Giá vật liệu tăng 'phi mã', người dân chùn tay xây nhà

Thị trường vật liệu xây dựng đang bước vào chu kỳ tăng giá mới với biên độ lớn trong thời gian ngắn, tạo áp lực đáng kể lên chi phí xây dựng và kế hoạch đầu tư của cả hộ gia đình lẫn doanh nghiệp.

Chi phí phình to, người xây nhà buộc “co dòng tiền”

Khảo sát thực tế tại nhiều cửa hàng vật liệu xây dựng khu vực Hà Nội cho thấy, chỉ trong khoảng một tháng, giá các loại vật liệu chủ lực đồng loạt tăng mạnh, phổ biến trong khoảng 10 - 15% so với trước đó.

“Bão giá” vật liệu khiến nhiều công trình chững tiến độ.

Tại các đại lý, bảng giá được điều chỉnh liên tục theo diễn biến thị trường, khiến người mua khó dự toán chi phí, đặc biệt với những công trình dân dụng cần tính toán ngân sách chặt chẽ ngay từ đầu.

Theo ghi nhận, giá gạch xây dựng hiện dao động khoảng 1.900 - 2.000 đồng mỗi viên, trong khi xi măng giữ ở mức cao từ 13 - 13,5 triệu đồng mỗi tấn, còn cát xây dựng đã chạm ngưỡng 400.000 đồng mỗi mét khối.

Thị trường thép xây dựng cũng ghi nhận đợt điều chỉnh tăng đáng kể, với thép thanh vằn CB300 loại D10 và D12 lên khoảng 15.500 đồng mỗi kg, còn thép D14 đạt khoảng 15.600 đồng mỗi kg.

Các dòng thép cuộn xây dựng và thép cuộn rút dây cũng tăng thêm khoảng 400 đồng mỗi kg, đưa mức giá thép cuộn CB240 lên quanh ngưỡng 15.300 đồng mỗi kg trên thị trường.

Theo các doanh nghiệp sản xuất, nguyên nhân chủ yếu đến từ giá phôi thép tăng, cùng chi phí vận chuyển, năng lượng và nhân công duy trì ở mức cao, khiến mặt bằng giá khó giảm trong ngắn hạn.

Diễn biến này đang tác động trực tiếp đến người dân có nhu cầu xây dựng nhà ở, khi tổng chi phí dự toán bị đội lên nhanh chóng chỉ sau một thời gian ngắn theo biến động vật liệu.

Anh Vũ Hải Huy, một kỹ sư công nghệ tại phường Hà Đông (Hà Nội) cho biết, gia đình đã chuẩn bị tài chính để xây nhà, nhưng quyết định trì hoãn vì chi phí phần thô tăng ngoài dự kiến ban đầu.

“Chúng tôi đã tính toán khá kỹ, nhưng chỉ trong vài tuần, chi phí phát sinh thêm vài trăm triệu đồng, khiến kế hoạch tài chính bị phá vỡ và buộc phải chờ đợi thêm,” anh Huy chia sẻ.

Trong khi đó, chị Hoàng Thị Mai một nhân viên kinh doanh tại phường Long Biên cho biết, gia đình đang thi công dở dang nhưng phải điều chỉnh tiến độ vì nhà thầu liên tục báo tăng giá vật liệu.

“Chúng tôi buộc phải chia nhỏ tiến độ thi công để xoay vòng tài chính, thay vì triển khai đồng loạt như kế hoạch ban đầu nhằm tránh áp lực dòng tiền quá lớn,” chị Mai cho biết.

May mắn hơn, anh Phạm Văn Vương (Hải Phòng) bày tỏ: “Đến cuối tháng này gia đình chúng tôi vào nhà mới, nhà tôi bắt đầu xây dựng từ đầu năm 2025, khi đó giá vật liệu xây dựng và nhân công có vẻ dễ thở hơn bây giờ, so với giá vật liệu bây giờ, chúng tôi tiết kiệm được khoảng gần 400 triệu”.

Không chỉ người dân, các chủ đầu tư dự án bất động sản cũng chịu tác động rõ rệt, đặc biệt với những dự án đang trong giai đoạn thi công phần thô hoặc chuẩn bị triển khai xây dựng.

Nhiều doanh nghiệp phát triển dự án tại Hà Nội cho biết, chi phí vật liệu tăng khiến tổng mức đầu tư bị điều chỉnh, đồng thời gây áp lực lên tiến độ và kế hoạch tài chính đã đề ra.

Thị trường đối mặt chu kỳ mới

Đà tăng của giá vật liệu xây dựng đang phản ánh sự lan tỏa của áp lực chi phí đầu vào trong nền kinh tế, khi giá năng lượng, logistics và nguyên liệu cơ bản cùng tăng trong thời gian gần đây.

Trong bối cảnh đó, khả năng giảm giá vật liệu trong ngắn hạn được đánh giá là không cao, do các yếu tố cấu thành chi phí vẫn neo ở mức cao và chưa có tín hiệu hạ nhiệt rõ rệt.

Trước diễn biến này, cơ quan quản lý đã đưa ra yêu cầu tăng cường kiểm soát thị trường, nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc lợi dụng biến động để đẩy giá bất hợp lý.

Các địa phương được yêu cầu kiểm tra chặt chẽ việc tuân thủ quy định về giá, đồng thời công bố thông tin kịp thời để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong công tác lập dự toán xây dựng.

Bên cạnh đó, việc rà soát nhu cầu vật liệu xây dựng trên địa bàn cũng được đặt ra, nhằm bảo đảm cân đối cung cầu và ưu tiên nguồn lực cho các công trình trọng điểm và dự án dân sinh cấp bách.

Một trong những giải pháp quan trọng là đánh giá lại trữ lượng khoáng sản và đẩy nhanh cấp phép khai thác, qua đó nâng công suất cung ứng vật liệu khi thị trường có dấu hiệu thiếu hụt.

Đối với các chủ đầu tư, yêu cầu kiểm soát chi phí được đặt lên hàng đầu, đặc biệt trong việc sử dụng nguồn dự phòng và lựa chọn loại hợp đồng phù hợp với diễn biến thị trường.

Những hợp đồng xây dựng theo hình thức đơn giá cố định hoặc trọn gói được khuyến nghị rà soát kỹ lưỡng, nhằm hạn chế rủi ro phát sinh khi giá vật liệu tiếp tục biến động trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần chủ động điều chỉnh chiến lược tài chính, phân bổ nguồn lực hợp lý và xây dựng phương án linh hoạt để thích ứng với môi trường chi phí đầu vào biến động mạnh.

Về dài hạn, việc ổn định thị trường vật liệu xây dựng không chỉ phụ thuộc vào cung cầu trong nước, mà còn gắn với xu hướng giá nguyên liệu toàn cầu và chi phí sản xuất trong chuỗi cung ứng.

Diễn biến hiện tại cho thấy, “bão giá” vật liệu không chỉ là câu chuyện ngắn hạn, mà còn là phép thử đối với khả năng thích ứng của cả người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.