Giữ ngọn lửa đam mê công nghệ trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh đất nước đứng trước những yêu cầu cách mạng về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực mũi nhọn như công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo, những nhà giáo luôn tiên phong đi trước, mở đường.

TS. Ngô Thị Duyên, giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cùng tân cử nhân Trường Đại học Công nghệ.

TS. Ngô Thị Duyên, giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cùng tân cử nhân Trường Đại học Công nghệ.

Trò chuyện với TS. Ngô Thị Duyên, giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), chúng tôi lắng nghe những trăn trở, niềm tự hào và cả tầm nhìn kiến tạo tương lai cho sinh viên.

Cơ hội và trách nhiệm của người thầy

Theo TS. Ngô Thị Duyên, khoảng 2-3 năm gần đây, đất nước cũng như Đại học Quốc gia Hà Nội đã ban hành rất nhiều chính sách mới nhằm thúc đẩy nghiên cứu và phát triển sản phẩm chiến lược khoa học. Một trong những đặc trưng mà giảng viên đại học đang theo đuổi là gắn giữa đào tạo và nghiên cứu. Đây cũng là định hướng cho sinh viên từ ghế nhà trường nghiên cứu để phát triển.

Khi các chính sách thúc đẩy mạnh mẽ, đó vừa là động lực, vừa là trách nhiệm để những người làm giáo dục không bị tụt lại phía sau, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu chung của đơn vị. Lấy ví dụ từ chính nhóm nghiên cứu của mình tại Phòng Thí nghiệm Tương tác Người - Máy (dưới sự dẫn dắt của PGS.TS Lê Thanh Hà), TS. Ngô Thị Duyên chia sẻ về định hướng phát triển các sản phẩm ứng dụng thực tiễn mang tính dài hơi. Nhiều sản phẩm đã được đưa vào thực tiễn như BLife – sản phẩm hỗ trợ nhóm người yếu thế rất nổi tiếng.

Hiện nay, nhóm đang tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang các cụm sản phẩm khoa học công nghệ hướng tới hỗ trợ trực tiếp cho con người nhằm phát triển kinh tế xã hội và giáo dục công bằng hòa nhập. Tất cả những mục tiêu dài hạn đó được chia nhỏ thành các công việc gắn liền với giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu và đào tạo sinh viên.

Khi được vinh danh là một trong những giảng viên tiêu biểu của cả nước, TS. Ngô Thị Duyên bày tỏ niềm vui và sự tự hào lớn lao. Cô Duyên cho rằng đây không chỉ là kết quả của riêng cá nhân mình, mà còn là thành quả của sự đồng hành, hỗ trợ từ các thành viên trong nhóm nghiên cứu, các thầy cô trong khoa và nhà trường. Đó là dấu mốc mang ý nghĩa to lớn, tạo động lực để cả tập thể tiếp tục theo đuổi các mục tiêu dài hạn trong 5 năm, 10 năm và xa hơn nữa.

Nhận xét về môi trường làm việc tại Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Công nghệ, cô Duyên cảm thấy hạnh phúc và may mắn. Mặc dù có các cấp bậc quản lý khác nhau, nhưng từ giảng viên cho đến sinh viên đều được tạo không gian tự do để bày tỏ quan điểm, nguyện vọng và ý kiến của mình. Việc được tạo điều kiện nghiên cứu theo chủ đề yêu thích chính là nguồn năng lượng lớn giữ chân các thầy cô gắn bó với nghề.

TS. Ngô Thị Duyên cùng sinh viên nghiên cứu khoa học.

TS. Ngô Thị Duyên cùng sinh viên nghiên cứu khoa học.

Thách thức thời đại AI và tâm huyết "truyền lửa"

Chia sẻ về tâm lý của sinh viên năm đầu sau khi vượt qua cánh cửa vào đại học, TS. Duyên chỉ ra hiện tượng nhiều em dễ bị "xả hơi", buông lỏng bản thân hoặc sa đà vào các trò chơi điện tử, các mối quan hệ xã hội khi không còn sự quản lý khắt khe từ gia đình. Thậm chí, có những trường hợp không thể tốt nghiệp vì lý do này.

Trước thực trạng đó, Khoa Công nghệ Thông tin luôn duy trì quy trình rà soát điểm rèn luyện và học tập định kỳ sau mỗi kỳ học. Khi phát hiện sinh viên gặp vấn đề về tâm lý, sự tập trung hoặc xao nhãng do đi làm sớm, các giảng viên sẽ trực tiếp gặp gỡ để lắng nghe, thấu hiểu và định hướng lại. Cô Duyên cho biết, đối với những sinh viên đam mê game, thay vì cấm đoán cực đoan, giảng viên có thể định hướng các em tận dụng lợi thế đó vào ngành công nghiệp phát triển ứng dụng game – một nhánh rất mạnh của khối ngành công nghệ.

TS. Ngô Thị Duyên là thành viên chủ chốt của nhóm nghiên cứu phát triển các giải pháp công nghệ hỗ trợ người khuyết tật và nhóm yếu thế (như hệ thống BLife, sáng kiến Mắt nói hỗ trợ người tổn thương chức năng vận động, trẻ tự kỷ, rối loạn đọc viết). Những đóng góp này đã được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen năm 2025.

Sự phát triển vũ bão của trí tuệ nhân tạo (AI) trong thời gian gần đây đang tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực xã hội, trong đó có giáo dục và ngành công nghệ thông tin. Theo TS. Duyên, các cơ sở đào tạo không thể đi theo lối mòn cũ khi sinh viên có thể dùng AI để đối phó bài tập.

Chính vì vậy, Trường Đại học Công nghệ đã thực hiện một đợt thay đổi rất mạnh mẽ về đề cương các học phần từ năm 2025. Nội dung chương trình được cập nhật sâu sắc và nâng cao hơn để đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường lao động thời kỳ AI. Thay vì các bài tập đơn giản, giảng viên yêu cầu sinh viên thực hiện các đồ án, dự án thực tế thông qua hình thức vấn đáp, thuyết trình và bảo vệ thật. Đồng thời, nhà trường và các giảng viên cũng áp dụng các công cụ công nghệ để kiểm soát quá trình làm việc nhóm, đảm bảo sinh viên học thật, thi thật và làm thật.

Khép lại câu chuyện, hình ảnh của giảng viên tâm huyết như TS. Ngô Thị Duyên chính là minh chứng rõ nét cho tinh thần dấn thân, không ngừng đổi mới để "giữ lửa" tri thức. Giữa những xoay vần của công nghệ và thời đại, ngọn lửa đam mê truyền đạt kiến thức và sự tận tâm với từng thế hệ sinh viên vẫn luôn là bệ phóng vững chắc đưa tri thức Việt Nam vươn xa.

Trong 5 năm gần đây, TS. Ngô Thị Duyên đã công bố nhiều công trình khoa học có giá trị, bao gồm 14 bài báo đăng trên tạp chí quốc tế thuộc hệ thống WoS/Scopus (10 bài Q1, 04 bài Q3); 7 bằng độc quyền sáng chế (2 bằng sáng chế quốc tế do USPTO cấp, 5 bằng do Cục Sở hữu trí tuệ cấp trong các năm 2023–2026); cùng 2 sáng kiến được công nhận hiệu quả áp dụng cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Lê Vân/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/giu-ngon-lua-dam-me-cong-nghe-trong-ky-nguyen-so-post1403514.html