Giá gạo thế giới giảm sâu, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần chủ động
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, giá gạo thế giới đang trong xu hướng giảm mạnh, gây áp lực đáng kể lên hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.
Trong bối cảnh cung tăng, nhu cầu chững lại và thương mại toàn cầu biến động, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp là phải linh hoạt thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Hiệp hội Lương thực Việt Nam thông tin, chỉ số Gạo trắng Oryza (WRI) hiện ở mức khoảng 397 USD/tấn, giảm tới 68 USD/tấn so với cùng kỳ năm trước. Giá gạo 5% tấm của Việt Nam hiện dao động 400-415 USD/tấn, gạo Jasmine 430-434 USD/tấn, đều giảm đáng kể. Dù vẫn cao hơn so với Thái Lan hay Ấn Độ, khoảng cách này đang dần thu hẹp.

Việt Nam tập trung xuất khẩu nhiều loại gạo chất lượng cao. Ảnh: Đỗ Phong
Thị trường gạo toàn cầu còn chịu tác động từ yếu tố địa chính trị và chi phí logistics gia tăng, khiến nhiều hợp đồng bị gián đoạn. Đồng thời, xu hướng tăng dự trữ lương thực tại nhiều quốc gia, như Philippines, Malaysia hay Bangladesh, khiến nhu cầu nhập khẩu khó dự báo, gia tăng rủi ro cho các nước xuất khẩu.
Trong nước, tác động đã rõ nét tại Đồng bằng sông Cửu Long khi giá lúa giảm sâu dù năng suất vụ đông xuân cao. Một số giống lúa như OM18 chỉ còn khoảng 5.800 đồng/kg, trong khi chi phí sản xuất tăng, lợi nhuận nông dân bị thu hẹp; hoạt động thu mua cũng chậm lại, nông dân nhiều nơi phải chờ sát ngày thu hoạch mới có thương lái, dễ rơi vào thế bị ép giá.
Doanh nghiệp xuất khẩu gạo cũng gặp khó do hạn chế về vốn và vướng mắc trong thanh toán không dùng tiền mặt, khiến quá trình thu mua bị gián đoạn. Chuỗi cung ứng lúa gạo vì vậy đang chịu áp lực trong quá trình chuyển đổi theo hướng minh bạch, hiện đại hơn.
Trước tình hình đó, các chuyên gia cho rằng cần tăng cường “bệ đỡ” từ thị trường nội địa thông qua nâng cao năng lực dự trữ và tiêu thụ trong nước. Doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường, tận dụng các hiệp định thương mại tự do, đặc biệt là các thị trường giá trị cao như EU, Vương quốc Anh.
Việc chuyển dịch sang sản xuất gạo chất lượng cao, gạo đặc sản và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chế biến, logistics cũng là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng, giảm chi phí.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tăng cường quản trị rủi ro về giá, tỷ giá và chính sách thương mại. Chính phủ đã có những chỉ đạo kịp thời nhằm hỗ trợ ngành lúa gạo, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thúc đẩy thu mua, tận dụng hệ thống kho chứa và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với lãi suất hợp lý. Bộ Công Thương cũng ban hành Chỉ thị 08, nhấn mạnh điều hành xuất khẩu linh hoạt gắn với ổn định thị trường trong nước.
Trong bối cảnh thị trường tái cấu trúc và cạnh tranh gia tăng, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để ngành lúa gạo Việt Nam tái định vị theo hướng bền vững. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nông dân cùng khả năng thích ứng linh hoạt sẽ là yếu tố then chốt giúp ngành vượt qua khó khăn, giữ vững vị thế trên thị trường quốc tế.












