Giải pháp mũi nhọn nâng chất lượng dân số

Bác sĩ Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng khám sàng lọc cho phụ nữ mang thai. Ảnh: L.H

Giải pháp mũi nhọn

Sàng lọc trước sinh và sơ sinh là giải pháp mũi nhọn để phát hiện sớm các dị tật bẩm sinh, góp phần nâng cao chất lượng giống nòi ngay từ giai đoạn bào thai và sau khi sinh.

Xác định rõ điều đó, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng chú trọng đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật cao, nhất là trong lĩnh vực sàng lọc, hỗ trợ sinh sản và chăm sóc sơ sinh, giúp tăng cơ hội sống khỏe mạnh cho trẻ. Đồng thời chủ động tư vấn, thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh triệt để nhằm nâng cao công tác phát hiện và phòng ngừa điều trị các bệnh bẩm sinh sớm nhất, mang lại hiệu quả cao cho sự phát triển của trẻ em.

Lãnh đạo Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết, đơn vị chủ động tầm soát, chẩn đoán trước sinh các dị tật như: bệnh tan máu bẩm sinh Thalassemia, hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau. Đồng thời triển khai tầm soát các dị tật khác như: tim bẩm sinh thai nhi, dị tật ống thần kinh và nhiều bệnh lý khác.

Cùng với đó, tích cực thực hiện sàng lọc sơ sinh 3 bệnh, như: suy giáp bẩm sinh, tăng sản thượng thận bẩm sinh, thiếu men G6PD cho trẻ sơ sinh. Ngoài ra, bệnh viện còn hỗ trợ chẩn đoán, hướng dẫn điều trị, theo dõi các trường hợp chẩn đoán xác định các bệnh được sàng lọc bằng mẫu máu khô và các bệnh theo dõi tim bẩm sinh cho các cơ sở y tế; sàng lọc các bệnh rối loạn chuyển hóa bẩm sinh, Thalassemia (Hemoglobin), Biotinidase, Galactosemia.

Theo TS-BS. Trần Đình Vinh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, phụ nữ mang thai trong giai đoạn cần sàng lọc đến khám tại bệnh viện đều được tư vấn và sàng lọc trước sinh. Từ năm 2025 đến nay, bệnh viện đã khám sàng lọc cho hàng nghìn bà mẹ mang thai và tư vấn sàng lọc trước sinh cho gần 10.000 người.

Cùng với đó, bệnh viện thực hiện tốt chương trình “Chăm sóc thiết yếu sơ sinh sớm” nhằm giảm thiểu tỷ lệ tử vong sơ sinh. Tăng cường chăm sóc trẻ non tháng, nhẹ cân bằng các phương pháp Kangaroo, nuôi con bằng sữa mẹ; tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn vận động nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời của trẻ... Nhờ đó, tỷ lệ trẻ non tháng, đặc biệt nhóm dưới 1.500g được chăm sóc đúng quy trình; qua đó góp phần tăng tỷ lệ sống còn của trẻ sinh non mức độ rất nặng và cực nặng…

“Bệnh viện chủ động phát hiện sớm các trường hợp dị tật bẩm sinh, từng bước tìm hiểu nguyên nhân và những yếu tố nguy cơ, phân loại dị tật bẩm sinh để đề xuất biện pháp can thiệp nhằm làm giảm tỷ lệ dị tật bẩm sinh. Ngoài ra, bệnh viện thường xuyên tư vấn về sức khỏe sinh sản cho các thai phụ có nguy cơ cao thai nhi bị dị tật bẩm sinh; tổ chức các lớp học tiền thai miễn phí định kỳ cho các đối tượng phụ nữ.

Đồng thời tập trung đào tạo nâng cao công tác chuyên môn, ứng dụng các phương pháp chẩn đoán nhằm đẩy mạnh công tác sàng lọc trước sinh cho phụ nữ mang thai và kể cả phụ nữ trong độ tuổi mang thai để hạn chế trường hợp dị tật thai nhi”, TS-BS. Trần Đình Vinh cho hay.

Sở Y tế cho biết, thời gian qua các hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh sản, làm mẹ an toàn và chăm sóc liên tục bà mẹ - trẻ em trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Cùng với đó, công tác truyền thông, tư vấn sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ được triển khai tại trường học, khu công nghiệp và cộng đồng.

Nhờ đó, các chỉ tiêu nâng cao chất lượng dân số đều đạt và vượt kế hoạch. Cụ thể, năm 2025 có 90,5% bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh; 93% trẻ sơ sinh được sàng lọc sau sinh và tỷ lệ tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân đạt 90%...

Người trẻ chủ động khám sức khỏe sinh sản. Ảnh: L.H

Chủ động khám sức khỏe sinh sản

Việc khám và tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân vô cùng quan trọng, giúp các cặp đôi phát hiện sớm bệnh lý tiềm ẩn, các vấn đề nội tiết, di truyền hoặc khả năng sinh sản. Từ đó, bác sĩ đưa ra hướng điều trị hoặc tư vấn thời điểm sinh con hợp lý, cách chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Đến Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng khám sức khỏe tiền hôn nhân, chị N.T.K.H. (26 tuổi, trú phường Liên Chiểu) cho biết, chuẩn bị kết hôn nên muốn kiểm tra sức khỏe của cả hai người và nhờ bác sĩ tư vấn những kiến thức về sức khỏe sinh sản. Qua đó giúp bản thân có sự chuẩn bị tốt nhất khi bước vào cuộc sống hôn nhân và sinh con được khỏe mạnh.

Theo lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố, một trong những nội dung quan trọng của việc khám và tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân là thực hiện các xét nghiệm và kiểm tra cần thiết; cũng như tiêm vắc xin để phòng các bệnh có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và thai nhi.

Thực hiện các xét nghiệm sàng lọc sẽ giúp phát hiện nguy cơ mắc bệnh di truyền, từ đó có phương án can thiệp sớm hoặc tư vấn sinh sản phù hợp và tiêm vắc xin đầy đủ trước khi mang thai giúp giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh và bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé trong tương lai.

BSCKII. Nguyễn Thị Phương Lê, Trưởng khoa Hiếm muộn (Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng) cho rằng, trong bối cảnh chất lượng cuộc sống có quá nhiều vấn đề đặt ra như hiện nay, sự kết hợp giữa lối sống hiện đại, áp lực công việc, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động và các tác động tiêu cực từ môi trường sống (ô nhiễm không khí, đô thị hóa nhanh và xu hướng sinh con muộn) là những nguyên nhân phổ biến ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản.

Chính vì vậy, chăm sóc khả năng sinh sản bao gồm việc phòng ngừa, chẩn đoán, khám tiền hôn nhân và điều trị vô sinh là vô cùng cần thiết, góp phần cải thiện nòi giống.