Giá trị trường tồn của 'Đường Cách mệnh' trong kỉ nguyên phát triển mới của dân tộc

Các đại biểu tham dự Hội thảo. Ảnh: Khánh Hòa/TTXVN

Trong hệ thống di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, Đường Cách mệnh xuất bản năm 1927 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tác phẩm đã đặt nền móng về lí luận, tư tưởng và tổ chức cho phong trào cách mạng Việt Nam, góp phần chuẩn bị những điều kiện căn bản cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Những chỉ dẫn của Nguyễn Ái Quốc trong tác phẩm không chỉ có giá trị lịch sử to lớn mà còn tiếp tục mang ý nghĩa thời sự sâu sắc đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay. Đó là chiều sâu nhân văn, là giá trị bền vững và cũng là sức sống thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh.

Trong kỉ nguyên mới, khi đất nước đứng trước yêu cầu vươn lên mạnh mẽ, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, bắt kịp các xu thế phát triển của thời đại, tư tưởng Hồ Chí Minh càng trở thành điểm tựa tinh thần, nền tảng tư duy và phương hướng hành động có ý nghĩa quyết định.

Khẳng định sứ mệnh lịch sử của Đảng từ tư tưởng trong Đường Cách mệnh

PGS.TS Dương Trung Ý, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản khẳng định, trong kho tàng lí luận cách mạng Việt Nam, Đường Cách mệnh của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc là một tác phẩm có giá trị đặc biệt, đánh dấu bước chuyển biến căn bản trong nhận thức và tư duy chính trị về con đường cách mạng của dân tộc trong những thập niên đầu thế kỷ XX. Không chỉ là cuốn sách lí luận đầu tiên truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, chỉ ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc, tác phẩm còn đặt những viên gạch nền móng về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

PGS.TS Dương Trung Ý, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản.

Giá trị nổi bật của Đường Cách mệnh không chỉ nằm ở việc xác định mục tiêu, lực lượng và phương pháp tiến hành cách mạng, mà sâu sắc hơn, tác phẩm đã luận giải một cách khoa học và thuyết phục về vai trò quyết định của chính đảng cách mạng đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Với luận điểm cốt lõi “Trước hết phải có đảng cách mệnh”, Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định một chân lí mang tính quy luật của cách mạng Việt Nam: muốn cách mạng thành công phải có một đảng chính trị tiên phong đủ bản lĩnh, trí tuệ và năng lực tổ chức để lãnh đạo nhân dân đấu tranh, dẫn dắt dân tộc đi tới mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Mặc dù được viết trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và không có chuyên mục luận bàn riêng về vai trò, sứ mệnh của Đảng Cộng sản, nhưng trong Đường Cách mệnh, những nét cơ bản về vai trò, vị thế và sứ mệnh lịch sử của Đảng đã được xác lập khá đầy đủ với tầm nhìn xuyên thế kỉ.

Theo đó, Đảng không chỉ là đội tiên phong của giai cấp công nhân mà còn là lực lượng lãnh đạo toàn dân tộc; không chỉ tổ chức và giác ngộ quần chúng mà còn hoạch định đường lối, quy tụ lực lượng, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và kết nối cách mạng Việt Nam với phong trào cách mạng thế giới. Cao hơn nữa, Đảng mang sứ mệnh lãnh đạo nhân dân thực hiện sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn vì hòa bình, độc lập, tự do và hạnh phúc của nhân dân.

Cũng theo PGS.TS Dương Trung Ý, nhìn từ tác phẩm Đường Cách mệnh, sứ mệnh của Đảng được thể hiện trên nhiều phương diện: là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam; lãnh đạo sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người; dẫn đường và định hướng chiến lược cho sự phát triển của dân tộc bằng lí luận khoa học; tổ chức, huy động và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

Lịch sử gần một thế kỉ lãnh đạo cách mạng Việt Nam cho thấy sứ mệnh của Đảng không ngừng được bổ sung và phát triển cùng với yêu cầu của dân tộc và thời đại. Nếu trong thế kỷ XX, trọng tâm sứ mệnh lịch sử của Đảng là lãnh đạo nhân dân giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc, thì trong thế kỉ XXI, trọng tâm ấy đã được nâng lên một tầm vóc mới: lãnh đạo công cuộc kiến tạo phát triển quốc gia, hiện thực hóa khát vọng xây dựng nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.

Đây không phải là sự thay đổi mục tiêu lí tưởng mà là sự phát triển hợp quy luật của sứ mệnh lịch sử. Độc lập dân tộc vẫn là nền tảng bất biến, nhưng độc lập chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng lực phát triển quốc gia, thành đời sống ngày càng tốt đẹp của nhân dân và thành vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong bối cảnh hiện nay, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là yêu cầu kinh tế mà còn là yêu cầu chiến lược, liên quan trực tiếp đến năng lực tự chủ, tự cường chiến lược và vị thế quốc gia. Đảng phải lãnh đạo xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, xã hội số và tận dụng hiệu quả các thành tựu công nghệ mới.

Cùng với phát triển kinh tế, Đảng có sứ mệnh tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Trong điều kiện hiện đại, năng lực lãnh đạo của Đảng không chỉ thể hiện ở việc hoạch định chủ trương đúng đắn mà còn ở khả năng thể chế hóa thành pháp luật, chính sách và cơ chế quản trị hiệu quả. Một quốc gia phát triển bền vững phải được đặt trên nền tảng thể chế hiện đại, minh bạch, công bằng và hiệu lực.

