Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 28 lần GDP

TTKDTM phát triển khá mạnh với nhiều con số ấn tượng, đạt, vượt các mục tiêu đề ra. Ảnh: ST

NHNN cho biết: Quán triệt Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, những năm qua, NHNN đã thực hiện thắng lợi mục tiêu kép, vừa đảm bảo an ninh tiền tệ, vừa bứt phá trở thành một trong những bộ, ngành tiên phong dẫn dắt chuyển đổi số quốc gia.

NHNN đã tham mưu, trình ban hành/ban hành nhiều chính sách quan trọng nhằm tạo điều kiện cho việc ứng dụng công nghệ mới, đẩy mạnh TTKTDM và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận nhiều dịch vụ, phương thức thanh toán mới, tiện ích, hiện đại.

Thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục phát triển mạnh

Sau thời gian triển khai Quyết định số 1813/QĐ-TTg ngày 28/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ Về việc phê duyệt Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025 (Quyết định 1813), hoạt động TTKDTM phát triển khá mạnh, nhiều con số ấn tượng đạt, vượt các mục tiêu đề ra tại Quyết định 1813.

Giá trị TTKDTM năm 2025 gấp khoảng 28 lần GDP; số lượng và giá trị giao dịch TTKDTM bình quân hằng năm tăng tương ứng 58,86% và 24,36%.

Trong giai đoạn 2021-2025, bình quân hằng năm, giao dịch qua kênh Internet tăng tương ứng 60,6% về số lượng và 31,92% về giá trị; giao dịch qua kênh điện thoại di động tăng tương ứng 73,32% về số lượng và 52,55% về giá trị; giao dịch qua kênh QR Code tăng tương ứng 106,24% về số lượng và 128,15% về giá trị.

Đến cuối năm 2024, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đạt 86,97%. Tính đến tháng 12/2025, số lượng tài khoản thanh toán của cá nhân đạt trên 232 triệu tài khoản (tăng 13,68% so với cùng kỳ năm 2024).

Tỷ lệ TTKDTM trong thương mại điện tử đến cuối năm 2024 đạt 66,8%5. 100% cơ sở giáo dục đại học (trường đại học, cao đẳng) trên địa bàn đô thị chấp nhận thanh toán học phí thông qua hệ thống ngân hàng; 82% số người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp trên địa bàn đô thị được chi trả thông qua các phương thức TTKDTM.

Việc phối hợp thu ngân sách nhà nước (NSNN) qua ngân hàng thương mại (NHTM) tiếp tục được chú trọng và tăng cường. Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp với NHNN đẩy mạnh công tác phối hợp thu NSNN với các NHTM. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng của NHNN đã được kết nối với toàn bộ Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh trong cả nước, đáp ứng được nhu cầu thu, chi ngân sách của người dân và doanh nghiệp một cách nhanh chóng, kịp thời.

NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD) chủ động đầu tư cơ sở hạ tầng và công nghệ kết nối với các cơ quan liên quan (Thuế, Hải quan, Kho bạc Nhà nước) cải tiến, đa dạng hóa các kênh thu, nộp thuế, tạo nhiều tiện ích và thuận lợi cho doanh nghiệp và cá nhân nộp thuế.

Trong năm 2025 so với năm 2024, giao dịch TTKDTM tăng 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị; qua kênh Internet tăng 53,95% về số lượng và 35,75% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 36,62% về số lượng và 20,07% về giá trị, trong đó qua phương thức QR code tăng 50,94% về số lượng và 124,06% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 6,07% về số lượng và 56,55% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 24,33% về số lượng và 7,71% về giá trị.

Tính đến tháng 12/2025, số lượng thẻ ngân hàng đang lưu hành đạt trên 164 triệu thẻ (tăng 5,32% so với cùng kỳ năm 2024). Trong giai đoạn 2021-2025, bình quân hằng năm, số lượng giao dịch nội địa qua thẻ ngân hàng tăng khoảng 13,9%; với giá trị giao dịch tăng 12,08%.

Tính đến cuối năm 2025, số lượng ATM giảm 1,09% so với năm 2024; số lượng POS tăng 19,86% so với năm 2024. Trong năm 2025, giao dịch qua ATM giảm 17,3% về số lượng và giảm 6,02% về giá trị so với năm 2024. Những con số này cho thấy tiền mặt đang dần được thay thế trong cuộc sống hằng ngày.

Đồng bộ 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành lên Trung tâm dữ liệu quốc gia

Cũng theo NHNN, thực hiện Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022 về "Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030” (gọi tắt là Đề án 06), ngành Ngân hàng xác định dữ liệu dân cư là "nguồn tài nguyên vàng" để làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu ngành. Công tác làm sạch dữ liệu được phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, đảm bảo dữ liệu luôn "đúng, đủ, sạch, sống".

NHNN đã triển khai hệ thống kết nối, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cho hệ thống dịch vụ công trực tuyến (cấp chứng thư số) từ tháng 12/2022. Đến ngày 14/01/2026, hệ thống đã kết nối, khai thác dữ liệu dân cư phục vụ xử lý hơn 1.739 lượt hồ sơ.

NHNN là một trong những bộ, ngành hoàn thành sớm nhiệm vụ đồng bộ 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành được giao lên Trung tâm dữ liệu quốc gia theo Nghị quyết số 71/NQ-CP.

Công tác cải cách hành chính gắn liền với số hóa toàn trình cũng được đẩy mạnh để tiết giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Trong năm 2025, NHNN tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa 269/298 thủ tục hành chính, đạt 90,3%, cắt giảm 255 điều kiện kinh doanh, thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu đối với 21 thủ tục.

Năm 2025, NHNN đã chính thức cung cấp thêm 32 dịch vụ công toàn trình, nâng tổng số đã cung cấp lên 57 dịch vụ, hoàn thành nhiệm vụ 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện liên quan đến doanh nghiệp được nâng cấp lên dịch vụ công toàn trình.

Về phía các TCTD, trung gian thanh toán (TGTT), thực hiện Kế hoạch triển khai Đề án 06 của ngành Ngân hàng và Kế hoạch phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN, nhiều TCTD, TGTT đã và đang phối hợp với C06 triển khai mở rộng giải pháp xác thực khách hàng qua thẻ căn cước công dân (CCCD) gắn chíp và triển khai giải pháp xác thực khách hàng qua ứng dụng VNeID trong việc mở tài khoản và sử dụng các dịch vụ ngân hàng điện tử, cụ thể:

Tính đến ngày 23/01/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 146,1 triệu hồ sơ khách hàng (CIF) cá nhân; hơn 1,6 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VneID.

Hiệu quả của dữ liệu số được minh chứng rõ nét qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) của NHNN đã triển khai thí điểm. Tính từ thời điểm bắt đầu triển khai đến hết ngày 14/01/2026, hơn 2,6 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo, trong đó có hơn 831 nghìn lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo với tổng số tiền giao dịch tương ứng là gần 3,06 nghìn tỷ đồng./.

THÀNH ĐỨC