Giữ lửa ân tình

Không ai bị lãng quên

Ở Quảng Trị có 157 NTLS, trong đó có 2 NTLS cấp quốc gia, đó là NTLS quốc gia Trường Sơn và NTLS quốc gia Đường 9, nơi quy tập và an táng hàng chục nghìn hài cốt liệt sĩ hy sinh trên tuyến đường Trường Sơn và Đường 9-Nam Lào, được nhiều người biết đến.

Nhưng ít ai biết, khoảng hơn 100 năm trước, vào thế kỷ XIX, trên mảnh đất Quảng Trị đã có cuộc quy tập hài cốt của quân Tây Sơn hy sinh trong cuộc chiến thần tốc đại thắng 30 vạn quân Thanh đưa từ Hà Nội về an táng trong một mảnh làng nhỏ có tên Thạch Hãn, bên cạnh Thành Cổ Quảng Trị. Nơi đó được gọi là “nghĩa trũng đàn” Thạch Hãn, do quan tuần vũ triều Nguyễn Hoàng Hữu Xứng (người làng Bích Khê, xã Ái Tử ngày nay) quy tập, đưa về mai táng trên khoảng đất thân phụ ông mua làm nơi chôn cất những nấm mồ vô chủ.

“Nghĩa trang đặc biệt” ấy, phân nửa chôn cất những vong hồn bơ vơ không nơi nương tựa của người dân ngày đầu theo chúa Nguyễn đi mở cõi, nửa còn lại là nghĩa binh Tây Sơn áo vải cờ đào vô danh. Từ đó, con cháu họ Hoàng làng Bích Khê nối nhau chăm sóc hương khói những mộ phần nơi nghĩa trũng, với suy nghĩ quân Thanh sang xâm lược nước ta, hài cốt còn được quy tập về chôn ở gò Đống Đa, huống hồ những nghĩa binh áo vải hy sinh vì nước càng phải được chăm sóc tử tế.

Năm 2010, UBND tỉnh Quảng Trị đã ký quyết định công nhận Nghĩa trũng đàn Thạch Hãn là di tích lịch sử-văn hóa. Đến nay, không chỉ con cháu họ Hoàng chăm lo hương khói, nơi đây còn có nhiều người dân đến dâng hương vào các dịp lễ, Tết.

Đoàn viên, thanh niên chăm sóc Nghĩa trang liệt sĩ xã Hiếu Giang - Ảnh: N.T.H

Trên vùng đất thiêng Quảng Trị, sự tri ân, chăm sóc nghĩa trang, bia ghi công liệt sĩ từ lâu đã trở thành nền nếp. Nhiều gia đình, dòng họ có hình thức “báo công” dâng hương tại các NTLS khi con cháu đỗ đạt, trước khi đi làm ăn xa, hay dâng hương vào các ngày lễ, Tết, xuất hành đầu năm... Sự tri ân ấy không ồn ào, nhưng bền bỉ. Không chỉ tặng quà, chăm sóc sức khỏe, người dân còn có nhiều hình thức tri ân rất chân tình, xúc động như: Ăn bữa cơm tất niên với mẹ liệt sĩ, chung tay cúng giỗ liệt sĩ, dọn dẹp vườn tược, nơi ghi công liệt sĩ…, để thân nhân liệt sĩ được vơi bớt nỗi đau, không ai bị lãng quên.

Để nghĩa tình trở thành sức mạnh phát triển

Trên địa bàn tỉnh Quảng Trị hiện có hơn 35 nghìn người có công và thân nhân liệt sĩ đang hưởng chính sách ưu đãi hằng tháng. Những năm qua, tỉnh Quảng Trị thực hiện đúng, đầy đủ, kịp thời các chính sách ưu đãi người có công với cách mạng và làm tốt công tác chăm sóc nơi yên nghỉ vĩnh hằng của các anh hùng liệt sĩ hy sinh, nằm lại trên mảnh đất này.

Ở nhiều địa phương, các hoạt động tri ân không dừng lại ở hình thức quen thuộc mà còn làm cho truyền thống cách mạng chảy mãi, hiện diện trong đời sống, trong ứng xử hằng ngày của người dân, những người đảm nhận chăm sóc các công trình tri ân. Người dân Quảng Trị đã trải qua nhiều đau thương của chiến tranh nên càng thấu hiểu giá trị của hòa bình, của tình làng nghĩa xóm, để sống tốt hơn trong hiện tại.

Là mảnh đất sâu nặng nghĩa tình đồng chí, đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế, Đảng bộ, chính quyền tỉnh Quảng Trị luôn xác định công tác thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên và đã chỉ đạo thực hiện đạt nhiều kết quả tốt, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người có công với cách mạng. Việc giữ lửa tri ân, phát huy truyền thống cách mạng là nền tảng củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Đó cũng là lúc sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được bồi đắp, để nhắc mỗi người sống xứng đáng hơn với sự hy sinh của cha anh, với mảnh đất từng chịu nhiều hy sinh.

Giám đốc Sở Nội vụ Lê Thị Thanh chia sẻ, chúng ta đang sống trong hòa bình không phải ngẫu nhiên mà có. Hòa bình hôm nay được đổi bằng cái giá quá đắt từ máu xương những người con ưu tú của Tổ quốc anh dũng chiến đấu, hy sinh và cả những người mang thương tật, ký ức đau buồn của chiến tranh đi hết cuộc đời.

“Hãy yêu đất nước bắt đầu từ lòng biết ơn những người không tiếc máu xương vì độc lập, tự do cho Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân dân, sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng, cống hiến nhiều hơn. Đó là hành trình nối dài lòng biết ơn, là sự tri ân sâu sắc nhất để xứng đáng với những người chọn hy sinh nằm lại mảnh đất Quảng Trị để quê hương, đất nước phát triển trường tồn, phồn vinh, hạnh phúc”, Giám đốc Sở Nội vụ Lê Thị Thanh nhắn gửi.

Khánh Ngọc