Giám sát toàn diện giáo dục phổ thông, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Moet

Rà soát từ chương trình, sách giáo khoa đến điều kiện dạy học

Theo quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đoàn giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo gồm 16 thành viên, do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết làm Trưởng đoàn.

Đợt giám sát tập trung đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW và một số nội dung trọng tâm trong phát triển giáo dục và đào tạo. Mốc giám sát từ năm 2023 đến ngày 30-9-2026, dự kiến hoàn thành trước ngày 15-12-2026. Mục tiêu là làm rõ những kết quả đạt được, hạn chế, bất cập và dấu hiệu vi phạm (nếu có), qua đó đề xuất giải pháp, chủ trương phù hợp nhằm tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Moet

Nội dung giám sát tập trung vào 4 nhóm vấn đề. Trong đó, chương trình giáo dục phổ thông được rà soát từ cấp tiểu học đến THPT, chú trọng tính khoa học, kế thừa, liên thông giữa các cấp học; mức độ phù hợp với tâm sinh lý học sinh và điều kiện thực tế của từng vùng, miền. Những vấn đề liên quan đến quá tải, giảm tải chương trình và tổ chức dạy học tích hợp cũng cần được đánh giá cụ thể.

Đối với sách giáo khoa và học liệu, Đoàn giám sát xem xét việc triển khai chủ trương “một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa”, từ chất lượng nội dung, việc lựa chọn sách đến chi phí học tập của gia đình. Những băn khoăn của dư luận về sách bài tập in sẵn ô trống, khiến học sinh phải viết trực tiếp và khó tái sử dụng, cũng là vấn đề cần làm rõ trách nhiệm, tìm giải pháp khắc phục, hạn chế lãng phí.

Bên cạnh đó, công tác đầu tư cơ sở vật chất, trường lớp và bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục sẽ được đánh giá toàn diện. Đoàn giám sát chú trọng tình trạng thừa, thiếu trường học, phòng học, trang thiết bị; việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới; đồng thời yêu cầu rà soát, thống kê chính xác số lượng học sinh và nhu cầu trường lớp tại các địa bàn vùng cao, giáp biên.

Đối với đội ngũ nhà giáo, nội dung giám sát tập trung vào công tác quản lý, tổ chức bộ máy, tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, nhất là ở vùng khó khăn; việc thực hiện chính sách đãi ngộ và thu nhập thực tế của giáo viên.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhận định, việc giám sát chuyên đề về giáo dục phổ thông là cần thiết, bởi đây là lĩnh vực tác động trực tiếp đến gần 20 triệu học sinh, gần 1 triệu giáo viên cùng các gia đình và toàn xã hội.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình đổi mới giáo dục, việc xuất hiện những luồng ý kiến khác nhau là khó tránh khỏi. Bộ Giáo dục và Đào tạo luôn giữ tinh thần lắng nghe để tiếp tục hoàn thiện chính sách, bảo đảm triển khai đúng hướng, nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng các mục tiêu, lộ trình đã đề ra.

Thông qua đợt giám sát, Bộ mong muốn tiếp thu những ý kiến khách quan từ các Ban Đảng, từ đó có kiến nghị, đề xuất cụ thể với Bộ Chính trị, Ban Bí thư nhằm thực hiện tốt hơn nhiệm vụ được giao.

Đánh giá bằng minh chứng, đề xuất giải pháp từ thực tiễn

Làm rõ mục đích và yêu cầu của đợt giám sát, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, đây là cuộc giám sát toàn diện nhằm đánh giá khách quan kết quả thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, nhất là những điểm nghẽn, tồn tại và vấn đề đang được nhân dân, hệ thống chính trị quan tâm; không phải cuộc kiểm tra dấu hiệu vi phạm.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết, Trưởng đoàn giám sát nhấn mạnh các nội dung, yêu cầu, thời gian giám sát. Ảnh: Moet

Theo Trưởng đoàn giám sát, kết quả giám sát cần trở thành cơ sở để Bộ Chính trị, Ban Bí thư có những quyết sách phù hợp đối với giáo dục phổ thông trong giai đoạn tới. Vì vậy, quá trình đánh giá phải đối chiếu thực tiễn triển khai với các nghị quyết của Đảng và văn bản quy phạm pháp luật, làm rõ trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các địa phương. Các nhận định cần dựa trên số liệu, minh chứng cụ thể, tránh chung chung.

Đối với chương trình giáo dục và sách giáo khoa, đồng chí Trịnh Văn Quyết đề nghị huy động ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo có uy tín để đánh giá, thẩm định nội dung, xác định những nội dung cần tiếp tục duy trì, điều chỉnh hoặc thay thế. Việc đổi mới cần kế thừa những giá trị phù hợp của các bộ sách trước đây, đồng thời đáp ứng yêu cầu hiện đại, bảo đảm nền tảng chính trị, tư tưởng, đạo đức và văn hóa Việt Nam.

Những môn học như lịch sử, giáo dục công dân, ngữ văn…, được xem xét từ thực tiễn dạy và học. Nếu có nội dung không còn phù hợp, cần mạnh dạn đề xuất đổi mới, chọn lọc. Cùng với đó, cần rà soát trách nhiệm trong công tác biên soạn, xuất bản sách giáo khoa qua các thời kỳ, chủ động làm rõ những bất cập để có phương án xử lý.

Nhấn mạnh thời gian giám sát không dài trong khi khối lượng công việc lớn, nội dung phức tạp, đồng chí Trịnh Văn Quyết yêu cầu Đoàn giám sát và Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ, làm việc khẩn trương, khoa học, công tâm và trách nhiệm.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là nhận diện những hạn chế trong quá trình thực hiện Nghị quyết 71, mà còn đề xuất được các giải pháp thiết thực, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, ổn định và nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời gian tới.