Giữ trọn lời hứa với cử tri

Thành công của kỳ bầu cử không chỉ dừng lại ở những con số hay quy trình tổ chức. Ðiều cử tri quan tâm hơn cả là những cam kết trước lá phiếu sẽ được thực hiện ra sao và lời hứa của đại biểu có đi trọn hành trình từ nghị trường đến đời sống hay không.

Từ “khế ước niềm tin”...

Trong mỗi kỳ bầu cử, chương trình hành động của người ứng cử không đơn thuần là bản trình bày định hướng mà chính là “khế ước niềm tin” giữa đại biểu và Nhân dân. Khi lá phiếu được trao đi, cũng là lúc cử tri “tạm ứng niềm tin”, đặt kỳ vọng vào năng lực, bản lĩnh và đạo đức công vụ của người được lựa chọn.

Thực tiễn hoạt động của cơ quan dân cử cho thấy, lời hứa chỉ có giá trị khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể, có lộ trình, có kiểm chứng và gắn với trách nhiệm giải trình. Nếu không, lời hứa đó rất dễ trở thành những phát biểu mang tính hình thức, xa rời thực tiễn.

Lời hứa với cử tri không phải là khẩu hiệu mà là trách nhiệm chính trị gắn với danh dự cá nhân. Khi được Nhân dân tín nhiệm, mỗi đại biểu phải xác định rõ mình làm gì, làm đến đâu và chịu trách nhiệm ra sao trước dân.

Ðồng chí Nguyễn Bình Tân, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Cà Mau, đại biểu Quốc hội khóa XVI

Từ góc độ này, yêu cầu đặt ra không chỉ là tham gia quyết định chính sách, mà còn phải theo sát quá trình thực thi, kịp thời phát hiện và tháo gỡ những điểm nghẽn. Ðặc biệt ở những địa bàn còn nhiều khó khăn như Cà Mau, đại biểu càng phải “đi đến tận cùng vấn đề”, từ những chính sách vĩ mô đến nhu cầu rất cụ thể của người dân.

Ðồng chí Huỳnh Quốc Việt, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy (giữa), khảo sát mô hình ươm dưỡng tôm sú tại Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Ba Ðình (xã Vĩnh Lộc).

Ở cấp cơ sở, ông Trần Văn Chơn, Phó Chủ tịch HÐND xã Phong Hiệp, chia sẻ thẳng thắn: “Ðại biểu không thể chỉ thể hiện tại hội trường. Sau mỗi kỳ họp, phải trở về với dân, giải thích rõ chủ trương, đồng thời theo dõi, đôn đốc việc thực hiện đến nơi đến chốn”.

Trong khi đó, bà Ðinh Thị Mừng, Phó Bí thư Ðảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tân Lộc, cho rằng: Người dân không kỳ vọng những lời hứa lớn lao mà cần những việc làm cụ thể, giải quyết được những vấn đề thiết thân như: hạ tầng, an sinh, việc làm...”.

Những ý kiến này cho thấy, lời hứa chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong cơ chế thực thi rõ ràng, có giám sát và có chế tài trách nhiệm.

... Ðến trách nhiệm và hành động cụ thể

Thiết chế vận hành của bộ máy chính quyền địa phương trong nhiệm kỳ được luật hóa với các cơ chế như: lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm, giám sát thường xuyên của cử tri và Nhân dân. Ðây không chỉ là công cụ kiểm soát quyền lực mà còn là “thước đo động” đối với hiệu quả thực thi lời hứa của đại biểu.

Nói cách khác, niềm tin mà cử tri “ứng trước” hoàn toàn có thể bị “thu hồi” nếu đại biểu không còn xứng đáng, thông qua các hình thức miễn nhiệm, cho thôi nhiệm vụ hoặc bãi nhiệm theo quy định. Cơ chế này tạo áp lực tích cực, buộc đại biểu phải liên tục tự soi, tự sửa và nâng cao chất lượng hoạt động.

Nhìn vào thực tế đời sống, kỳ vọng của người dân rất cụ thể và trực diện. Ông Nguyễn Viên Hiền, cựu chiến binh, 86 tuổi (xã Phong Thạnh), chia sẻ: “Chúng tôi không cần đại biểu nói hay, mà cần giữ lời, quan tâm đến đời sống người dân, nhất là người già, người nghèo”.

Ðó là những con đường được nâng cấp, chính sách đến đúng đối tượng, kiến nghị không bị “treo” qua nhiều kỳ họp... Ðiều tưởng chừng nhỏ bé ấy chính là thước đo chân thực nhất của hiệu quả hoạt động đại biểu.

Xã Khánh Bình bàn giao Mái ấm an cư cho hộ ông Nguyễn Văn Tráng (Ấp 5) - kết quả cụ thể từ sự quan tâm chăm lo đời sống người dân của lãnh đạo địa phương.

Ông Trần Chí Nhân (Khóm 15, phường Tân Thành) bày tỏ sự kỳ vọng vào những đại biểu có chương trình hành động rõ ràng, gắn với trách nhiệm cá nhân: thường xuyên tiếp xúc cử tri, theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị, giữ gìn phẩm chất đạo đức, nói đi đôi với làm. Theo ông, đó chính là “cầu nối” bền vững giữa ý Ðảng - lòng dân.

Thực tiễn nhiều nhiệm kỳ cho thấy, không ít chủ trương đúng, nghị quyết trúng, nhưng hiệu quả mang lại chưa tương xứng. Nguyên nhân chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện: thiếu quyết liệt, thiếu giám sát đến cùng, hoặc chưa sát với điều kiện thực tế.

Ðiều này đặt ra yêu cầu đối với đại biểu dân cử: không chỉ dừng ở vai trò “quyết định” mà phải đồng hành trong suốt quá trình triển khai. Ðại biểu cần chủ động tham gia giám sát chuyên đề, chất vấn có trọng tâm, kiến nghị có địa chỉ trách nhiệm, tránh tình trạng “nói xong để đó”.

Ðồng thời, vai trò phản biện xã hội cũng cần được phát huy, nhằm bảo đảm các chính sách khi ban hành có tính khả thi cao, hạn chế độ trễ khi đi vào cuộc sống.

Chăm lo việc học cho trẻ em trên đảo không chỉ là lời hứa mà phải được thực thi bằng hành động cụ thể. (Trong ảnh: Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Trần Bình Phục - thầy giáo quân hàm xanh cùng học sinh trên đảo Hòn Chuối).

Nhiệm kỳ 5 năm không dài, nhưng đủ để kiểm chứng bản lĩnh và trách nhiệm của người đại biểu. Trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch, hiệu quả và gần dân ngày càng cao, mọi lời hứa nếu không được thực hiện sẽ nhanh chóng bị cử tri "nhận diện". Ngược lại, những đại biểu biết lắng nghe, dám hành động và kiên trì theo đuổi vấn đề đến cùng sẽ tạo dựng uy tín bền vững cho cá nhân, đồng thời góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân vào bộ máy dân cử.

Từ nghị trường đến đời sống là hành trình không có chỗ cho hình thức. Ðó là hành trình của trách nhiệm, của sự dấn thân và của cam kết được kiểm chứng bằng kết quả cụ thể. Bởi sau tất cả, điều cử tri cần không phải là những lời hứa đẹp mà là những đổi thay có thể nhìn thấy, chạm tới hằng ngày trong đời sống dân sinh./.

Trịnh Hồng Nhi