Gỡ điểm nghẽn để cơ chế đặc thù đi vào cuộc sống

Tại Tổ 2, các đại biểu tập trung góp ý hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô năm 2026, bảo đảm tính khả thi, phù hợp thực tiễn và tạo thêm động lực phát triển cho Thủ đô trong giai đoạn mới.

Hoàn thiện chính sách để sát thực tiễn

Thảo luận tại tổ, các đại biểu thống nhất cao với chủ trương ban hành các nghị quyết, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung để bảo đảm thuận lợi khi triển khai trên thực tế.

Quang cảnh thảo luận tại tổ 2 chiều 12-6. Ảnh: Thành Thái

Đại biểu Nguyễn Hà Duy, Ủy viên chuyên trách Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố cho biết, dự thảo Nghị quyết về chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa cơ chế, chính sách phát triển kinh tế số, xã hội số của Hà Nội. Tuy nhiên, đối với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và người dân tiếp cận kỹ năng số, cần thiết kế theo hướng dễ tiếp cận, có đầu ra kiểm chứng được và không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính phức tạp.

Đại biểu Nguyễn Hà Duy đề nghị việc hỗ trợ không chỉ dừng ở kinh phí mà cần đo lường được hiệu quả sau hỗ trợ. Với doanh nghiệp là nâng cao năng lực chuyển đổi số; với hộ kinh doanh là khả năng tham gia sàn thương mại điện tử; còn người dân phải hướng đến sử dụng thành thạo các dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Liên quan đến chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi mô tô, xe gắn máy nhằm giảm phát thải, đại biểu Nguyễn Hà Duy đánh giá đây là chính sách mới, nhân văn và cần thiết. Tuy nhiên, thủ tục thực hiện cần đơn giản, minh bạch, thuận lợi ngay tại cấp xã; đồng thời làm rõ cơ chế xử lý phương tiện cũ sau chuyển đổi để tránh tình trạng phương tiện phát thải chỉ dịch chuyển từ địa bàn này sang địa bàn khác.

Cùng mối quan tâm về lĩnh vực khoa học, công nghệ và môi trường, Phó Trưởng ban Khoa học Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố Đoàn Việt Cường đánh giá các nội dung thành phố trình đã được chuẩn bị khá kỹ, cơ bản xác định rõ các chính sách cần thiết nhằm thúc đẩy kinh tế số, xã hội số và giải quyết các vấn đề môi trường theo cơ chế đặc thù của Thủ đô.

Tuy nhiên, đại biểu Đoàn Việt Cường đề nghị nghiên cứu cơ chế gắn kết chặt chẽ hơn giữa hỗ trợ đổi mới sáng tạo với kết quả đầu ra; làm rõ quy trình định giá tài sản trí tuệ, tỷ lệ góp vốn, cơ chế phân chia lợi ích và xử lý rủi ro nhằm tránh chồng chéo trong thực hiện.

Đối với quỹ phát triển khoa học và đổi mới sáng tạo, đại biểu cho rằng, không nên quy định cứng đơn vị quản lý trong nghị quyết mà chỉ nên xác định nguyên tắc, tiêu chí và giao UBND thành phố quyết định mô hình phù hợp.

Về nghị quyết thúc đẩy chuyển đổi số, đại biểu Đoàn Việt Cường đề nghị bổ sung tiêu chí xác định trường hợp được áp dụng cơ chế chỉ định thầu đặc thù; đồng thời tăng cường kiểm soát rủi ro đối với tài sản số, bảo đảm tính thống nhất với các chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đại biểu HĐND thành phố Hà Nội thảo luận tại tổ 2. Ảnh: Thành Thái

Đối với lĩnh vực môi trường, đại biểu đề nghị làm rõ nhóm đối tượng áp dụng quy định quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải, khí thải công nghiệp; đồng thời xác định cụ thể lưu lượng xả thải và thời gian áp dụng để bảo đảm tính khả thi cho doanh nghiệp cũng như hiệu quả quản lý môi trường.

Trong khi đó, Bí thư Đảng ủy xã Gia Lâm Lê Ngọc Anh góp ý đối với dự thảo Nghị quyết quy định việc sử dụng, khai thác quỹ đất nông nghiệp tại bãi sông, bãi nổi ở tuyến sông có đê để sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố. Theo đại biểu, nghị quyết đã mở ra cơ chế thuận lợi hơn cho khai thác đất nông nghiệp, song cần nghiên cứu ban hành các mẫu thiết kế công trình thống nhất phục vụ sản xuất để bảo đảm mỹ quan, đúng quy chuẩn và thuận lợi cho quản lý.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ khái niệm “vật liệu thân thiện môi trường”, đồng thời sớm ban hành quy chế quản lý cụ thể đối với các mô hình kết hợp nông nghiệp với du lịch, giáo dục trải nghiệm, sinh thái nhằm hạn chế phát sinh vi phạm trong quá trình triển khai.

Làm rõ cơ chế quản lý không gian đô thị và nguồn lực thực hiện

Nhóm nghị quyết thuộc lĩnh vực đô thị nhận được nhiều ý kiến thảo luận của đại biểu, nhất là các nội dung liên quan đến khai thác không gian ngầm, không gian tầng thấp, tầng cao; trật tự đô thị; đất đai...

