Giá dừa tăng mạnh theo sức nóng thị trường xuất khẩu

Dừa tươi đang khá hút khách tại TP Hồ Chí Minh vì thời tiết nắng nóng.

Thị trường dừa tươi tăng nhiệt

Những ngày giữa tháng 5, nhu cầu giải nhiệt tăng cao tại TP Hồ Chí Minh do nắng nóng kéo dài, khiến sức mua dừa tươi tăng mạnh tại nhiều tuyến đường và chợ truyền thống. Ghi nhận của phóng viên báo Tin tức và Dân tộc tại các tuyến đường trung tâm và giáp xa lộ như Võ Nguyên Giáp, Quang Trung, Điện Biên Phủ hay Nguyễn Thị Minh Khai, lượng khách mua dừa tăng rõ rệt.

Chị Nguyễn Thị Hồng, tiểu thương bán dừa trên đường Quang Trung (phường Tăng Nhơn Phú), cho biết giá dừa nhập tại vườn đã tăng mạnh trong hơn nửa tháng qua. "Nếu trước đây giá chỉ khoảng 60.000 - 70.000 đồng/chục thì nay đã lên 100.000 - 120.000 đồng/chục. Giá bán lẻ vì vậy cũng tăng từ khoảng 7.000 - 8.000 đồng lên 12.000 - 15.000 đồng/trái", chị Hồng nói.

Các điểm bán dừa tươi tại TP Hồ Chí Minh thu hút khách đến mua.

Theo chị Hồng, nhiều ngày lượng dừa nhập về vừa xuống xe đã gần hết hàng. “Có hôm mới gần trưa là bán sạch 500 quả dừa. Khách giờ mua số lượng lớn từ 10 - 20 trái mang về để tủ lạnh uống dần”, chị Hồng nói thêm.

Không chỉ các xe đẩy ven đường, tại nhiều chợ truyền thống, giá dừa cũng đồng loạt tăng mạnh. Tại chợ Bà Chiểu, chợ Hoa Cau, chợ Thị Nghè dừa xiêm hiện được bán với giá từ 10.000 - 15.000 đồng/trái tùy loại, tăng khoảng 40 - 50% so với đầu tháng 4.

Chị Lê Minh Thư (ngụ phường Bình Thạnh) cho biết gia đình chị thường xuyên mua dừa để giải nhiệt nên cảm nhận rất rõ mức tăng giá thời gian gần đây. “Trước đây mua khoảng 25.000 đồng được 3 trái khá lớn, nay nhiều nơi bán 12.000 đồng một trái mà vẫn khó chọn. Dù giá tăng nhưng trời nóng, gia đình vẫn phải mua vì uống dừa mát hơn nước ngọt”, chị Thư chia sẻ.

Tại nhiều quán nước và cà phê ở khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh, giá dừa ướp lạnh hiện dao động từ 40.000 - 60.000 đồng/trái, tăng khoảng 5.000 - 10.000 đồng so với trước đó. Bà Nguyễn Thị Hạnh, chủ quán nước trên đường Đỗ Xuân Hợp cho biết việc giá nguyên liệu tăng khiến các quán giải khát buộc phải điều chỉnh giá bán.

“Giá nhập tăng từng ngày nên quán không tăng giá là lỗ. Nhưng khách vẫn gọi nhiều vì trời nắng nóng kéo dài. Những loại nước giải nhiệt như dừa tươi, nước mía, trà tắc đều bán chạy hơn bình thường”, bà Hạnh nói.

Không chỉ tại TP Hồ Chí Minh, giá dừa tại nhiều vùng nguyên liệu ở Bến Tre và Vĩnh Long cũng tăng mạnh. Theo các đầu mối thu mua, giá dừa tại vườn hiện dao động từ 110.000 - 120.000 đồng/chục (12 trái), gần gấp đôi so với đầu tháng 4 và cao hơn rất nhiều so với đầu năm.

