Giao thông công cộng hút khách: Khi công nghệ thay đổi thói quen di chuyển

Tuy nhiên, một xu hướng đáng chú ý đang dần hình thành: Người dân bắt đầu “rời tay ga”, chuyển sang sử dụng các loại hình giao thông công cộng như: Tàu điện, xe buýt, xe đạp công cộng. Đáng nói, sự chuyển dịch này không chỉ đến từ nhu cầu thực tế, mà còn được thúc đẩy mạnh mẽ bởi quá trình chuyển đổi số trong vận tải đô thị.

Áp lực từ sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện cá nhân khiến giao thông tại Hà Nội nhiều thời điểm quá tải. Ảnh: Yến Giang

Trải nghiệm số hóa thay đổi cách thức di chuyển

Tại các nhà ga metro, hệ thống soát vé tự động được nâng cấp đồng bộ giúp hành khách chỉ mất vài giây để di chuyển qua cổng. Việc ứng dụng định danh điện tử và nhận diện sinh trắc học đã mang lại trải nghiệm nhanh chóng, tiện lợi, không cần vé giấy hay thẻ vật lý.

Giao thông công cộng đang ngày càng hấp dẫn người dân đô thị. Ảnh: Thùy Dương

Theo kết quả triển khai Kế hoạch số 428/KH-BCA-BXD-UBNDHN ngày 16/7/2025 (Kế hoạch 428), sau hơn 8 tháng, Hà Nội Metro đã phục vụ hơn 5,7 - 6,1 triệu lượt hành khách, 100% cổng soát vé được nâng cấp, góp phần làm tăng sản lượng hành khách khoảng 15% và doanh thu tới 48%.

Việc tích hợp với nền tảng VNeID giúp người dân sử dụng dịch vụ của Hà Nội Metro tốt hơn. Ảnh: Thùy Dương

Không chỉ rút ngắn thời gian chờ đợi, hệ thống còn cho phép hành khách thanh toán linh hoạt qua căn cước công dân gắn chip, mã QR, thẻ ngân hàng hoặc ứng dụng số. Đặc biệt, việc tích hợp với nền tảng VNeID giúp người dân sử dụng dịch vụ mà không cần đăng ký tài khoản riêng, tạo nên trải nghiệm “không chạm”, liền mạch.

Những cải tiến này đang trực tiếp tác động đến thói quen di chuyển, khiến giao thông công cộng trở nên hấp dẫn hơn với người dân đô thị.

Từng sử dụng xe máy để đi làm, Hải Đường (22 tuổi) cho biết, việc di chuyển trong giờ cao điểm thường kéo dài và khó kiểm soát. Sau khi chuyển sang tàu điện, chị có thể chủ động thời gian hơn, không còn lo kẹt xe.

Hành trình bằng tàu điện giúp nhiều người có thời gian thư giãn, thay vì chen chúc trên đường vào giờ cao điểm. Ảnh: Thùy Dương

Không chỉ tiết kiệm thời gian, hành trình bằng metro còn mang lại “khoảng nghỉ” quý giá, nơi người đi có thể thư giãn, cập nhật thông tin thay vì căng thẳng giữa dòng xe đông đúc.

Sự tiện lợi, đúng giờ cùng trải nghiệm số hóa đang khiến tàu điện dần trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều nhóm đối tượng, từ học sinh, sinh viên đến nhân viên văn phòng.

Sự tiện lợi, đúng giờ cùng trải nghiệm số hóa đang khiến tàu điện dần trở thành lựa chọn ưu tiên. Ảnh: Yến Giang

Việc gia tăng lượng hành khách trên các tuyến metro cho thấy giao thông công cộng không chỉ là phương án thay thế, mà còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái di chuyển đô thị.

Đáng chú ý, chuyển đổi số không chỉ nâng cao trải nghiệm người dùng mà còn giúp cơ quan quản lý vận hành hiệu quả hơn. Dữ liệu hành khách, doanh thu, chính sách miễn giảm được cập nhật minh bạch theo thời gian thực, hỗ trợ công tác điều hành và hoạch định chính sách.

Đây được xem là bước chuyển từ mô hình quản lý truyền thống sang mô hình quản trị thông minh, lấy người dân làm trung tâm.

Từ nền tảng Kế hoạch 428, Hà Nội Metro đang hướng tới xây dựng hệ thống giao thông công cộng liên thông, kết nối giữa metro với xe buýt, BRT, taxi công nghệ và các phương tiện khác.

Việc chuẩn hóa hạ tầng, tích hợp thanh toán và mở rộng hệ thống vé điện tử liên thông sẽ tạo ra một mạng lưới di chuyển thống nhất, thuận tiện và tối ưu chi phí cho người dân. Đây cũng là bước đi quan trọng trong lộ trình phát triển đô thị thông minh, bền vững.

Xu hướng di chuyển linh hoạt, xanh và tiết kiệm

Song song với metro, nhiều người dân lựa chọn kết hợp các phương tiện khác nhau cho từng chặng di chuyển. Xe đạp công cộng được sử dụng cho quãng ngắn, kết nối với tàu điện hoặc xe buýt cho hành trình dài.

Thuê xe đạp công cộng được nhiều bạn trẻ lựa chọn. Ảnh: Yến Giang

Việc thuê, trả xe đạp công cộng nhanh chóng, chi phí thấp . Ảnh: Yến Giang

Mai Anh (21 tuổi) cho biết đã chuyển sang dùng xe đạp công cộng thay cho xe máy trong nội đô. Việc thuê, trả xe nhanh chóng, chi phí thấp và không cần tìm chỗ gửi giúp việc di chuyển nhẹ nhàng hơn, đồng thời góp phần cải thiện sức khỏe.

Trong khi đó, xe buýt cũng đang dần lấy lại vị thế. Trên nhiều tuyến trục chính, lượng hành khách duy trì ổn định, thậm chí tăng trong giờ cao điểm. Trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động, xe buýt từ phương tiện “bất đắc dĩ” đã trở thành lựa chọn chủ động của nhiều người dân.

Từ những thay đổi trong lựa chọn cá nhân, một xu hướng lớn đang dần định hình: Người dân giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, chuyển sang các giải pháp di chuyển xanh, thông minh hơn.

Khi công nghệ đóng vai trò “chất xúc tác”, giao thông công cộng không chỉ giải bài toán ùn tắc mà còn mở ra hướng đi mới cho đô thị Hà Nội, nơi việc di chuyển trở nên tiện lợi, hiện đại và thân thiện với môi trường.