Gỡ 'điểm nghẽn' hạ tầng cho vùng nuôi thủy sản

Hạ tầng xuống cấp

Tại vùng nuôi tôm Phan Hiền, xã Vĩnh Thủy, những khó khăn về hạ tầng đã tồn tại nhiều năm nay. Ông Trần Văn Dụng, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Nuôi trồng thủy sản Phan Hiền cho biết, phần lớn hộ nuôi hiện chỉ đầu tư ao nuôi mà chưa có ao chứa, ao lắng theo đúng quy trình kỹ thuật. Hệ thống kênh mương, giao thông nội vùng được xây dựng từ nhiều năm trước đã xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu sản xuất quy mô lớn. Đáng lo ngại hơn cả là hệ thống điện phục vụ nuôi tôm sau hơn 20 năm vận hành trong môi trường nước mặn đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Theo ông Dụng, điều người nuôi tôm mong muốn nhất hiện nay là được đầu tư đồng bộ hệ thống điện, giao thông, thủy lợi. “Nếu được đầu tư hạ tầng đúng mức, vùng nuôi hoàn toàn có thể trở thành một trong những vùng nuôi tôm công nghệ cao của tỉnh”, ông Dụng khẳng định.

Vùng nuôi tôm Hợp tác xã Phan Hiền, xã Vĩnh Thủy, nơi hạ tầng nuôi trồng thủy sản chưa được đầu tư đồng bộ, khiến người nuôi tôm gặp nhiều rủi ro - Ảnh: L.A

Tương tự, tại HTX Nuôi trồng thủy sản Vĩnh Thành, xã Cửa Tùng, nhu cầu đầu tư hạ tầng cũng rất cấp thiết. Ông Phạm Trung Vĩnh, Giám đốc HTX cho biết, đơn vị hiện quản lý khoảng 70ha nuôi tôm với 2 vụ sản xuất mỗi năm. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu sản xuất trong điều kiện biến đổi khí hậu, nhiều hạng mục hạ tầng đã không còn phù hợp. Theo đề xuất của HTX, giai đoạn 2026-2030, đơn vị kiến nghị nâng cấp trạm bơm cấp nước phục vụ toàn vùng nuôi; thay mới các tổ máy bơm và đường ống; kiên cố hóa tuyến kênh dẫn nước; nâng cấp khoảng 5km đê bao bảo vệ vùng nuôi; sửa chữa hệ thống điện 3 pha đã xuống cấp và thay thế 2 trạm biến áp. Tổng kinh phí đề xuất đầu tư hơn 18 tỉ đồng.

“Hạ tầng đồng bộ không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn tạo điều kiện để người dân mạnh dạn áp dụng công nghệ mới, nâng cao năng suất và giảm rủi ro trước diễn biến bất thường của thời tiết”, ông Vĩnh cho hay.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 57 vùng nuôi trồng thủy sản tập trung. Tuy nhiên, phần lớn các vùng nuôi được hình thành từ nhiều năm trước, hạ tầng đầu tư còn manh mún, thiếu đồng bộ và đã xuống cấp theo thời gian. Không ít vùng nuôi hiện vẫn chưa có ao lắng, ao chứa hay hệ thống xử lý nước thải riêng biệt. Kênh cấp và kênh thoát nước còn dùng chung, tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh giữa các ao nuôi.

Bên cạnh đó, hệ thống đê bao, đường giao thông nội vùng, lưới điện phục vụ sản xuất cũng chưa đáp ứng yêu cầu nuôi thâm canh, nuôi công nghệ cao. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp bách phải đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng nhằm tạo nền tảng cho nghề nuôi trồng thủy sản phát triển ổn định, bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Tạo nền tảng cho vùng nuôi hiện đại

Trước thực trạng hạ tầng xuống cấp, thiếu đồng bộ, nhiều địa phương đã đề xuất các dự án đầu tư, đồng thời kiến nghị tỉnh và Trung ương quan tâm bố trí nguồn lực để nâng cấp các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, tạo nền tảng phát triển nghề nuôi theo hướng hiện đại, bền vững.

