Giữ ấm những mùa Trăng

Dù đã ở “tuổi xưa nay hiếm”, mỗi dịp Trung thu về, ông Lợi lại cùng con cháu tỉ mỉ trang trí những chiếc lồng đèn truyền thống

35 năm giữ nghề truyền thống

Những ngày cận Tết Trung thu, căn nhà của ông Phan Văn Lợi ở thôn Phước An 4, xã Krông Pắc lại rộn ràng với những thanh tre, giấy kiếng và đủ loại vật liệu làm lồng đèn. Ở một góc nhà, những thanh tre được chẻ nhỏ, vót đều; bên cạnh là những bộ khung đã thành hình, chờ được dán giấy và trang trí.

Dù tuổi đã ngoài 70, đôi mắt yếu đi nhiều, ông Lợi vẫn cặm cụi với công việc đã gắn bó hơn nửa đời người. Đôi tay không còn nhanh nhẹn như trước nhưng từng động tác vẫn cẩn trọng. Ông vừa làm vừa chỉ dẫn con cháu cách vót nan, uốn khung, dán giấy, trang trí để tạo nên một chiếc lồng đèn hoàn chỉnh.

Ông Lợi quê Bình Định. Năm 1989, ông đưa gia đình đến vùng đất nay thuộc xã Krông Pắc lập nghiệp. Nghề làm lồng đèn truyền thống cũng theo ông đến vùng đất mới.

Ban đầu, ông làm những chiếc đèn để phục vụ trẻ em trong vùng mỗi dịp Trung thu. Rồi từ những mùa trăng nối tiếp nhau, nghề trở thành một phần cuộc sống, giúp gia đình ông có thêm thu nhập và từng bước ổn định cuộc sống.

Niềm vui của ông Lợi là nhìn thấy con cháu cùng nhau giữ nghề truyền thống của gia đình

Công việc này không diễn ra quanh năm. Mỗi năm, gia đình ông chỉ tập trung làm lồng đèn khoảng hai tháng - từ tháng 7 âm lịch đến rằm Trung thu. Đây cũng là quãng thời gian căn nhà nhỏ trở thành một xưởng nghề gia đình.

Người vót nan tre, người ráp khung, người dán giấy kiếng, người trang trí, mỗi người đảm nhận một công đoạn để kịp hoàn thành những đơn hàng được đặt trước.

Khách hàng chủ yếu là các trường học, hội nhóm và những đơn vị tổ chức hoạt động Trung thu cho trẻ em. Có những thời điểm đơn hàng nhiều, cả gia đình phải tranh thủ làm từ sáng đến tối để kịp giao.

Theo chia sẻ của ông Lợi, mỗi mùa Trung thu gia đình ông làm hơn 1.000 chiếc lồng đèn cung ứng cho thị trường, thu nhập vài chục triệu đồng.

Với một nghề chỉ kéo dài khoảng hai tháng mỗi năm, khoảng thu nhập đó có ý nghĩa thiết thực đối với gia đình, phần nào giúp giảm bớt khó khăn trong cuộc sống.

Mỗi năm vào dịp Trung thu gia đình ông Lợi làm hàng ngàn lồng đèn để cung cấp cho thị trường

Nhưng theo thời gian, nghề làm lồng đèn không chỉ còn là chuyện mưu sinh mà như một cái nghiệp gắn bó với gia đình mỗi dịp Tết Trung thu. Ngày nay, khi các con của ông trưởng thành, có công việc và cuộc sống riêng, nhưng họ vẫn trở về phụ cha làm nghề vào mỗi dịp Trung thu.

Nghề truyền thống gắn kết gia đình

Anh Phan Văn Tâm là một trong những người con gắn bó với nghề từ nhỏ. Những ngày còn bé, anh nhìn cha mẹ làm lồng đèn rồi phụ giúp những công việc đơn giản.

Làm nhiều thành quen tay, anh dần biết cách vót nan, ráp khung, dán giấy và hoàn thiện sản phẩm. Đến nay, dù có công việc riêng, mỗi mùa Trung thu anh vẫn tranh thủ thời gian cùng gia đình làm lồng đèn.

Không chỉ con trai, con gái ông Lợi là chị Phan Thị Mỹ Hạnh cũng học nghề từ cha. Từ năm 2000, chị cùng chồng bắt tay vào làm lồng đèn truyền thống. Hiện gia đình có công việc kinh doanh riêng nhưng mỗi mùa Trung thu, hai vợ chồng vẫn dành thời gian làm đèn gửi cho khách.

Từ những thanh tre mộc mạc, qua bàn tay người thợ đã trở thành chiếc đèn lồng có màu sắc, họa tiết và dáng vẻ riêng. Đó cũng là điều khiến nhiều trường học, hội nhóm vẫn tìm đến đặt hàng mỗi mùa Trung thu

Khi đơn hàng nhiều, chị thuê thêm người làm thời vụ để phụ những công đoạn như dán giấy kiếng, trang trí. Từ một công việc giúp gia đình kiếm thêm thu nhập, nghề làm lồng đèn dần trở thành sợi dây kết nối các thành viên. Mỗi mùa Trung thu, con cháu lại trở về, cùng ông Lợi gìn giữ nghề truyền thống.

Ngày nay, thị trường đồ chơi Trung thu đã có nhiều thay đổi. Những chiếc đèn điện tử với âm thanh, ánh sáng và đủ hình dáng xuất hiện ngày càng nhiều.

Trong khi đó, lồng đèn thủ công cần nhiều thời gian và công sức. Người thợ phải tự tay làm từng công đoạn nên không thể sản xuất nhanh và đồng loạt như hàng công nghiệp.

Thế nhưng, chính sự thủ công ấy lại tạo nên nét riêng của những chiếc đèn gia đình ông Lợi làm ra. Từ những thanh tre mộc mạc, qua bàn tay người thợ, mỗi chiếc đèn trở thành một sản phẩm có màu sắc, họa tiết và dáng vẻ riêng. Đó cũng là điều khiến nhiều trường học, hội nhóm vẫn tìm đến đặt hàng mỗi mùa Trung thu.

Chính sự thủ công và đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ của người thợ đã tạo nên nét riêng của những chiếc lồng đèn

Nếu trước đây nghề làm lồng đèn giúp con cháu gia đình ông Lợi có thêm thu nhập, ổn định cuộc sống, thì nay việc tiếp tục làm nghề không còn đặt nặng chuyện mưu sinh. Điều giữ họ ngồi lại bên nhau mỗi mùa Trung thu chính là sự gắn bó với nghề của cha.

Ông Lợi nay đã lớn tuổi, đôi mắt yếu đi nhiều. Công việc vì thế không còn dễ dàng như trước. Nhưng cứ đến tháng 7 âm lịch, ông vẫn chuẩn bị tre, giấy kiếng và các vật liệu cần thiết, rồi cùng con cháu bắt tay vào làm lồng đèn.

Với ông, nhìn con cháu biết làm những chiếc lồng đèn do chính mình truyền lại có lẽ là niềm vui lớn nhất sau hơn 35 năm gắn bó với nghề.

Trong căn nhà nhỏ, những chiếc lồng đèn lần lượt thành hình. Người vót nan, người ráp khung, người dán giấy, người trang trí. Những công việc tưởng như bình thường ấy lại giữ các thế hệ trong gia đình ngồi cạnh nhau, ấm áp qua mỗi mùa trăng.