Gia Lâm khai mạc Lễ hội Đền - Chùa Bà Tấm năm 2026

Đại biểu lãnh đạo Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và xã Gia Lâm dâng hương tưởng niệm Hoàng Thái hậu Ỷ Lan. Ảnh: P.V

Phát biểu khai mạc Lễ hội, Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lâm, Trưởng ban tổ chức Lễ hội Nguyễn Ngọc Dũng cho biết, Lễ hội được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính nhằm tưởng nhớ, tri ân công lao to lớn, đức độ cao quý của Ỷ Lan – Danh nhân lịch sử tiêu biểu của dân tộc. Bà tên thật là Lê Thị Yến, quê làng Thổ Lỗi (sau đổi là Siêu Loại, nay thuộc địa bàn Gia Lâm, Hà Nội). Từ một cô gái hái dâu, nhờ trí tuệ và tài năng xuất chúng, bà được vua Lý Thánh Tông tuyển vào cung.

Màn dâng chúc văn. Ảnh: P.V

Với tư chất thông minh, ham học hỏi và tầm nhìn sâu rộng, bà đã hai lần nhiếp chính: Lần thứ nhất thay vua điều hành đất nước khi vua thân chinh. Lần thứ hai phò tá vua Lý Nhân Tông khi còn nhỏ tuổi. Dưới sự điều hành của bà, đất nước ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện, nhiều chính sách tiến bộ được triển khai như khuyến khích sản xuất nông nghiệp, cứu đói, phát triển Phật giáo và chăm lo đời sống dân sinh.

Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lâm, Trưởng Ban tổ chức lễ hội Nguyễn Ngọc Dũng phát biểu khai mạc Lễ hội. Ảnh: P.V

Với những đóng góp to lớn cho đất nước, bà đã được tôn phong Mẫu nghi thiên hạ, Thượng đẳng tối linh thần. Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã đề nghị UNESCO công nhận bà là người phụ nữ huyền thoại của thế giới. Bà cũng là Hoàng hậu duy nhất có công lớn được an táng tại quê chồng ở Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh) - nơi hiện lưu giữ lăng và bia thờ.

Màn trống hội và múa lân trong Lễ khai mạc. Ảnh: P.V

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lâm Nguyễn Ngọc Dũng, Cụm di tích Đền – Chùa Bà Tấm là nơi hội tụ những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh đặc sắc gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Đức Thánh Mẫu Ỷ Lan.

Trải qua thời gian, di tích không chỉ là chốn sinh hoạt tín ngưỡng linh thiêng của nhân dân mà còn là địa chỉ giáo dục truyền thống quý báu cho các thế hệ hôm nay và mai sau và được xếp hạng Di tích quốc gia từ năm 1996.

Tiết mục hát quan họ đặc sắc. Ảnh: P.V

Với đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, những năm qua, cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương luôn quan tâm bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích; nhiều công trình được đầu tư xây dựng khang trang, cảnh quan môi trường ngày càng được cải thiện, các giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ hiệu quả. Đặc biệt, nhiều hiện vật quý giá đã được bảo vệ nghiêm ngặt, trong đó có các bảo vật quốc gia mang giá trị lịch sử, nghệ thuật tiêu biểu.

Các hoạt động thể thao diễn ra sôi nổi trong khuôn khổ chương trình Lễ hội. Ảnh: P.V

“Lễ hội truyền thống Đền – Chùa Bà Tấm được tổ chức hằng năm không chỉ là dịp tri ân công đức tiền nhân mà còn góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Gia Lâm, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa tâm linh theo hướng bền vững”, ông Nguyễn Ngọc Dũng khẳng định.

Ngay tại lễ khai mạc, các nghi thức dâng hương, dâng chúc văn diễn ra trang trọng kết hợp màn trống hội, múa lân chào mừng và các tiết mục văn nghệ dân gian đặc sắc đã tạo không khí trang nghiêm, thành kính mà rộn rã cho Lễ hội.

Thực hành văn hóa tín ngưỡng thờ mẫu. Ảnh: P.V

Lễ hội Đền - Chùa Bà Tấm năm 2026 diễn ra trong 4 ngày, từ ngày 5-4 đến ngày 8-4-2026 (tức từ ngày 18-2 đến 21-2 âm lịch). Bên cạnh phần lễ truyền thống như tế cáo, tế nhập tịch, tế tạ, lễ hội... năm nay còn diễn ra chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian sôi nổi.

Người dân và du khách thập phương khi đến với lễ hội được tham gia giao lưu bình thơ Xuân Bính Ngọ 2026, thưởng thức hát quan họ và biểu diễn nhạc cụ truyền thống tại Thủy đình; xem liên hoan văn nghệ quần chúng và biểu diễn cải lương.

Hát quan họ tại Thủy Đình. Ảnh: P.V

Không gian lễ hội còn được làm mới với việc kích hoạt các gian hàng OCOP, trưng bày hàng lưu niệm, trình diễn Việt phục, viết câu đối, thư pháp và quảng bá ẩm thực địa phương.

Đặc biệt, lễ hội năm nay chú trọng các hoạt động kết nối, phát triển du lịch như hội nghị liên kết các điểm đến du lịch xã Gia Lâm với các đơn vị lữ hành, cuộc thi “Tìm kiếm ý tưởng phát triển du lịch Gia Lâm” và chương trình chiếu phim điện ảnh “Thằng Bờm” phục vụ nhân dân.

Triển lãm tranh. Ảnh: P.V

Gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương. Ảnh: P.V

Các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian như bóng chuyền hơi, cờ tướng, tổ tôm điếm, kéo co… cũng thu hút đông đảo người dân tham gia. Hoạt động thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu được duy trì xuyên suốt các ngày hội. Điểm nhấn của Lễ hội là màn bắn pháo hoa diễn ra vào lúc 21h30 ngày khai mạc tại khu vực sân Tượng đài.

Việc tổ chức Lễ hội thường niên không chỉ thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân công đức của Hoàng Thái hậu Ỷ Lan mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, quảng bá hình ảnh quê hương Gia Lâm, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa tâm linh bền vững.