Giáo dục bảo tồn đại dương trong trường học

Học sinh xem các sản phẩm từ Cuộc thi “Vẽ tương lai biển – Viết tương lai em”.

Điểm nhấn là xây dựng bộ tài liệu giáo dục bảo tồn đại dương

Ngày 24/6, tại Hà Nội, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Việt Nam tổ chức Hội thảo tổng kết dự án “Bảo tồn đại dương của chúng ta” giai đoạn 2024-2026.

Phát biểu tại hội thảo, GS.TS Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho biết, sau hơn hai năm triển khai, dự án đã hoàn thành đầy đủ các nội dung từ khảo sát thực trạng, xây dựng tài liệu giáo dục, tập huấn giáo viên, tổ chức dạy học thí điểm đến các hoạt động truyền thông cộng đồng.

GS.TS Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Một trong những điểm nổi bật của dự án là đã xây dựng được bộ tài liệu giáo dục bảo tồn đại dương dành cho học sinh tiểu học, THCS, giáo viên và cộng đồng. Bên cạnh việc xây dựng tài liệu, GS.TS Lê Anh Vinh cho hay, dự án cũng tổ chức nhiều khóa tập huấn cho giáo viên ngay tại các khu dự trữ sinh quyển như: Cù Lao Chàm và Cần Giờ.

Thông qua các hoạt động thực tế, giáo viên được tiếp cận kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm bảo tồn và phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với môi trường địa phương.

Đại biểu nghiên cứu về dự án “Bảo tồn đại dương của chúng ta” giai đoạn 2024-2026.

Trong giai đoạn triển khai, 20 trường tiểu học và THCS tại hai địa phương đã tham gia thí điểm giảng dạy các nội dung giáo dục bảo tồn đại dương theo hình thức tích hợp. Kết quả bước đầu cho thấy, giáo viên và học sinh có sự hưởng ứng tích cực, góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của hệ sinh thái biển, đa dạng sinh học và trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Theo GS.TS Lê Anh Vinh nhấn mạnh, giá trị lớn nhất mà dự án mang lại không chỉ nằm ở các bộ tài liệu hay mô hình giáo dục mới mà còn ở việc kết nối hiệu quả giữa các bên liên quan, từ cơ quan quản lý, nhà trường, tổ chức quốc tế, khu dự trữ sinh quyển đến cộng đồng địa phương. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục mở rộng các hoạt động giáo dục bảo tồn đại dương trong thời gian tới.

Toàn cảnh hội thảo.

Giáo dục đóng vai trò then chốt

Chia sẻ tại hội thảo, bà Miki Nozawa, Trưởng Ban Giáo dục, Văn phòng UNESCO Hà Nội nhìn nhận, điểm nổi bật của dự án là đã kết nối giáo dục với khoa học bảo tồn, nhà trường với cộng đồng, và kiến thức với hành động.

Khi được tiếp cận tri thức khoa học, hiểu biết địa phương và trải nghiệm thực tế, học sinh không chỉ hiểu các vấn đề môi trường mà còn có thể đề xuất giải pháp và hành động phù hợp với chính bối cảnh của mình.

Bà Miki Nozawa cho rằng, đại dương đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng nghiêm trọng như: ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học và tác động của biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh đó, giáo dục đóng vai trò then chốt trong việc trang bị cho thế hệ trẻ kiến thức, kỹ năng và tinh thần trách nhiệm để tham gia giải quyết các vấn đề môi trường toàn cầu.

Bà Miki Nozawa, Trưởng Ban Giáo dục, Văn phòng UNESCO Hà Nội chia sẻ tại hội thảo.

Bà Miki Nozawa khẳng định, UNESCO cam kết tiếp tục đồng hành cùng các đối tác tại Việt Nam trong việc mở rộng các chương trình giáo dục đại dương, tạo điều kiện để thế hệ trẻ trở thành những công dân toàn cầu có trách nhiệm, góp phần xây dựng tương lai bền vững cho đại dương và hành tinh.

Tại hội thảo, các đại biểu đánh giá những kết quả đạt được của dự án không chỉ mang ý nghĩa tổng kết một giai đoạn triển khai mà còn mở ra cơ hội nhân rộng mô hình giáo dục bảo tồn đại dương tới nhiều địa phương khác trên cả nước, góp phần lan tỏa nhận thức và hành động vì môi trường trong cộng đồng.

Học sinh nói lên tiếng nói của mình về bảo tồn đại dương.

Tại Việt Nam, dự án “Bảo tồn Đại dương của chúng ta” được triển khai tại Khu dự trữ sinh quyển (KDTSQ) Cù Lao Chàm - Hội An và KDTSQ Rừng ngập mặn Cần Giờ. Trọng tâm của dự án là xây dựng bộ học liệu giáo dục bảo tồn đại dương dành cho học sinh tiểu học, học sinh trung học cơ sở, giáo viên và cộng đồng, đồng thời hỗ trợ nhà trường đưa chủ đề này vào hoạt động dạy và học.

Thông qua việc giới thiệu học liệu phù hợp, nâng cao năng lực giáo viên, tổ chức học tập trải nghiệm tại các KDTSQ và hỗ trợ các sáng kiến do học sinh đề xuất, dự án góp phần chuyển hóa kiến thức về đại dương thành những hành động cụ thể tại cộng đồng.

Ông Lê Ngọc Thảo, Phó Trưởng Ban Thư ký văn phòng BQL Khu DTSQ thế giới Cù Lao Chàm - Hội An chia sẻ tại hội thảo.

Sau 2 năm triển khai, hơn 10.000 học sinh đã hưởng ứng chuỗi hoạt động tìm kiếm ý tưởng bảo tồn đại dương trong trường học với hơn 100 sáng kiến thiết thực. 580 tiết học tích hợp nội dung bảo tồn đại dương được triển khai, thu hút hơn 3.500 học sinh tham gia. Đồng thời, 70 giáo viên được nâng cao năng lực để lồng ghép giáo dục bảo tồn đại dương vào các hoạt động giáo dục nhà trường, góp phần tạo nền tảng để các nội dung của dự án tiếp tục được duy trì trong tương lai.