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phù Đổng Đặng Thị Huyền thảo luận tại Tổ 2. Ảnh: Thành Thái

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phù Đổng Đặng Thị Huyền cho rằng, đối với nghị quyết về chính sách ưu đãi, hỗ trợ và đầu tư phát triển công trình ngầm, khai thác không gian ngầm, cần làm rõ hơn quyền sử dụng không gian ngầm và không gian dưới thấp để xác định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của người sử dụng.

Đại biểu cũng đề nghị quy định cụ thể hơn về độ sâu công trình ngầm đối với các khu vực địa hình đặc thù; phân biệt rõ công trình ngầm với công trình dưới mặt đất, dưới mặt nước nhằm tránh chồng lấn, vướng mắc trong quản lý.

Từ thực tế nhiều công viên sau đầu tư gặp khó khăn trong duy trì vận hành do chưa có nguồn thu ổn định, đại biểu mong muốn thành phố sớm có hướng dẫn rõ hơn về diện tích, hình thức đầu tư, đấu thầu để địa phương có cơ sở thu hút nhà đầu tư xã hội hóa, khai thác hợp lý một số hạng mục như bãi đỗ xe, dịch vụ nhằm tạo nguồn thu phục vụ duy tu công viên.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Hai Bà Trưng Chu Hồng Minh thảo luận tại Tổ 2. Ảnh: Thành Thái

Cùng quan tâm đến lĩnh vực đô thị, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Hai Bà Trưng Chu Hồng Minh đánh giá các dự thảo nghị quyết có tác động lớn đến xã, phường và cơ quan soạn thảo đã chuẩn bị công phu.

Đối với chính sách tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, đại biểu Chu Hồng Minh đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với những trường hợp không được bố trí tái định cư nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích, tạo sự đồng thuận của nhân dân trong công tác giải phóng mặt bằng.

Đại biểu Chu Hồng Minh cũng kiến nghị đánh giá đầy đủ điều kiện thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ cấp xã khi được giao thêm thẩm quyền, tránh chồng chéo trong quản lý; bổ sung quy định về hồ sơ điện tử, lưu trữ dữ liệu và tăng cường đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ thực hiện xử phạt vi phạm hành chính.

Ủy viên chuyên trách Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố Nguyễn Thái Đông nhấn mạnh, một số nghị quyết liên quan đến khai thác không gian tầng thấp, không gian ngầm và giá trị tăng thêm của các khu vực phát triển là nền tảng quan trọng để thành phố huy động nguồn lực cho tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.

Theo đại biểu, cần nghiên cứu cơ chế quản lý nguồn thu phát sinh từ các khu vực khai thác, đồng thời ưu tiên tái đầu tư nguồn lực này cho phát triển hạ tầng, nhất là các công trình giao thông, dân sinh tại chính địa bàn tạo nguồn thu.

Trao đổi thêm về quá trình chuẩn bị các dự thảo nghị quyết, Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Trần Hợp Dũng cho biết, nhiều nội dung đã được Ban Đô thị và các cơ quan liên quan nghiên cứu kỹ từ sớm, từ xa và đồng hành với cơ sở.

Đối với chính sách giảm phát thải, chuyển đổi phương tiện giao thông, đại biểu Trần Hợp Dũng cho biết, thành phố nghiên cứu theo hướng hỗ trợ người dân thay đổi hành vi đi lại, tăng cường sử dụng giao thông công cộng và sẽ triển khai từng bước phù hợp với năng lực hạ tầng.

Hài hòa lợi ích để chính sách đi vào cuộc sống

Nhấn mạnh thêm một số nội dung lớn trình tại kỳ họp, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai cho biết, với nhiều chính sách quan trọng được trình tại kỳ họp, cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm hiệu quả khi triển khai.

Đối với chủ trương xây dựng nhà ở cho thuê, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai thống nhất cao về mặt chủ trương nhưng cho rằng cần giải quyết được các vấn đề thực tiễn trong quản lý, vận hành và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Theo đó, cần tính toán kỹ khả năng hấp thụ của thị trường, tránh tình trạng lãng phí nguồn lực như một số mô hình nhà ở trước đây; đồng thời Nhà nước cần có trách nhiệm đồng hành với các nhà đầu tư nghiêm túc để bảo đảm hiệu quả vận hành lâu dài.

Đối với dự án xử lý môi trường sông Cầu Bây, Phó Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị đặc biệt lưu ý tính thống nhất của quy hoạch, rà soát nguy cơ chồng lấn đầu tư và tính toán kỹ hiệu quả sử dụng quỹ đất đối ứng nhằm bảo đảm minh bạch, khả thi trong triển khai.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn trao đổi tại phiên thảo luận. Ảnh: Thành Thái

Tiếp thu, trao đổi thêm tại phiên thảo luận, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố đang rà soát, tích hợp đồng bộ hệ thống quy hoạch theo hướng tiếp cận các lớp không gian, gồm không gian ngầm, mặt đất, tầng thấp và tầng cao nhằm nâng cao chất lượng quản lý đô thị.

Đối với cơ chế phát triển công viên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, định hướng là đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, khai thác hợp lý không gian ngầm để tạo nguồn lực bù đắp chi phí đầu tư hạ tầng công cộng.

Về mô hình nhà ở cho thuê, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố cho biết, đây là nội dung mới được Trung ương giao Hà Nội tiên phong thực hiện. Thành phố sẽ chuẩn hóa chương trình phát triển nhà ở trên cơ sở đánh giá kỹ nhu cầu thực tế, xác định rõ quy mô, cơ cấu sản phẩm để tránh đầu tư dàn trải, kém hiệu quả.