Hà Nội tháo gỡ 'điểm nghẽn', đẩy nhanh cải tạo chung cư cũ

Tăng chỉ tiêu dân số để bảo đảm hiệu quả đầu tư cải tạo chung cư cũ

Các đại biểu HĐND thành phố thảo luận tại tổ chiều 12-6. Ảnh: Viết Thành

Thảo luậntại tổ về các dự thảo nghị quyết liên quan đến cải tạo, chỉnh trang đô thị và chính sách phát triển nhà ở, đại biểu Mạc Đình Minh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Xuân cho rằng, thành phố cần có những cơ chế đủ mạnh để giải quyết các vướng mắc thực tiễn, tạo động lực thu hút nhà đầu tư tham gia các dự án cải tạo chung cư cũ.

Đề cập dự thảo Nghị quyết về chính sách cải tạo, chỉnh trang đô thị, đại biểu cho biết theo kế hoạch, Hà Nội có khoảng 1.500 nhà chung cư cũ cần cải tạo. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở việc lựa chọn chủ đầu tư mà là làm thế nào để tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tham gia dự án có thể bảo đảm hiệu quả tài chính.

Đại biểu Mạc Đình Minh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Xuân phát biểu. Ảnh: Viết Thành

Từ đó, đại biểu Mạc Đình Minh đề xuất nghiên cứu bổ sung vào nghị quyết cơ chế cho phép tăng chỉ tiêu dân số tại các khu chung cư cũ trong những trường hợp phù hợp. Đây là giải pháp quan trọng để tạo điều kiện cho nhà đầu tư phát triển quỹ nhà ở thương mại, qua đó bảo đảm khả năng thu hồi vốn và nâng cao tính hấp dẫn của dự án.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề xuất một hướng tiếp cận khác là phát triển phần nhà ở thương mại ngay trong khu vực cải tạo nhưng ưu tiên bán cho chính các hộ dân đang sinh sống tại khu chung cư cũ.

“Giải pháp này vừa góp phần giải quyết vấn đề an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, vừa hỗ trợ nhà đầu tư thu hồi vốn”, đại biểu nhấn mạnh.

Đối với dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở, đại biểu bày tỏ sự đồng tình cao và cho rằng đây là cơ sở quan trọng để Hà Nội phát triển loại hình nhà ở cho thuê trong thời gian tới. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về điều kiện năng lực của chủ đầu tư được giao trực tiếp quản lý, vận hành các dự án nhà ở cho thuê.

Đại biểu Lưu Quang Huy, Viện trưởng Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội phát biểu. Ảnh: Viết Thành

Đối với công tác cải tạo, chỉnh trang đô thị, đặc biệt là cải tạo chung cư cũ, đại biểu Lưu Quang Huy, Viện trưởng Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội cho rằng đây là nhiệm vụ đã được đặt ra nhiều năm nhưng kết quả đạt được còn rất hạn chế.

Đại biểu đồng tình với ý kiến cho rằng cần nghiên cứu tăng chỉ tiêu dân số phù hợp để tạo thêm quỹ nhà ở thương mại, giúp nhà đầu tư có điều kiện cân đối tài chính và thu hồi vốn. Tuy nhiên, đây là bài toán hết sức phức tạp.

“Các khu chung cư cũ chủ yếu nằm trong khu vực nội đô. Trong khi đó, mật độ dân số hiện nay đã rất cao, vượt xa các tiêu chuẩn quy hoạch. Theo quy chuẩn, mật độ dân số khoảng 12.000 người/km², nhưng có những khu vực hiện đã lên tới khoảng 40.000 người/km². Nếu tiếp tục tăng dân số sẽ đặt ra thách thức rất lớn về hạ tầng xã hội như trường học, cây xanh, bãi đỗ xe và các công trình công cộng khác”, đại biểu phân tích.

Theo đại biểu, việc tăng dân số chỉ có thể được xem xét trên cơ sở nghiên cứu kỹ từng khu vực cụ thể, bảo đảm cân đối giữa yêu cầu phát triển và khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng đô thị. Đại biểu cho rằng bên cạnh việc xem xét các chỉ tiêu quy hoạch, thành phố cần tiếp tục nghiên cứu các cơ chế khác để bảo đảm lợi ích cho nhà đầu tư khi tham gia cải tạo chung cư cũ.

Đại biểu cũng cho biết, theo định hướng chỉ đạo của thành phố, thời gian tới công tác cải tạo chung cư cũ sẽ được triển khai quyết liệt hơn, gắn với phát triển đô thị theo mô hình TOD, nâng cao chất lượng không gian sống, mở rộng không gian xanh và cải thiện điều kiện hạ tầng đô thị.

“Đây là bài toán rất khó, cần sự tham gia của các chuyên gia, nhà quản lý và các cơ quan chuyên môn để vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân”, đại biểu Lưu Quang Huy nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Thị Diễm Hằng, Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của HĐND thành phố phát biểu. Ảnh: Viết Thành

Đại biểu Lâm Thị Quỳnh Dao, Phó Trưởng ban Pháp chế HĐND thành phố phát biểu. Ảnh: Viết Thành

Thảo luận về các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), đại biểu Nguyễn Thị Diễm Hằng, Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của HĐND thành phố đề nghị cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ phương án bố trí quỹ đất đối ứng cũng như đánh giá tính khả thi của tiến độ thực hiện dự án.

