Giải pháp 'phát triển xanh' trong lĩnh vực xây dựng

Chất thải từ hoạt động phá dỡ công trình xây dựng ở Khu công nghiệp Biên Hòa 1. Ảnh: Hoàng Lộc

Nếu được triển khai hiệu quả, giải pháp này sẽ giúp giảm gánh nặng môi trường, tiết kiệm tài nguyên và góp phần thúc đẩy phát triển xanh trong lĩnh vực xây dựng, đô thị.

Tái chế để sử dụng

Tại Đồng Nai và nhiều địa phương trên cả nước, lâu nay chất thải xây dựng chủ yếu được thu gom và xử lý bằng cách chôn lấp hoặc đổ thải, vừa gây lãng phí vừa tiềm ẩn nhiều nguy cơ với môi trường. Trong khi đó, loại chất thải này hoàn toàn có thể trở thành nguồn vật liệu tái chế có giá trị phục vụ các công trình xây dựng thông thường.

Nhận thấy tiềm năng này, mới đây, Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Quốc Hằng (ở phường Trảng Dài, tỉnh Đồng Nai) đã liên hệ với Tập đoàn Wirtgen (Cộng hòa Liên bang Đức) tìm hiểu giải pháp công nghệ nhằm tái sử dụng chất thải xây dựng. Các bên đã đi thực địa, tổ chức tọa đàm và thống nhất trước mắt hợp tác tái chế chất thải trong quá trình phá dỡ Khu công nghiệp Biên Hòa 1 đang chuyển đổi công năng. Sau đó, sẽ mở rộng ra nhiều công trình, dự án trên địa bàn tỉnh và cả nước.

Ông Hồ Ngọc Quốc, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Quốc Hằng cho biết: Chất thải rắn từ hoạt động phá dỡ công trình xây dựng nếu không được quản lý và xử lý đúng quy định sẽ gây áp lực lớn đối với môi trường và tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, với việc nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ phù hợp, nguồn chất thải này có thể trở thành vật liệu tái chế phục vụ lại cho các công trình hạ tầng.

“Việc tái chế không chỉ giúp giảm lượng chất thải phải xử lý mà còn tiết kiệm tài nguyên khoáng sản, giảm phát thải và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành xây dựng” - ông Quốc chia sẻ.

Ông Quốc mong muốn: Chất thải sau khi tái chế có thể được sử dụng làm vật liệu san lấp phục vụ mục đích chuyển đổi công năng khu công nghiệp, đổ nền các công trình xây dựng, làm gạch lát đường. Điều này giúp giảm nhu cầu khai thác khoáng sản tự nhiên vốn đang chịu áp lực do nhu cầu xây dựng tăng cao.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Lân, Trường đại học Giao thông vận tải bày tỏ: Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh khiến khối lượng chất thải từ hoạt động xây dựng và phá dỡ công trình ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, việc thu gom và xử lý loại chất thải này vẫn chưa được thực hiện đúng quy định, dẫn đến nguy cơ ô nhiễm môi trường. Tái chế và tái sử dụng chất thải xây dựng là giải pháp quan trọng để giảm áp lực cho môi trường, đồng thời tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Về lâu dài, việc biến chất thải thành nguồn tài nguyên thứ cấp sẽ góp phần hình thành mô hình quản lý chất thải bền vững.

Góp phần vào mục tiêu net zero

Ông Clive McKeown, Giám đốc khu vực châu Á của Tập đoàn Wirtgen, đơn vị giới thiệu giải pháp công nghệ xử lý và tái chế chất thải từ hoạt động phá dỡ công trình cho hay: Nếu áp dụng đúng quy trình và công nghệ phù hợp, việc tái chế chất thải xây dựng sẽ mang lại nhiều lợi ích. Cũng theo ông Clive McKeown, các quốc gia như: Đức, Nhật Bản hay Trung Quốc đã áp dụng phương pháp tái chế chất thải này, chứng tỏ hiệu quả mang lại. Thông thường, sau mỗi đợt động đất, khi cần xóa bỏ chung cư cũ, cải tạo mặt nền đường, họ sẽ đưa máy móc đến tận nơi nghiền nát chất thải để tái sử dụng trực tiếp làm vật liệu san lấp, tạo ra nguyên liệu sản xuất gạch hoặc đổ khối bê tông. Nhờ đó, vật liệu không cần vận chuyển đến các bãi xử lý hay nhà máy tái chế, giúp giảm đáng kể chi phí vận chuyển, tiết kiệm thời gian thi công và giảm phát thải từ phương tiện vận tải.

“Quá trình tái chế tại chỗ giúp giảm số lượng xe tải ra, vào công trường, giảm tiêu thụ nhiên liệu và có thêm nguồn vật liệu cho công trình mới. Đây là giải pháp thân thiện với môi trường và mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt” - ông McKeown cho biết.

Theo đại diện Sở Công Thương, Đồng Nai đang triển khai nhiều dự án hạ tầng quan trọng và nhu cầu xây dựng dân dụng ngày càng tăng, việc tái chế chất thải xây dựng thành vật liệu san lấp hoặc các sản phẩm như: gạch lát, nền bê tông sẽ giúp giảm đáng kể áp lực khai thác khoáng sản. Không chỉ mang ý nghĩa môi trường, tái chế chất thải xây dựng còn mở ra cơ hội phát triển ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng tái chế. Đây là lĩnh vực đang được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Đặc biệt, Đồng Nai đang thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới đạt net zero vào năm 2050 và xây dựng là 1 trong 7 ngành nghề, lĩnh vực ưu tiên. Bên cạnh phát triển công trình xây dựng thân thiện với môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, tái chế chất thải của ngành này sẽ giải quyết căn cơ bài toán môi trường, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh của tỉnh.

Giám đốc Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Quốc Hằng Hồ Ngọc Quốc kỳ vọng: Khi ứng dụng công nghệ nước ngoài vào xử lý và tái chế chất thải xây dựng tại Đồng Nai sẽ mở ra hướng đi mới cho ngành xây dựng theo hướng xanh, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện với môi trường. Khi được nhân rộng, đây có thể trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp tỉnh tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững và giảm phát thải.

Hoàng Lộc