Giảm môn thi, bớt áp lực

Cách đây vài chục năm, khi thi vào lớp 10, chúng tôi chỉ thi hai môn Văn, Toán. Ngay từ khi học lớp 6, thầy cô đã nói rõ như vậy nên học sinh tập trung cao cho hai môn này từ đầu. Với các môn khác vẫn phải học nghiêm túc vì nếu điểm kém thì không thể tốt nghiệp cấp 2. Dựa vào năng lực học tập, mỗi người sớm có định hướng học chuyên sâu khối A, khối B hay khối C để thi đại học.

Vài năm trở lại đây, do có hai con thi vào lớp 10 nên tôi đọc kỹ các phương án tuyển sinh và nhận thấy có rất nhiều thay đổi so với trước. Có năm học sinh phải thi 4 môn gồm Văn, Toán và hai môn khác, có năm thi ba môn. Điều đáng nói là môn thứ ba, thứ tư tầm cuối tháng Hai, đầu tháng Ba hằng năm mới được công bố. Từ năm 2025 đến nay, theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh thi hai môn Văn, Toán và một môn thứ ba. Do môn thứ ba không được công bố sớm nên phụ huynh và học sinh thắc thỏm chờ đợi cả năm trời. Lo không đỗ vào trường công lập, từ lúc học lớp 8, nhiều em đã đôn đáo học thêm mấy môn liền một lúc, rất vất vả, tốn kém. Đây cũng là một trong những lý do khiến cho kỳ thi vào lớp 10 trở nên căng thẳng, nhiều áp lực.

Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai lấy ý kiến về phương án chỉ thi hai môn Văn, Toán trong kỳ thi vào lớp 10 công lập. Nội dung này được nêu trong dự thảo lần 1 về quy chế tiếp nhận và tuyển sinh đầu cấp. Thông tin này thu hút sự quan tâm của dư luận. Trên mạng xã hội hiện có nhiều ý kiến khác nhau. Một số giáo viên cho rằng nếu kỳ thi vào lớp 10 không có môn Tiếng Anh thì học sinh sẽ không tập trung cho môn này, dễ “hổng” kiến thức ở các bậc học cao hơn.

Trên thực tế, có nhiều sinh viên chật vật với tiếng Anh đầu vào hoặc chậm tốt nghiệp đại học chỉ vì chưa đạt chuẩn Tiếng Anh. Đặc biệt, ngày 27/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 2371/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đưa Tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Để thực hiện hiệu quả đề án này, một số cá nhân đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo nên quy định Toán, Văn, Tiếng Anh là ba môn thi bắt buộc trong kỳ thi vào lớp 10 công lập trên cả nước.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, có không ít ý kiến nhất trí với phương án chỉ thi hai môn Toán, Văn. Lựa chọn này là có căn cứ bởi đây là những môn học cốt lõi, học sinh phải chú trọng từ nhỏ cho đến hết bậc trung học phổ thông. Thi hai môn đồng nghĩa với giảm áp lực, giảm dạy thêm, học thêm. Các thầy cô và nhà trường chủ động hơn trong việc lập kế hoạch bồi dưỡng để các em có kiến thức vững vàng khi bước vào kỳ thi. Để khắc phục tình trạng học lệch, các nhà trường cần thực hiện nghiêm quy chế đánh giá, xếp loại học sinh...

Một học sinh vừa thi đỗ đại học tâm sự: “Em thấy thi tốt nghiệp trung học phổ thông cũng vất vả nhưng không thể so với kỳ thi vào lớp 10. Hồi ấy, suốt thời gian dài, em vừa học kiến thức mới vừa lo ôn tập cả Toán, Văn và 7 môn khác nữa. Đến khi biết môn thứ ba là môn nào thì chỉ còn vài tháng là đến kỳ thi nên ai cũng lo lắng, căng thẳng. Với kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, em được chọn môn thi từ lớp 10 nên có sự chủ động, tự cân đối kế hoạch ôn tập trong khoảng thời gian dài”.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 là một kỳ thi quan trọng liên quan đến hàng triệu học sinh trên cả nước. Việc điều chỉnh, khắc phục bất cập trong quy định tuyển sinh hiện hành là cần thiết. Mong rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục tiến hành khảo sát trên diện rộng về việc sửa đổi quy định. Quá trình khảo sát cần lắng nghe ý kiến của phụ huynh, các chuyên gia, thầy cô giáo và cả các em học sinh để có góc nhìn khách quan, toàn diện. Trên cơ sở đó sửa đổi quy định tuyển sinh theo hướng giảm số môn thi để giảm áp lực cho học sinh song vẫn có những giải pháp bảo đảm chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng từng môn học nói riêng.