Gia đình có hai con gái dưới 16 tuổi có thể được hỗ trợ mua BHYT, sữa học đường

Đây là một trong những nội dung mới tại dự thảo Thông tư Hướng dẫn một số nội dung chính sách khuyến khích, thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số. Dự thảo đang được Bộ Y tế lấy ý kiến lần hai, đến ngày 8/10.

So với bản lấy ý kiến lần đầu, dự thảo mới xác định rõ độ tuổi của trẻ và cụ thể hơn các hình thức hỗ trợ. Theo đó, căn cứ mục tiêu chính sách dân số và điều kiện thực tế, địa phương có thể lựa chọn, quyết định các nội dung khuyến khích đối với vợ chồng, cá nhân trong độ tuổi sinh đẻ có ít nhất hai con gái dưới 16 tuổi tại thời điểm được đề xuất.

Ở bản dự thảo trước, Bộ Y tế chỉ đề cập việc hỗ trợ gia đình có hai con gái, chưa quy định cụ thể độ tuổi.

Theo dự thảo, những gia đình được xem xét hỗ trợ phải đáp ứng các tiêu chí như nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi hoặc thành đạt. Hình thức hỗ trợ có thể là tôn vinh, biểu dương, hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh, sữa học đường và các nội dung phù hợp khác do địa phương quyết định.

Gia đình có hai con gái dưới 16 tuổi có thể được hỗ trợ mua BHYT, sữa học đường. (Ảnh minh hoạ)

Đại diện Bộ Y tế cho biết chính sách này không nhằm khuyến khích các gia đình lựa chọn sinh con gái. Mục tiêu được đặt ra là giảm định kiến trọng nam hơn nữ, nâng cao vị thế của trẻ em gái và góp phần kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Cùng nhóm chính sách, dự thảo đề xuất khen thưởng các tập thể thực hiện tốt việc kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.

Một xã có 100% thôn đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính thai nhi và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước có thể được đề xuất UBND cấp tỉnh khen thưởng một lần. Hình thức kèm theo có thể gồm biểu dương và hỗ trợ bằng tiền.

Theo Bộ Y tế, những mô hình biểu dương, khen thưởng của các địa phương từng bước đầu góp phần thay đổi cách nhìn của gia đình và cộng đồng về giá trị của trẻ em gái. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng việc giảm mất cân bằng giới tính khi sinh cần nhiều giải pháp đồng bộ và được duy trì trong thời gian dài.

Tỷ số giới tính khi sinh của Việt Nam nhiều năm qua vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên. Cục Thống kê ghi nhận năm 2009 có 110,5 bé trai trên 100 bé gái; con số này tăng lên 111,5 năm 2019 và ở mức 111,4 năm 2024.

Trong khi đó, tỷ số giới tính khi sinh tự nhiên thường vào khoảng 106 bé trai trên 100 bé gái.

Mất cân bằng giới tính khi sinh tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc, đặc biệt tại khu vực đồng bằng sông Hồng. Một số địa phương tại đây ghi nhận tỷ số lên tới 118 bé trai trên 100 bé gái. Ở phần lớn các tỉnh phía Nam, tỷ số này gần mức cân bằng hơn, khoảng 105-108 bé trai trên 100 bé gái.

Sự chênh lệch không chỉ là vấn đề của từng gia đình mà có thể tác động đến cơ cấu dân số trong nhiều thập kỷ sau. Cơ quan thống kê dự báo nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, Việt Nam có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi 15-49 vào năm 2034 và 1,8 triệu vào năm 2059.

Khi số nam giới vượt xa nữ giới, thị trường hôn nhân cũng có thể chịu tác động. Một bộ phận nam giới có nguy cơ khó tìm bạn đời, kéo theo các xu hướng như kết hôn muộn hoặc sống độc thân.

Bộ Y tế đặt mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái vào năm 2030. Chính sách hỗ trợ các gia đình có con gái được đặt trong nhóm giải pháp dân số, cùng với các chính sách duy trì mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với già hóa.

Việc khuyến khích các gia đình coi trọng con gái, theo đó, được đặt song song với nỗ lực hạn chế lựa chọn giới tính thai nhi ngay từ trước khi trẻ chào đời.