Giải bài toán nhân lực đón dòng vốn tỷ USD

Phú Thọ đang trở thành điểm đến của những dòng vốn đầu tư quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo và điện tử. Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển, các dự án mới cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực, không chỉ đủ về số lượng mà còn phải đáp ứng kỹ năng nghề và khả năng làm chủ công nghệ.

Dòng vốn lớn, nhu cầu nhân lực mới

Sản xuất công nghiệp hiện đại ngày càng đòi hỏi người lao động có tay nghề cao và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Trong ảnh: Lắp ráp xe máy tại Công ty Honda Việt Nam - phường Phúc Yên.

Sản xuất công nghiệp hiện đại ngày càng đòi hỏi người lao động có tay nghề cao và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Trong ảnh: Lắp ráp xe máy tại Công ty Honda Việt Nam - phường Phúc Yên.

Trong bức tranh kinh tế của tỉnh từ đầu năm đến nay, thu hút đầu tư tiếp tục là điểm sáng với tổng vốn FDI 10 tháng ước đạt 2,48 tỷ USD, tăng 84% so với cùng kỳ và bằng 153,7% kế hoạch năm. Vốn đầu tư trong nước đạt khoảng 61,3 nghìn tỷ đồng, cao gần gấp 3 lần cùng kỳ. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 18,9%, trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực. Những con số này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư. Các dự án mới, nhà máy mở rộng sản xuất và sự phát triển của những ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao đang tạo thêm nhu cầu lao động. Tuy nhiên, khác với giai đoạn phát triển công nghiệp chủ yếu dựa vào lợi thế nhân công và chi phí sản xuất, yêu cầu nhân lực hiện nay đã chuyển mạnh sang lao động kỹ thuật, có tay nghề và khả năng thích ứng với công nghệ.

Phú Thọ hiện có dân số hơn 4 triệu người, lực lượng lao động trong độ tuổi khoảng 1,9 triệu người. Toàn tỉnh có hơn 574.700 lao động làm việc tại 23.258 doanh nghiệp. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 73,3%. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp, dịch vụ và kinh tế số, song cũng cho thấy dư địa lớn trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Ông Hoàng Long Biên - Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh cho rằng: “Cùng với hạ tầng khu công nghiệp và cải cách thủ tục hành chính, nguồn nhân lực là điều kiện quan trọng để bảo đảm tiến độ triển khai dự án. Nhu cầu của các nhà đầu tư hiện không chỉ là lao động phổ thông mà ngày càng tăng đối với lao động kỹ thuật, công nhân có tay nghề, nhân lực có khả năng thích ứng với dây chuyền công nghệ hiện đại. Vì vậy, việc nắm bắt nhu cầu tuyển dụng, kết nối doanh nghiệp với cơ sở đào tạo và chuẩn bị nguồn lao động tại chỗ cần được thực hiện sớm, có trọng tâm”.

Thị trường lao động của tỉnh tiếp tục ghi nhận quy mô việc làm mở rộng. Trong 10 tháng năm 2026, toàn tỉnh giải quyết việc làm cho 61.474 người, tăng 12,2% so với cùng kỳ và vượt 19,6% kế hoạch năm. Riêng tháng 10 có 5.179 người được giải quyết việc làm. Kết quả này phản ánh khả năng hấp thụ lao động của nền kinh tế, đồng thời cho thấy nỗ lực kết nối cung cầu việc làm của các cấp, ngành. Ông Phùng Quốc Ban - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh chia sẻ: “Thị trường lao động đang có sự chuyển dịch về cơ cấu nhu cầu. Doanh nghiệp vẫn cần số lượng lớn lao động trực tiếp sản xuất, nhưng yêu cầu về kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp, khả năng sử dụng thiết bị và thích ứng công nghệ ngày càng cao. Vì vậy, kết nối việc làm không thể chỉ dừng ở việc giới thiệu người lao động đến doanh nghiệp, mà cần gắn với tư vấn nghề nghiệp, đánh giá kỹ năng và đào tạo bổ sung để người lao động đáp ứng được vị trí tuyển dụng”. Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đào Tuấn Hưng - Phó Giám đốc Công ty TNHH VPIC 1 (Khu công nghiệp Khai Quang) cho biết: “Đối với doanh nghiệp sản xuất, tuyển được lao động mới chỉ là bước đầu. Người lao động cần được hướng dẫn để làm chủ quy trình, bảo đảm chất lượng, đáp ứng kỷ luật sản xuất. Doanh nghiệp mong muốn có sự phối hợp thường xuyên hơn với cơ sở đào tạo và cơ quan chức năng để xây dựng nguồn tuyển dụng ổn định, giảm thời gian đào tạo lại, tạo điều kiện để người lao động gắn bó lâu dài”.

Đào tạo theo nhu cầu, chuẩn bị cho thế hệ dự án mới

Nhận diện vấn đề đó, tỉnh xác định phát triển nguồn nhân lực là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược. Theo Đề án phát triển nguồn nhân lực tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 80 - 85%, trong đó, lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 40 - 45%. Khoảng 50% lực lượng lao động sẽ được đào tạo lại, đào tạo thường xuyên; 90% lao động được trang bị kỹ năng số cơ bản. Tỉnh cũng định hướng đến năm 2030 đào tạo, bồi dưỡng 5.000 chuyên gia, kỹ sư, kỹ thuật viên có kiến thức, kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, cần đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, từ xác định nhu cầu, xây dựng chương trình, tổ chức thực hành đến đánh giá chất lượng đầu ra. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần chủ động khảo sát nhu cầu tuyển dụng, tập trung vào những ngành có tốc độ phát triển nhanh như điện tử, cơ khí, tự động hóa, logistics và công nghiệp hỗ trợ. Doanh nghiệp có thể tham gia đặt hàng đào tạo, tiếp nhận học viên thực tập, cử chuyên gia hướng dẫn và tuyển dụng sau đào tạo. Cách làm này giúp người học tiếp cận môi trường sản xuất thực tế, doanh nghiệp có nguồn tuyển dụng sát yêu cầu công việc. Cùng với đào tạo mới, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động đang làm việc cũng cần được coi trọng, nhằm giúp người lao động thích ứng tốt hơn và mang lại giá trị kinh tế cao hơn.

Dòng vốn đầu tư tỷ USD đang mở ra cơ hội lớn, nhưng để cơ hội ấy trở thành những nhà máy vận hành ổn định, sản phẩm có sức cạnh tranh, việc làm bền vững và giá trị gia tăng cao, tỉnh cần chuẩn bị đồng bộ các điều kiện đi cùng dòng vốn. Trong đó, nguồn nhân lực không chỉ là yếu tố phục vụ sản xuất, mà còn là lợi thế cạnh tranh quyết định khả năng giữ chân nhà đầu tư và nâng cao vị trí của tỉnh trong chuỗi cung ứng.

Quang Nam

Nguồn Phú Thọ: https://baophutho.vn/giai-bai-toan-nhan-luc-don-dong-von-ty-usd-264719.htm