Giữ lửa làng nghề truyền thống

Thời vàng son, làng nghề đan đát ấp Nhà Lầu 1 có đến hàng trăm hộ gắn bó. Khi ấy, cả ấp rộn ràng, nhộn nhịp ngày đêm; già trẻ, gái trai đều tất bật với từng nan tre, sợi trúc. Không chỉ đan cần xé, người dân còn làm rổ, sàng, sề, sọt, thúng... Sản phẩm được tiêu thụ rộng rãi trong tỉnh và các địa phương lân cận.

Nhiều hộ dân vẫn dành một phần diện tích đất để gây giống, trồng tre, trúc, vừa tạo nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất, vừa góp phần duy trì nghề truyền thống.

Gia đình anh Trần Công Tánh, ấp Nhà Lầu 1, tỉ mỉ thực hiện từng công đoạn để tạo nên sản phẩm đan đát.

Có thời điểm, hoạt động của làng nghề chững lại do nhu cầu thị trường giảm, trong khi các sản phẩm công nghiệp với chất liệu nhựa, inox ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, những năm gần đây, xu hướng sử dụng các sản phẩm thủ công, thân thiện với môi trường được nhiều người quan tâm trở lại, tạo thêm cơ hội để nghề đan đát duy trì và phát triển.

Cần xé, rổ, sàng, sề, sọt, thúng... là những sản phẩm quen thuộc với đời sống người dân.

Cùng với đó, sau khi sắp xếp lại địa giới các ấp, phạm vi làng nghề được mở rộng sang một số ấp lân cận như: ấp Nhà lầu 1, Nhà Lầu 2, Chủ Chọt, Cai Giảng với khoảng 220 hộ hiện còn duy trì nghề. Các hộ làm nghề không còn tập trung thành một khu vực kéo dài như trước mà phân bố xen kẽ. Sản phẩm chủ yếu được làm theo đơn đặt hàng của các đơn vị thu mua, tuỳ theo nhu cầu của thị trường.

Gia đình bà Phạm Thị Quý, 78 tuổi, ấp Nhà Lầu 2, xã Ninh Thạnh Lợi có nhiều đời giữ nghề đan đát, nay con dâu bà mở rộng thêm đan sản phẩm từ lục bình.

Theo lời người dân, khó khăn lớn hiện nay là nguồn nguyên liệu, tre, trúc phục vụ sản xuất phần lớn phải mua từ những khu vực khác, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nguyên liệu, sản lượng và đầu ra sản phẩm. Trước thực tế đó, địa phương đang quan tâm củng cố làng nghề, đồng thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ. Dù quy mô không còn như trước nhưng nghề đan đát ở Ninh Thạnh Lợi vẫn được người dân gìn giữ bằng sự cần mẫn và tình yêu với nghề.

Sản phẩm OCOP 3 sao của xã Ninh Thạnh Lợi từ nghề đan đát.

Giữa nhịp sống hiện đại, những sản phẩm làm từ tre, trúc vẫn mang nét riêng mộc mạc, gần gũi. Việc duy trì nghề đan đát không chỉ góp phần tạo sinh kế mà còn giúp lưu giữ nét văn hoá lao động truyền thống của vùng quê Hồng Dân.