Đối với dự án thành phần 1, đại biểu cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu để xác định quỹ đất đối ứng phù hợp hơn, ưu tiên bố trí ngay tại khu vực thực hiện dự án nếu có điều kiện. Cách làm này vừa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị tại địa bàn dự án, vừa hạn chế việc sử dụng quỹ đất có giá trị cao trong khu vực nội thành.

“Quan điểm của chúng tôi là cần tiếp tục rà soát, nghiên cứu để xác định quỹ đất đối ứng phù hợp. Nếu có thể bố trí ngay tại khu vực dự án thì đó là phương án tốt nhất, vừa tạo động lực phát triển khu vực, vừa tránh phải sử dụng quỹ đất trong nội đô”, đại biểu nêu ý kiến.

Đối với dự án thành phần 2, đại biểu cho rằng hiện nay vẫn chưa xác định chính xác nhà đầu tư cũng như chủ thể thực hiện dự án. Do đó, các cơ quan liên quan cần tiếp tục nghiên cứu, làm rõ các điều kiện triển khai nhằm bảo đảm tính khả thi trong quá trình thực hiện.

Quy hoạch phải đi trước một bước

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại phiên thảo luận Tổ chiều 12-6. Ảnh: Viết Thành

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự nghiên cứu kỹ lưỡng của các đại biểu HĐND thành phố đối với các cơ chế, chính sách quan trọng trình tại kỳ họp. Các nhóm nghị quyết lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới.

Trong đó, nhóm nghị quyết về phát triển đô thị liên quan trực tiếp đến công tác quy hoạch, xây dựng, phát triển các đô thị mới, cải tạo, tái thiết các khu đô thị cũ và mở rộng không gian phát triển của Thủ đô. Nhóm nghị quyết về pháp chế tập trung hoàn thiện bộ máy chính quyền, cơ chế tổ chức, vận hành để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Nhóm nghị quyết về khoa học, công nghệ và môi trường hướng tới xác lập động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và bảo vệ môi trường bền vững.

Làm rõ thêm các nội dung liên quan đến lĩnh vực đô thị, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh quy hoạch giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là cơ sở định hướng hoạt động phát triển của thành phố. Trước đây Hà Nội tồn tại song song quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch đô thị. Việc triển khai các hoạt động phát triển phải đồng thời đối chiếu với cả hai loại quy hoạch, dẫn đến một số nội dung chưa thực sự đồng bộ, nhất là trong phân bổ nguồn lực và tổ chức không gian phát triển.

Trên cơ sở Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt, Hà Nội đang hướng tới xây dựng một hệ thống quy hoạch thống nhất, có tầm nhìn dài hạn, làm nền tảng cho việc triển khai các quy hoạch phân khu, quy hoạch ngành và lĩnh vực chuyên ngành.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, định hướng phát triển đô thị của Hà Nội trong thời gian tới là mô hình đô thị đa tầng, đa lớp, đa trung tâm, gắn với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn. Thành phố sẽ phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng), trong đó tập trung dân cư, dịch vụ và các hoạt động kinh tế xung quanh các nhà ga đường sắt đô thị.

“Nếu phát triển đô thị theo định hướng TOD thì cần nghiên cứu lại một số chỉ tiêu về mật độ dân cư, sử dụng đất và tổ chức không gian đô thị để phù hợp với điều kiện mới. Khi hệ thống giao thông công cộng phát triển mạnh, người dân sẽ giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, từ đó tạo dư địa cho việc tổ chức lại không gian đô thị hiệu quả hơn”, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại phiên thảo luận Tổ chiều 12-6. Ảnh: Viết Thành

Liên quan đến các chính sách về môi trường và giao thông, Chủ tịch UBND thành phố cho biết, Hà Nội đang triển khai lộ trình chuyển đổi phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch, đồng thời từng bước hình thành các vùng phát thải thấp theo định hướng đã được HĐND thành phố thông qua.

Theo đồng chí Vũ Đại Thắng, trong giai đoạn đầu, thành phố sẽ ưu tiên hỗ trợ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình chính sách và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn để chuyển đổi phương tiện. Việc hỗ trợ đại trà cho toàn bộ người dân hiện chưa phù hợp do nguồn lực ngân sách rất lớn và quá trình chuyển đổi cần được thực hiện theo lộ trình dài hạn.

Đối với lĩnh vực nhà ở, Chủ tịch UBND thành phố cho biết thành phố đang tập trung hoàn thiện các cơ chế liên quan đến nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại cho thuê và đặc biệt là cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ. Một trong những định hướng quan trọng là tái thiết toàn diện các khu chung cư cũ theo mô hình đô thị hiện đại, đồng thời dành thêm quỹ đất cho các công trình công cộng, không gian xanh và hạ tầng xã hội.

“Không nhất thiết toàn bộ diện tích khu chung cư cũ sau cải tạo đều tiếp tục dành cho nhà ở. Thành phố có thể điều chỉnh một phần diện tích sang mục đích công cộng, tạo thêm không gian sống chất lượng hơn cho người dân, đồng thời bảo đảm lợi ích hợp lý cho nhà đầu tư để thu hút nguồn lực xã hội tham gia cải tạo chung cư cũ”, Chủ tịch UBND thành phố cho biết.