Giải bài toán cho trung tâm dữ liệu AI tại Việt Nam

DCCI Summit 2026. Ảnh: Viettel IDC

Áp lực từ cấu trúc hạ tầng dữ liệu mới

Chia sẻ tại DCCI Summit 2026, TS. Lê Bá Tân, CEO Viettel IDC cho biết, năm 2026 được xem là cột mốc quan trọng của ngành trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây. Sự phát triển nhanh chóng của AI, dữ liệu lớn và các kiến trúc đa đám mây đang đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới đối với hạ tầng số.

Các mô hình AI thế hệ mới yêu cầu năng lực tính toán khổng lồ, hệ thống lưu trữ tốc độ cao, mạng băng thông lớn và khả năng mở rộng hạ tầng gần như theo thời gian thực. Điều này kéo theo những thách thức chưa từng có về điện năng, làm mát, kiến trúc hệ thống và quản trị vận hành.

Để hình dung mức độ thay đổi đó một cách cụ thể hơn, một trung tâm dữ liệu theo mô hình truyền thống thường vận hành ở mức 20 - 30kW mỗi rack (tủ mạng).

Với các trung tâm dữ liệu AI, công suất này tăng lên 100kW mỗi rack và trong nhiều trường hợp vượt 200kW mỗi rack. Đây là mức tăng từ ba đến gần mười lần chỉ tính riêng về mật độ năng lượng, chưa tính yêu cầu làm mát, kết nối mạng tốc độ cao và khả năng vận hành liên tục không gián đoạn.

Hệ quả trực tiếp là một trung tâm dữ liệu xây dựng theo thiết kế truyền thống sẽ không thể đáp ứng trung tâm dữ liệu AI ở quy mô thực tế, dù về lý thuyết vẫn còn công suất chưa khai thác. Vấn đề không nằm ở số lượng máy chủ hay dung lượng lưu trữ, mà nằm ở toàn bộ kiến trúc vật lý bên dưới.

CEO Viettel IDC cho hay, trong nhiều cấu hình GPU, số lượng máy chủ có thể bố trí trên mỗi rack giảm đi đáng kể do giới hạn điện và làm mát. Vì vậy, nếu vẫn dùng tư duy cũ để làm hạ tầng mới thì sẽ rất lãng phí. Trung tâm dữ liệu đang dần chuyển từ chỗ chỉ là nơi đặt phần cứng sang mô hình "AI Factory" – tức một hạ tầng sản xuất năng lực tính toán, nơi phần cứng, nền tảng phần mềm, dịch vụ AI và cơ chế khai thác được tích hợp sâu với nhau

Cuộc đua AI vì thế theo ông Tân không chỉ là câu chuyện của mô hình hay ứng dụng, mà thay vào đó, nó bắt đầu từ hạ tầng dữ liệu, điện năng, giải pháp làm mát và năng lực triển khai thực tiễn.

Các mô hình Data Center mới đòi hỏi các mô hình tích hợp hệ thống thay vì cấu trúc đơn lẻ từng module. Ảnh: Viettel IDC

Tổng công suất trung tâm dữ liệu tại Việt Nam hiện đạt mức 104MW. Con số này được dự báo sẽ tăng gấp 5 đến 6 lần trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, ước đạt gần 600MW.

Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng dịch vụ cho thuê chỗ đặt máy chủ tại Việt Nam đạt khoảng 19%. Tốc độ tăng trưởng trung bình toàn cầu của trung tâm dữ liệu là 8,8%, khu vực châu Á - Thái Bình Dương 9,3%, Việt Nam và khu vực Đông Nam Á khoảng 14,2%.

Sự phát triển của thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam diễn ra trong bối cảnh chuỗi cung ứng hạ tầng số toàn cầu đang có sự cơ cấu lại. Theo dữ liệu được chia sẻ tại DCCI Summit 2026, tổng chi tiêu toàn cầu trong lĩnh vực này dự báo sẽ tăng từ 379 tỷ USD lên 627 tỷ USD vào cuối thập kỷ này.

Hiện toàn thế giới có xấp xỉ 11.000 trung tâm dữ liệu. Mỹ là quốc gia sở hữu số lượng lớn nhất với gần 4.000 trung tâm, nhiều hơn 14 quốc gia xếp từ thứ 2 đến thứ 15 cộng lại.

Tuy nhiên, hoạt động phát triển trung tâm dữ liệu tại Mỹ đang gặp rào cản về nguồn nhiên liệu và năng lượng. Một số bang tại Mỹ đã ban hành chính sách hạn chế và cấm xây dựng trung tâm dữ liệu mới do cạn kiệt tài nguyên.

Điều này dẫn đến xu hướng các tập đoàn công nghệ lớn dịch chuyển trung tâm dữ liệu sang khu vực Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.

Trong nhiều cấu hình GPU, số lượng máy chủ có thể bố trí trên mỗi rack giảm đi đáng kể do giới hạn điện và làm mát. Ảnh: Việt Dương

Bài toán dài hạn cho Việt Nam

VinaCapital nhận định, Việt Nam đang trở thành điểm đến được quan tâm nhất đối với các nhà đầu tư quốc tế về siêu trung tâm dữ liệu vì chi phí đất đai, nhân công dễ chịu hơn so với các nước khác. Và quan trọng nhất, Việt Nam có trữ lượng điện sạch gần như cao nhất trong khu vực Đông Nam Á. Dự báo nhiều nhà đầu tư tại Mỹ và khu vực đang tìm hiểu và muốn đầu tư xây dựng IDC Hyperscale tại Việt Nam.

Tuy vậy, trước nhu cầu tiêu thụ năng lượng gia tăng quá mạnh từ những trung tâm dữ liệu dành riêng cho AI, các trung tâm dữ liệu mới của Viettel, cũng như các dự án trong tương lai tại Việt Nam, đòi hỏi sự thay đổi hoàn toàn về kiến trúc so với trước đây để đáp ứng 4 tiêu chuẩn của một trung tâm dữ liệu "AI ready" từ công suất điện đến hạ tầng mạng lưới, công nghệ làm mát và quản trị.

Trong cấu trúc mới, CEO Viettel IDC cho rằng, thay vì phụ thuộc vào các nhà thiết kế đóng vai trò trung tâm trong việc định hình kiến trúc nhằm tối ưu không gian, phân bổ hạ tầng lưu trữ, mạng kết nối và hệ thống vận hành tổng thể rồi “điền” thiết bị vào, giờ đây các nhà vận hành phải xây dựng hạ tầng xoay quanh các nhà sản xuất phần cứng cho AI, hay các cụm GPU.

Điều đó khiến vai trò của phát triển trung tâm dữ liệu của các doanh nghiệp Việt dự kiến sẽ thu hẹp về hai bài toán nền tảng nhưng mang tính sống còn: tập trung vào đảm bảo nguồn điện ổn định với mật độ cực cao cùng tối ưu hệ thống làm mát để xử lý lượng nhiệt khổng lồ từ GPU.