Gia tăng giá trị từ lợi thế riêng có

Trung tâm bản Tìa Ló.

Dưới chân núi Phù Lồng, bản Tìa Ló, xã Pu Nhi nằm nép mình giữa không gian núi rừng còn khá nguyên sơ. 161 hộ dân với 781 nhân khẩu nơi đây đều là đồng bào Mông. Trang phục truyền thống, các làn điệu dân ca, dân vũ, văn hóa ẩm thực và trò chơi dân gian vẫn hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Dịp Quốc khánh năm nay, bản Tìa Ló chính thức ra mắt sản phẩm du lịch cộng đồng Tù Lu - Tìa Ló, một điểm đến mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Mông. Đây là cách địa phương đưa những giá trị văn hóa truyền thống trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, thu hút du khách đến tham quan và trực tiếp trải nghiệm.

Mô hình được quan tâm đầu tư từ năm 2024 với cổng chào, nhà trưng bày, phòng giới thiệu sản phẩm, sân khấu, hệ thống điện chiếu sáng và các công trình phụ trợ. Cùng với nguồn lực từ Nhà nước, người dân trong bản đã tham gia hàng nghìn ngày công xây dựng nhà văn hóa, chỉnh trang nhà cửa, tạo cảnh quan, vệ sinh môi trường và chuẩn bị điều kiện đón khách đến trải nghiệm, lưu trú. Đến nay, bản Tìa Ló có 15 hộ đăng ký tham gia làm du lịch, trong đó 5 hộ bước đầu tổ chức homestay và dịch vụ ăn uống. Qua đó, từng bước hình thành không gian trải nghiệm, nơi du khách có thể tìm hiểu và hòa mình vào đời sống văn hóa của đồng bào Mông.

Sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, Mường Phăng từ lâu là điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài tỉnh, nhất là vào dịp nghỉ lễ. Nơi đây có di tích lịch sử Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ, hồ Pá Khoang, đỉnh Pu Tó Cọ và không gian văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái (ngành Thái đen). Cùng với đó, Lễ hội Hoa Anh đào được tổ chức hằng năm tạo điểm nhấn nổi bật thu hút du khách. Tuy nhiên, khách đến Mường Phăng chủ yếu tham quan rồi trở về, thời gian lưu trú ngắn. Từ thực tế đó, tỉnh và chính quyền địa phương đã chủ động thực hiện nhiều giải pháp cụ thể nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch. Du lịch cộng đồng, cơ sở lưu trú, mô hình homestay và nhiều hoạt động trải nghiệm mới được phát triển, đã kéo dài thời gian lưu trú và hành trình khám phá Mường Phăng.

Mường Phăng đang thử nghiệm hướng kết hợp du lịch với nông nghiệp. Ông Trần Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Mường Phăng cho biết: Địa phương không muốn du lịch chỉ dừng lại ở việc tham quan di tích, mà từng bước mở rộng sản phẩm gắn với nông nghiệp xanh theo mùa. Vài năm trở lại đây, ổi Ruby ruột đỏ là nông sản được chú trọng phát triển. Nhờ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp và cách chăm sóc của người dân, ổi Ruby trồng ở Mường Phăng cho năng suất cao, quả giòn, thơm và đậm vị. Vào mùa ổi, du khách có thể tham quan vườn, tự tay hái quả, thưởng thức tại chỗ, chụp ảnh và tìm hiểu công việc sản xuất của người dân.

Một trong những hộ đang thử nghiệm cách làm này là gia đình chị Lò Thị Diên ở bản Hả, với 50 gốc ổi. Khu vườn mở cửa đón khách trải nghiệm từ tháng 8 đến tháng 10. Ổi Ruby Mường Phăng đang được hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận OCOP, hướng tới xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

“Ngoài ổi Ruby, hiện nay xã hình thành các mô hình trồng nho hạ đen, dâu tây, mắc ca… Trong đó, nho khoảng 0,65ha, dâu tây 0,3ha và mắc ca khoảng 25ha. Xã đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tiến hành khảo sát, đánh giá tổng quát tiềm năng và định hướng cụ thể để xây dựng mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch nông thôn trên địa bàn” - ông Tuấn cho hay.

