điện sinh hoạt, hạn chế cú sốc giá và tác động lan tỏa.

Nhờ vậy, nguồn cung hàng hóa trong nước được bảo đảm, đặc biệt là lương thực, thực phẩm và hàng hóa thiết yếu. Sự tăng cường bình ổn thị trường, dự trữ hàng hóa đã hạn chế được tình trạng khan hiếm cục bộ.

Song song với đó, công tác quản lý thị trường, chống đầu cơ, gian lận thương mại được tăng cường, giúp hạn chế việc đẩy giá bất hợp lý. Và, thị trường ngoại hối ổn định, tỷ giá được điều hành linh hoạt, góp phần giảm áp lực nhập khẩu lạm phát từ bên ngoài.

Nhờ sự phối hợp chính sách hiệu quả, lạm phát năm 2025 tăng nhưng ở mức phù hợp, không gây biến động lớn đối với nền kinh tế và đời sống người dân và góp phần hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Điểm đáng chú ý trong cấu thành lạm phát của năm nay là sự chênh lệch giữa lạm phát chung và lạm phát cơ bản. Lạm phát cơ bản (CPI sau khi loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống, năng lượng và mặt hàng do Nhà nước quản lý) bình quân năm 2025 tăng 3,21%, thấp hơn mức tăng 3,31% của CPI bình quân chung.

Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể phủ nhận áp lực từ chi phí đầu vào khi chỉ số giá sản xuất, chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu và chỉ số giá xuất nhập khẩu trong năm đều tăng so với năm 2024. Việc giữ được mức tăng 3,31% trong bối cảnh "bão giá" nguyên liệu và đứt gãy chuỗi cung ứng cục bộ là sự nỗ lực rất lớn.

- Bước sang năm 2026, liệu chúng ta có thể tiếp tục duy trì được sự ổn định này khi nhiều dự báo cho thấy rủi ro lạm phát vẫn đang chực chờ?

Bà Nguyễn Thu Oanh: Bước sang năm 2026, chúng ta không được phép lơ là, bởi rủi ro lạm phát vẫn là một "ẩn số" khó lường với 4 thách thức lớn. Cụ thể, biến động giá năng lượng, nhiên liệu và hàng hóa trên thị trường thế giới vẫn khó lường. Chi phí logistics và vận tải quốc tế có thể tiếp tục ở mức cao, tác động tới chi phí sản xuất và giá thành hàng hóa. Thêm vào đó, xung đột địa chính trị, thiên tai và biến đổi khí hậu có thể gây gián đoạn nguồn cung, nhất là lương thực, thực phẩm. Cùng với đó, nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và đầu tư công tăng tốc sẽ tạo sức cầu lớn, có thể khiến mặt bằng giá nhích lên.

Do đó, thông điệp cho năm 2026 vẫn là chủ động, thận trọng và không chủ quan. Việc bảo đảm cân đối cung - cầu, kiểm soát tốt tâm lý và kỳ vọng lạm phát sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Động lực bền vững từ sức mua 100 triệu dân

- Chuyển sang một gam màu tươi sáng hơn trong bức tranh kinh tế. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 tăng tới 9,2%. Đây là một con số rất ấn tượng. Theo bà, đâu là động lực thực sự đằng sau sự bứt phá này và xu hướng này có đủ bền vững để trở thành bệ đỡ cho tăng trưởng năm 2026?

Bà Nguyễn Thu Oanh: Con số tăng trưởng 9,2% của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 là minh chứng rõ nét nhất cho thấy sức mua của nền kinh tế đã phục hồi mạnh mẽ và thực sự trở thành một trong những động lực tăng trưởng chính.

Sự bứt phá này được cộng hưởng bởi nhiều yếu tố tích cực. Trước hết, đó là sự cải thiện về thu nhập và niềm tin. Khi kinh tế vĩ mô ổn định, việc làm được bảo đảm, người dân sẽ mạnh dạn hơn trong việc chi tiêu. Thêm vào đó, chính sách hỗ trợ kịp thời và môi trường kinh doanh thuận lợi đã củng cố niềm tin tiêu dùng.

Điểm nhấn của năm 2025 chính là sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành du lịch và dịch vụ. Việt Nam đã đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế - con số cao nhất trong nhiều năm qua, tăng tới 20,4% so với năm trước. Sự bùng nổ này kéo theo doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 14,6% và du lịch lữ hành tăng 20,2%. Dòng khách quốc tế và nội địa tấp nập đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa, kích thích tiêu dùng trực tiếp và gián tiếp sang hàng loạt ngành nghề khác.

Ngoài ra, không thể không nhắc đến vai trò của kinh tế số. Thương mại điện tử và các nền tảng mua sắm trực tuyến phát triển nhanh chóng đã xóa mờ khoảng cách địa lý, giúp người dân tiếp cận hàng hóa dễ dàng hơn bao giờ hết. Mặt khác, các chương trình khuyến mại, kích cầu quy mô lớn cũng đóng vai trò như chất xúc tác quan trọng.

Về triển vọng năm 2026, tôi đánh giá xu hướng này hoàn toàn có cơ sở để duy trì sự bền vững. Nếu chúng ta tiếp tục giữ vững sự ổn định vĩ mô, bảo đảm thu nhập cho người lao động, tiếp tục nâng cao chất lượng hàng hóa dịch vụ, khai thác sâu hơn nữa tiềm năng của du lịch và thương mại điện tử, thì thị trường trong nước với 100 triệu dân sẽ tiếp tục là trụ cột vững chắc, san sẻ gánh nặng cho xuất khẩu và đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế chung.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!

(Vietnam+)