Một tiểu thương thu mua dừa tại Vĩnh Long cho biết, dừa xiêm xanh loại 1 hiện được thương lái mua với giá khoảng 130.000 - 140.000 đồng/chục, trong khi dừa xiêm đỏ và dừa lai dao động từ 110.000 - 120.000 đồng/chục. Nguồn cung hiện không đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Xuất khẩu tăng mạnh, doanh nghiệp chịu áp lực nguyên liệu

Không chỉ thị trường tiêu dùng nội địa tăng nhiệt, ngành dừa Việt Nam hiện cũng đang hưởng lợi lớn từ đà tăng trưởng xuất khẩu. Theo số liệu ngành nông nghiệp, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu dừa và các sản phẩm từ dừa của Việt Nam đạt khoảng 1,15 tỷ USD, trong đó riêng dừa tươi đạt hơn 533 triệu USD, tăng hơn 36% so với cùng kỳ năm trước. Việt Nam hiện đã vươn lên nhóm 3 quốc gia xuất khẩu dừa lớn nhất thế giới.

Trái dừa đang được nhiều doanh nghiệp Việt hướng đến xuất khẩu.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhu cầu tiêu thụ mạnh tại Mỹ và Trung Quốc. Đặc biệt, sau khi Trung Quốc chính thức mở cửa nhập khẩu chính ngạch dừa tươi Việt Nam từ tháng 8/2024, nhu cầu thu mua nguyên liệu trong nước tăng nhanh, tạo thêm sức ép lên nguồn cung.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Nông sản Kim Long cho biết, xu hướng tiêu dùng toàn cầu ngày càng ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc thực vật, tự nhiên và bền vững đang mở ra cơ hội lớn cho ngành dừa Việt Nam. Theo đó, nhiều sản phẩm như dầu dừa, cơm dừa sấy, xà bông (xà phòng) dừa hay các sản phẩm chế biến sâu đang được thị trường quốc tế quan tâm mạnh hơn trước.

“Nghe thì tưởng giá dừa tăng là doanh nghiệp hưởng lợi lớn, nhưng thực tế doanh nghiệp sản xuất lại chịu áp lực rất nặng về nguyên liệu và vốn. Khi giá dừa tăng quá nhanh, doanh nghiệp rất khó cân đối giá bán, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ”, ông Tuấn chia sẻ.

Mặt hàng dừa khô cũng tăng giá do tác động từ thị trường.

Theo ông Tuấn, nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện phải cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp Thái Lan và Trung Quốc trong việc thu mua nguyên liệu ngay tại vùng trồng trong nước. “Cạnh tranh nguyên liệu hiện rất căng. Nhiều doanh nghiệp nước ngoài vào tận vùng trồng để thu mua khiến giá bị đẩy lên nhanh hơn”, ông Tuấn nói.

Ông Tuấn cũng cho biết, điểm yếu lớn nhất của ngành dừa Việt Nam hiện nay vẫn là sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu đầu tư dài hạn về giống cây, kỹ thuật canh tác và công nghệ chế biến sâu. “Nếu muốn ngành dừa Việt Nam phát triển bền vững và trở thành ngành hàng tỷ đô thực sự, cần có chương trình phát triển vùng nguyên liệu bài bản giống như từng làm với cây lúa”, ông Tuấn đề xuất.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Dừa Việt Nam nhận định, ngành dừa đang đứng trước cơ hội lớn nhưng đồng thời cũng đối mặt nhiều thách thức về vùng nguyên liệu, công nghệ và biến đổi khí hậu. Theo bà Thanh, ngành dừa không thể chỉ dựa vào sự năng động của từng doanh nghiệp hay từng địa phương mà cần chiến lược dài hạn hơn cho vùng nguyên liệu, mã vùng trồng, tiêu chuẩn chất lượng và chuỗi liên kết giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp - thị trường.

Các doanh nghiệp sản xuất các chế phẩm từ dừa cũng thiếu nguyên liệu.

Ông Cao Bá Đăng Khoa, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dừa Việt Nam cho biết, hiện cần phân định rõ hai phân khúc là dừa nguyên liệu phục vụ chế biến sâu và dừa tươi tiêu dùng trực tiếp. Theo đó, dừa nguyên liệu hiện chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu và có mức giá tương đối ổn định, trong khi dừa tươi chỉ chiếm khoảng 20% nhưng đang tăng nóng do nhu cầu lớn từ các thị trường như Mỹ và Trung Quốc.

“Bài học năm 2024 - 2025 cho thấy, nhiều doanh nghiệp từng ồ ạt ký hợp đồng xuất khẩu dừa tươi nhưng sau đó gặp khó vì vùng nguyên liệu manh mún, chất lượng không đồng đều. Nếu phát triển thiếu kiểm soát rất dễ dẫn đến rủi ro”, ông Khoa cảnh báo.