Trưởng phòng Kinh tế xã Vĩnh Thủy Diệp Hồng Cương thông tin, để phát triển nuôi tôm theo hướng hiện đại,giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao giá trị sản phẩm, địa phương đã xây dựng đề án đầu tư nâng cấp hạ tầng vùng nuôi tôm thâm canh ứng dụng công nghệ cao đối với vùng nuôi tôm Phan Hiền với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 29 tỉ đồng. Dự án hướng đến hoàn thiện đồng bộ hạ tầng cho khoảng 71ha vùng nuôi với khoảng 140-150 ao nuôi.

Chăm sóc tôm nuôi tại xã Cửa Tùng - Ảnh: L.A

Theo ông Cương, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng không chỉ giải quyết những tồn tại kéo dài nhiều năm qua mà còn tạo tiền đề để hình thành vùng nuôi tôm công nghệ cao theo đúng quy hoạch của địa phương. Khi có hệ thống điện, giao thông, thủy lợi và ao lắng đạt tiêu chuẩn, người dân sẽ mạnh dạn đầu tư sản xuất quy mô lớn, kiểm soát tốt môi trường nuôi, hạn chế dịch bệnh, giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế. “Nếu được đầu tư hoàn thiện dự kiến năm 2027 vùng nuôi tôm Phan Hiền sẽ có ít nhất 20% diện tích áp dụng công nghệ cao và đến năm 2030 là trên 50% diện tích”, ông Cương cho hay.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hữu Vinh cho biết, để tháo gỡ những "điểm nghẽn" về hạ tầng, sở đã tham mưu UBND tỉnh đề xuất đầu tư đồng bộ nhiều dự án tại các vùng nuôi thủy sản tập trung. Bao gồm, dự án đầu tư hạ tầng vùng nuôi tôm tại các xã, gồm: Vĩnh Thủy, Bến Hải, Nam Cửa Việt và Triệu Cơ có tổng mức đầu tư khoảng 120 tỉ đồng, phục vụ khoảng 400ha nuôi tôm tập trung.

Dự án đầu tư hạ tầng các vùng nuôi tại các xã: Trường Ninh, Quảng Ninh, Đông Trạch, Hoàn Lão và Hòa Trạch với tổng vốn khoảng 123 tỉ đồng, quy mô khoảng 430ha; dự án đầu tư hạ tầng vùng nuôi tôm tại xã Cửa Tùng và Đông Trạch với tổng mức đầu tư khoảng 170 tỉ đồng, phục vụ khoảng 478ha nuôi trồng thủy sản của hơn 410 hộ dân. Các dự án đều tập trung đầu tư đồng bộ hệ thống điện, giao thông nội vùng, thủy lợi, trạm bơm, kênh cấp-thoát nước và các công trình hạ tầng thiết yếu, tạo nền tảng phát triển nuôi tôm công nghệ cao, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Khi có hạ tầng đồng bộ, người nuôi sẽ yên tâm áp dụng các quy trình nuôi tiên tiến, chủ động kiểm soát môi trường và hạn chế dịch bệnh - Ảnh: L.A

Theo ông Nguyễn Hữu Vinh, xác định phát triển nuôi trồng thủy sản trong giai đoạn tới không chỉ hướng đến mục tiêu tăng sản lượng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. Muốn vậy, hạ tầng phải đi trước một bước. Khi các vùng nuôi được đầu tư đồng bộ về điện, thủy lợi, giao thông, hệ thống cấp-thoát nước và ao lắng, người dân sẽ có điều kiện áp dụng các quy trình nuôi tiên tiến, chủ động kiểm soát môi trường, hạn chế dịch bệnh, giảm chi phí sản xuất và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

“Khi những dự án hạ tầng được triển khai, các vùng nuôi sẽ có điều kiện chuyển mạnh sang sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu. Đây cũng là tiền đề quan trọng để nâng cao giá trị ngành nuôi trồng thủy sản, góp phần phát triển kinh tế biển của tỉnh trong giai đoạn tới”, ông Vinh nhấn mạnh.