Gieo mầm tình yêu biển từ những 'lớp học mở' ở Hội An

Chính từ những bài học sống động ấy, ý thức bảo vệ đại dương được nuôi dưỡng tự nhiên, dần trở thành một phần trong đời sống, góp phần hình thành thế hệ trẻ có trách nhiệm với hệ sinh thái biển trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm ngày càng gia tăng.

Tranh tuyên truyền về chủ đề “Bảo tồn đại dương” của học sinh trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm

Gieo ý thức xanh cho thế hệ trẻ

Giáo dục thế hệ trẻ về bảo tồn đại dương đang được nhìn nhận như một hướng đi bền vững, không chỉ góp phần hình thành ý thức mà còn nuôi dưỡng trách nhiệm lâu dài đối với môi trường. Tại Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm - Hội An (TP Đà Nẵng), hoạt động giáo dục và truyền thông về bảo tồn tài nguyên - môi trường, đặc biệt là tài nguyên biển, được triển khai đa dạng trong trường học, gắn với đặc trưng sinh thái và đời sống văn hóa vùng biển.

Những ngày cuối tháng 3 vừa qua, sân trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Hội An Tây) trở nên rộn ràng khi học sinh và giáo viên cùng tham gia chương trình truyền thông giáo dục bảo tồn biển. Điểm nhấn là cuộc thi vẽ tranh với chủ đề đại dương. Qua những tác phẩm sinh động, giàu màu sắc, các bạn trẻ đã thể hiện tình yêu với thiên nhiên, qua đó bộc lộ nhận thức và trách nhiệm trong việc gìn giữ môi trường biển, hướng tới bảo vệ hệ sinh thái đại dương cho thế hệ tương lai.

Trước đó, gần 600 học sinh và giáo viên đến từ 6 trường THCS trên địa bàn các phường Hội An, Hội An Đông và Hội An Tây đã tham gia chương trình giáo dục bảo tồn đại dương tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An. Các em được trải nghiệm, tìm hiểu giá trị sinh thái vùng cửa sông, rừng dừa nước, đồng thời tiếp cận những câu chuyện về bảo vệ môi trường và đại dương. Các hoạt động thu gom rác thải, vi nhựa và thực hành phân tích tác động của vi nhựa đến môi trường, đời sống và hệ sinh thái cũng được triển khai trực tiếp tại thực địa.

Tham gia chương trình, nhiều học sinh tỏ ra hào hứng khi được nghe những kiến thức gần gũi và thiết thực như khái niệm vi nhựa và những tác động của chúng đối với hệ sinh thái biển và sức khỏe con người. Từ những vật dụng quen thuộc như bộ lọc, đũa gỗ, thước…, các em đã tự tay thu gom vi nhựa trên bãi biển, đếm, đo, ghi chép các thông số liên quan. Quá trình trải nghiệm này giúp các em từng bước nhận diện rõ hơn những tác động của vi nhựa đối với con người, từ đó hình thành nhận thức và ý thức hành động ngay trong chính môi trường sống của địa phương.

Đưa bảo tồn biển thành một phần đời sống học đường

Không dừng lại ở kiến thức sách vở, chương trình giáo dục bảo tồn đại dương tại Hội An đang từng bước giúp học sinh hiểu, trải nghiệm và hành động vì môi trường biển, hướng đến hình thành một thế hệ trẻ sống có trách nhiệm. Từ những cuộc thi vẽ tranh tuyên truyền, hoạt động thu gom rác thải, vi nhựa trên bãi biển, các “lớp học mở” trải nghiệm trải dài từ sông Hoài đến biển Cửa Đại (Hội An) đã đưa các em “chạm” vào đại dương một cách gần gũi, trực quan. Từ đó, nhận thức được khơi gợi, tình yêu thiên nhiên được nuôi dưỡng và ý thức gìn giữ biển xanh dần trở thành một phần trong đời sống, gắn với đặc trưng văn hóa - xã hội của vùng đất ven biển.

Những trải nghiệm thực tế ấy cũng chính là nền tảng để học sinh hình thành các ý tưởng, sáng kiến bảo vệ môi trường biển ngay tại địa phương, đồng thời phát triển kỹ năng quan sát, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và tư duy sáng tạo.

Các hoạt động đều nằm trong khuôn khổ Dự án “Bảo tồn đại dương của chúng ta: Xây dựng mối quan hệ lành mạnh với đại dương thông qua giáo dục phát triển bền vững tại Việt Nam” do Ban Quản lý Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới Cù Lao Chàm - Hội An phối hợp với Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) triển khai, với sự hỗ trợ tài chính từ Công ty TNHH Fast Retailing - công ty mẹ của thương hiệu UNIQLO. Tại Việt Nam, dự án đang được thí điểm tại hai Khu dự trữ sinh quyển thế giới là Cù Lao Chàm - Hội An và rừng ngập mặn Cần Giờ, cùng hệ thống các trường học trên địa bàn. Các hoạt động hướng tới nâng cao hiểu biết về đại dương, giúp học sinh nhận diện rõ những tác động của con người đến môi trường biển, từ đó thúc đẩy sự thay đổi hành vi theo hướng tích cực, bền vững.

Thông qua các hoạt động truyền thông trong môi trường học đường, Hội An đã lan tỏa thông điệp bảo vệ đại dương đến thế hệ trẻ, từng bước khẳng định vai trò, trách nhiệm của địa phương trong việc gìn giữ và phát huy danh hiệu Khu dự trữ sinh quyển thế giới, trong bối cảnh môi trường biển đang đối mặt với nhiều thách thức như ô nhiễm và biến đổi khí hậu.

Bên cạnh chương trình trải nghiệm, nội dung bảo tồn đại dương cũng được lồng ghép vào chương trình giảng dạy tại các trường Tiểu học và THCS, dựa trên bộ tài liệu do Văn phòng UNESCO và Viện Khoa học Giáo dục (Bộ GD&ĐT) biên soạn. Dự kiến trong tháng 4 và 5.2026, các trường học sẽ tiếp tục triển khai sáng kiến truyền thông về bảo vệ môi trường và bảo tồn đại dương trong khuôn khổ dự án.