Là nơi sinh sống của 19 dân tộc, Điện Biên có nguồn tài nguyên văn hóa đa dạng. Tuy nhiên, bài toán đặt ra là làm thế nào để những giá trị ấy được gìn giữ bền vững, đồng thời trở thành sản phẩm đủ sức thu hút và giữ chân du khách. Thông qua các sự kiện văn hóa, thể thao, xúc tiến du lịch được tổ chức thời gian qua, tỉnh tạo thêm cơ hội quảng bá, đưa các sản phẩm và hình ảnh văn hóa địa phương đến gần hơn với du khách.

Gian hàng nông sản trưng bày tại lễ ra mắt điểm du lịch cộng đồng Tù Lu - Tìa Ló.

Định hướng đã được cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 16/2026/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm du lịch. Chính sách tập trung hỗ trợ những hạng mục, hoạt động mà nhiều địa phương còn thiếu như hạ tầng bản du lịch, homestay, nhà đón tiếp, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh; chương trình nghệ thuật truyền thống, mô hình trải nghiệm, chuyển đổi số, quảng bá và hỗ trợ doanh nghiệp lữ hành đưa khách đến Điện Biên. Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu 45/45 xã, phường có sản phẩm du lịch; phát triển 5 mô hình du lịch nông nghiệp, 7 bản du lịch cộng đồng và nâng số ngày lưu trú bình quân của du khách lên 3 ngày. Từ nay đến cuối năm, Điện Biên dự kiến tiếp tục đưa vào khai thác nhiều sản phẩm, sự kiện du lịch giàu bản sắc, mở thêm trải nghiệm mới cho du khách.

Điểm nhấn trước mắt là Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ IV, dự kiến diễn ra từ ngày 9 - 11/10/2026. Đây là dịp giới thiệu, trình diễn những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông gắn với các hoạt động tham quan, trải nghiệm, qua đó tạo thêm sức hút cho điểm đến. Tiếp đó, từ ngày 17 - 22/10, Hội chợ Thương mại quốc tế Điện Biên năm 2026 diễn ra tại Quảng trường 7/5 với 230 gian hàng của 120 đơn vị, doanh nghiệp trong và ngoài nước. Hội chợ chính là không gian để du khách trải nghiệm và mua sắm các sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng. Qua đó, góp phần giới thiệu hình ảnh Điện Biên năng động, giàu bản sắc và ngày càng hội nhập.

Theo ông Trần Hải Hà, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, để du lịch phát triển hiệu quả, các điểm đến cần tiếp tục khai thác những giá trị đặc trưng về văn hóa, lịch sử, cảnh quan sinh thái và sản vật địa phương. Trên cơ sở đó, từng bước hình thành những sản phẩm có chiều sâu, tạo dấu ấn riêng. Ngành cũng xác định nâng cao chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa hoạt động trải nghiệm và tăng cường liên kết giữa văn hóa, nông nghiệp, thể thao với du lịch. Công tác quảng bá trên các nền tảng số được đẩy mạnh, đưa hình ảnh Điện Biên đến gần hơn với du khách trong và ngoài tỉnh.

Về lâu dài, tỉnh định hướng phát triển phố du lịch - ẩm thực, phố đi bộ, chợ đêm, du lịch nông nghiệp và các sản phẩm quanh hồ Pá Khoang. Cùng với đó là nghiên cứu, đầu tư sản phẩm nghỉ dưỡng, thể thao, vui chơi giải trí và du lịch sinh thái. Hướng phát triển này nhằm đa dạng hóa trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và nâng mức chi tiêu của du khách khi đến với Điện Biên.