Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phạm Minh Hạc: Dấu ấn một nhà giáo dục lớn

Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phạm Minh Hạc từ trần ngày 31-7, hưởng thọ 92 tuổi. Ông là một nhà khoa học, nhà giáo, nhà quản lý có nhiều đóng góp nổi bật, to lớn cho giáo dục nước nhà.

Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phạm Minh Hạc. Ảnh tư liệu

Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phạm Minh Hạc. Ảnh tư liệu

Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phạm Minh Hạc sinh năm 1935, quê ở xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì (nay là xã Nam Phù), thành phố Hà Nội. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI, VII, VIII, nguyên Phó Trưởng ban thứ nhất Ban Khoa giáo Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục, đại biểu Quốc hội khóa VII, VIII.

Năm 1954, ông tốt nghiệp Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền tại Liên khu 3, sau đó theo học Đại học Văn khoa Hà Nội.

Sau khi tốt nghiệp Văn khoa, năm 1962, ông tốt nghiệp ngành tâm lý học tại Đại học Tổng hợp Moskva (Nga). Tại đây, ông tiếp tục bảo vệ thành công luận án tiến sĩ năm 1971, luận án tiến sĩ khoa học năm 1977.

Với tư cách là nhà khoa học, Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phạm Minh Hạc đã có nhiều đóng góp trong việc phát triển ngành tâm lý học nói chung và tâm lý học giáo dục Việt Nam nói riêng, cũng như những nghiên cứu phát triển khoa học giáo dục, triết lý giáo dục, phương pháp giáo dục.

Với tư cách là nhà quản lý, trải qua nhiều cương vị khác nhau, đặc biệt là cương vị Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Giáo sư Phạm Minh Hạc đã có những quyết sách đổi mới giáo dục vào thời kỳ đất nước đã độc lập thống nhất nhưng cũng là giai đoạn cực khó khăn, giáo dục đầy thách thức. Phương châm chỉ đạo của giai đoạn thử thách đó được Giáo sư đề ra là: “Giữ vững để không tan vỡ, khôi phục những cái đã mất, củng cố những cái còn lại và phát triển cái cần thiết”. Đó là tinh thần mang tính tình thế, có kế thừa và lựa chọn cái cần làm phù hợp với hoàn cảnh - một tinh thần quan trọng của giáo dục.

Với tư cách là người đứng đầu ngành giáo dục, Giáo sư đã có nhiều đề xuất và chỉ đạo triển khai mục tiêu quốc gia về xóa nạn mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học vào năm 2000… Những kinh nghiệm chỉ đạo thực tiễn giáo dục nước nhà của Giáo sư hiện vẫn còn nhiều ý nghĩa tham khảo đối với công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo hiện nay, đặc biệt là phát triển nền giáo dục hướng tới phát triển con người một cách toàn diện theo tinh thần Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Hoạt động khoa học và thực tiễn của Giáo sư để lại cho những người quản lý giáo dục ngày nay nhiều bài học quan trọng. Trong đó có bài học về việc phát triển khoa học tâm lý, lấy khoa học tâm lý làm gốc căn cơ nền tảng để phát triển khoa học giáo dục. Đó là tầm nhìn xa về chính sách trong giáo dục, là tinh thần bám sát thực tiễn, tinh thần đề cao công bằng trong giáo dục, tinh thần nhân văn trong giáo dục.

Giáo sư Phạm Minh Hạc đã xuất bản 18 cuốn sách với tư cách là tác giả và 40 cuốn sách với tư cách đồng tác giả, chủ biên, đồng chủ biên về các đề tài tâm lý học, giáo dục học, nghiên cứu con người, giá trị học… trong đó có các sách xuất bản bằng tiếng Pháp, Anh. Ông cũng là tác giả của hơn 100 bài báo khoa học được đăng trên các tạp chí trong và ngoài nước.

Các công trình của Giáo sư Phạm Minh Hạc đã luận giải, khái quát nhiều khái niệm, phạm trù khoa học mới về tâm lý học, giáo dục học, góp phần bổ sung, phát triển, làm phong phú lý luận về tâm lý học và giáo dục học hiện đại.

Bên cạnh đóng góp, cống hiến với khoa học giáo dục nước nhà, Giáo sư Phạm Minh Hạc là tấm gương mẫu mực trong công việc và cuộc sống.

Lễ viếng Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân Phạm Minh Hạc được tổ chức vào 7h30 ngày 5-8 (tức ngày 23-6 âm lịch) tại Nhà tang lễ Quốc gia số 5 Trần Thánh Tông, phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Lễ truy điệu và đưa tang vào lúc 9h30 ngày 5-8. Hỏa táng tại Đài hóa thân Hoàn Vũ, Văn Điển. An táng tại nghĩa trang quê nhà xã Phù Nam, Hà Nội.

Nam Du

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/giao-su-vien-si-nha-giao-nhan-dan-pham-minh-hac-dau-an-mot-nha-giao-duc-lon-1214651.html