Đảng đồng thời mang sứ mệnh lãnh đạo giữ vững độc lập, chủ quyền và bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trong môi trường quốc tế đầy biến động. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và những thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, Đảng phải tiếp tục lãnh đạo xây dựng nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân vững mạnh, kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước.

Sứ mệnh của Đảng còn gắn liền với nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ. Trong thời đại số và hội nhập quốc tế sâu rộng, cán bộ không chỉ cần bản lĩnh chính trị và đạo đức cách mạng mà còn phải có tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, tầm nhìn chiến lược và khả năng thích ứng với những biến đổi nhanh chóng của thời đại.

Để hoàn thành sứ mệnh đó, Đảng phải không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn. Đây vừa là quy luật phát triển của một đảng cầm quyền, vừa là yêu cầu sống còn đối với Đảng. Đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm và sự tha hóa quyền lực không chỉ nhằm giữ gìn uy tín của Đảng mà còn để củng cố niềm tin của nhân dân, bảo đảm tính chính danh cầm quyền của Đảng trong điều kiện mới.

PGS.TS Dương Trung Ý cho rằng, nhìn từ Đường Cách mệnh, có thể khẳng định sứ mệnh lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam thực chất là sứ mệnh dẫn dắt dân tộc trên hành trình không ngừng khẳng định, mở rộng và phát triển các giá trị độc lập, tự do, hạnh phúc của nhân dân. Từ giải phóng dân tộc đến kiến tạo phát triển đất nước; từ giành chính quyền đến nâng cao chất lượng quản trị quốc gia; từ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc đến nâng tầm vị thế đất nước, mọi bước tiến của dân tộc đều gắn liền với năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và năng lực tự đổi mới của Đảng.

Với nền tảng tư tưởng được Nguyễn Ái Quốc đặt nền móng từ Đường Cách mệnh, cùng bản lĩnh, trí tuệ và kinh nghiệm được hun đúc qua gần một thế kỉ lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam có đầy đủ cơ sở và năng lực để tiếp tục hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình: dẫn dắt dân tộc Việt Nam phát triển hùng cường, thịnh vượng, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, phồn vinh và hạnh phúc vào giữa thế kỷ XXI.

Vận dụng, phát huy giá trị của tác phẩm Đường Cách mệnh trong kỉ nguyên mới

Theo GS.TS Lê Văn Lợi, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Đường Cách mệnh, như chính tên gọi của nó, đã đóng vai trò là cuốn cẩm nang, “chỉ đường dẫn lối” cho những người Việt Nam yêu nước đương thời trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Thông qua tác phẩm này, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định vai trò then chốt của lí luận đối với sự phát triển của phong trào cách mạng nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng.

GS.TS Lê Văn Lợi, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

GS.TS Lê Văn Lợi nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã diễn ra hết sức tốt đẹp, mở ra một kỉ nguyên mới - kỉ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc, với hai mục tiêu 100 năm: đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Trong bối cảnh mới, Đường Cách mệnh vẫn còn nguyên giá trị lí luận và thực tiễn, có thể được vận dụng và phát huy trên nhiều phương diện trong công cuộc đổi mới hiện nay.

Thứ nhất, quán triệt quan điểm nền tảng “phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư (chủ nghĩa Mác - BTV) và Lênin”, “chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định trong Đường Cách mệnh vào công tác chính trị, tư tưởng của Đảng; thực hiện nghiêm “bốn kiên định”, trên cơ sở đó chủ động, kiên quyết bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ hai, đứng vững trên tinh thần đi từ lí luận cách mạng đến hành động cách mạng của Đường Cách mệnh, giương cao ngọn cờ lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin để tập hợp lực lượng, xây dựng sự đồng thuận xã hội, chuyển hóa thành hành động, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho công cuộc đổi mới đất nước.

Thứ ba, tiếp tục vận dụng và phát huy giá trị bền vững của Đường Cách mệnh trong công tác giáo dục, bồi dưỡng lí luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; đưa những nội dung cốt lõi của tác phẩm đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân bằng những hình thức phù hợp, hấp dẫn, qua đó góp phần thiết thực xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, đảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên phát triển mới.

Thứ tư, cụ thể hóa những quan điểm lí luận cơ bản về cách mạng Việt Nam trong Đường Cách mệnh vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức; vào quá trình hoàn thiện, đổi mới hệ thống chính trị và phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

GS.TS Lê Văn Lợi cho rằng, sau một thế kỉ kể từ khi ra đời, Đường Cách mệnh vẫn khẳng định giá trị bền vững với tư cách là một tác phẩm lí luận mở đường, một văn kiện có ý nghĩa định hướng chiến lược đối với sự phát triển của cách mạng Việt Nam. Tác phẩm thể hiện sâu sắc tư duy lí luận và tầm nhìn chiến lược của Nguyễn Ái Quốc trong việc lựa chọn con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam, đồng thời khẳng định chân lí: cách mạng muốn thành công phải được soi đường bởi một lí luận khoa học, tiên tiến và cách mạng.

Đường Cách mệnh không chỉ có ý nghĩa lịch sử mà còn mang ý nghĩa thời đại sâu sắc, đặc biệt đối với công tác lí luận của Đảng trong giai đoạn hiện nay. Việc tiếp tục nghiên cứu, vận dụng sáng tạo và phát huy những giá trị lí luận của tác phẩm sẽ góp phần củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, tăng cường niềm tin của nhân dân vào công cuộc đổi mới đất nước, đồng thời tạo cơ sở lí luận và động lực tinh thần cho khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.