Ông Trump tung 'lá bài tẩy' với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: AFP)

“Có thể chúng tôi sẽ chiếm đảo Kharg, cũng có thể không. Chúng tôi có rất nhiều lựa chọn. Tôi không nghĩ họ có bất kỳ khả năng phòng thủ nào. Chúng tôi có thể chiếm nó rất dễ dàng”, Tổng thống Mỹ nói với Financial Times cuối tuần qua. Đến thứ Hai, ông tiếp tục đe dọa “xóa sổ” hòn đảo nếu đàm phán không đạt kết quả.

Phía Iran thì khẳng định sẵn sàng phòng vệ và tuyên bố đảo Kharg sẽ trở thành “nấm mồ” của quân đội Mỹ.

Đảo Kharg

Nằm ở phía bắc vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 30 km và cách eo biển Hormuz hơn 500 km, Kharg là một dải đất nhỏ, nhiều bụi rậm. Đây là nơi đặt cảng xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran, nơi trung chuyển khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này, theo một báo cáo của ngân hàng Mỹ JP Morgan.

Tại đây không có giếng dầu, mà chủ yếu là hệ thống đường ống, bồn chứa và các cơ sở hạ tầng phục vụ vận chuyển dầu, cùng với lực lượng quân sự - trong đó một số đã từng bị không kích.

Ngày 13/3, “lực lượng Mỹ đã tiến hành một cuộc không kích chính xác quy mô lớn vào đảo Kharg. Cuộc tấn công phá hủy các cơ sở lưu trữ thủy lôi, hầm chứa tên lửa và nhiều mục tiêu quân sự khác. Lực lượng Mỹ đã đánh trúng hơn 90 mục tiêu quân sự trên đảo”, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (Centcom) cho biết.

Theo các nguồn tin tình báo Mỹ được CNN dẫn lại, trong những tuần gần đây, Tehran đã triển khai thêm binh lực và hệ thống phòng thủ, bao gồm tên lửa phòng không vác vai (MANPADS) và thủy lôi.

Những kịch bản khó đoán định

Quân đội Mỹ có ba cách tiếp cận để chiếm đảo: Đường không, đường biển, hoặc kết hợp cả hai.

Hiện Mỹ đang điều động lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 và lực lượng Thủy quân Lục chiến đến khu vực. “Việc tăng cường lực lượng chiến đấu đang tạo tiền đề cho một cuộc tấn công trên bộ có thể xảy ra”, trung tâm phân tích Soufan nhận định.

Cựu Tư lệnh Centcom, tướng Joseph Votel, từng nói với trang The War Zone hồi tháng 3 rằng: “Với một hòn đảo nhỏ như Kharg, có lẽ cần một tiểu đoàn Thủy quân Lục chiến, tức khoảng 800 đến 1.000 binh sĩ, có thể ít hơn một chút, nhưng chắc không nhiều hơn”.

Tuy nhiên, “chiếm được đảo Kharg và giữ được đảo là hai chuyện khác nhau”, giáo sư Phillips O’Brien từ Đại học Saint Andrews nhận xét, ám chỉ khó khăn khi duy trì kiểm soát hòn đảo nằm trong tầm bắn của tên lửa và máy bay không người lái Iran.

Gần đó còn có thành phố Bushehr, cách khoảng 60 km - một trung tâm quân sự quan trọng, “từ đây Iran tổ chức phòng thủ toàn bộ khu vực phía bắc Vịnh, bao gồm cả Kharg”, theo Pierre Razoux từ trung tâm nghiên cứu FMES.

Nhằm mục tiêu gì?

Mục tiêu thực sự của ông Donald Trump vẫn chưa rõ. Liệu là để khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz? Làm suy yếu chính quyền Iran? Hay buộc Tehran nhượng bộ về chương trình hạt nhân hoặc tên lửa?

Dù thế nào, việc chiếm đảo Kharg “có thể gây ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến kinh tế Iran”, vốn phụ thuộc lớn vào nguồn thu từ dầu mỏ, theo Soufan Center.

Trong ngắn hạn, kiểm soát đảo Kharg có thể trở thành đòn bẩy giúp ông Trump ép Iran ngồi vào bàn đàm phán.

Nhưng “nếu Iran không nhượng bộ, Mỹ sẽ làm gì? Trả đũa bằng cách san phẳng toàn bộ hạ tầng ở Kharg? Điều đó có thể phản tác dụng”, ông O’Brien nhận định.

“Giá dầu sẽ tăng vọt và duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Iran cũng có thể bị thúc đẩy phong tỏa eo biển lâu hơn. Nếu họ không thể xuất khẩu dầu của mình, thì tại sao lại để nước khác làm điều đó?”, ông đặt vấn đề.

Ngoài ra, nếu mục tiêu là khôi phục hoạt động vận tải dầu trong Vịnh, thì đảo Kharg không thực sự có nhiều giá trị, trái ngược với các đảo khác do Iran kiểm soát tại eo biển Hormuz.

Nh.Thạch

AFP