Gỡ điểm nghẽn quy hoạch bô xít để mở dư địa phát triển cho Lâm Đồng

Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, tổng diện tích địa phương đề xuất đưa ra khỏi quy hoạch bô xít khoảng 65.766 ha. Trong đó, khoảng 41.000 ha đã được xem xét điều chỉnh; phần còn lại khoảng 25.000 ha chủ yếu là khu dân cư hiện hữu, công trình hạ tầng, trường học hoặc những khu vực không có quặng nhưng vẫn nằm trong quy hoạch khoáng sản.

Việc chồng lấn quy hoạch bô xít thời gian qua được cho là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai nhiều dự án dân sinh, hạ tầng và đầu tư công trên địa bàn.

Tại các buổi tiếp xúc cử tri gần đây, vấn đề này tiếp tục được nhiều người dân phản ánh. Cử tri Ngô Xuân Bồng, Phường 2 Bảo Lộc, cho biết quy hoạch bô xít đã tác động đến đời sống người dân trong nhiều năm qua.

Theo ông Bồng, một số tuyến đường trên địa bàn Phường 2 Bảo Lộc thi công dang dở, gây khó khăn cho việc đi lại và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Người dân mong các công trình được triển khai đồng bộ, đẩy nhanh tiến độ để sớm ổn định cuộc sống.

Vướng quy hoạch bô xít ảnh hưởng đến khu dân cư, đất sản xuất của người dân Lâm Đồng, thậm chí một số tuyến đường đang thi công cũng gặp khó khăn trong quá trình thực hiện.

Cùng chung băn khoăn, cử tri Bùi Xuân Sang, ở Phường 2 Bảo Lộc, cho rằng nhiều dự án vẫn kéo dài hoặc chưa thể triển khai do vướng quy hoạch khoáng sản. Không chỉ các công trình dân sinh, một số tuyến đường đang thi công cũng gặp khó khăn trong quá trình thực hiện.

Không riêng tại Bảo Lộc, tình trạng này cũng diễn ra ở nhiều địa phương như Tuy Đức, Kiến Đức và Nhân Cơ. Cử tri Đinh Văn Chánh, xã Tuy Đức, phản ánh nhiều hộ dân hiện chưa thể xây dựng nhà ở, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất do vướng quy hoạch khoáng sản.

“Người dân mong quy hoạch sớm được rà soát, điều chỉnh hợp lý để yên tâm sản xuất và ổn định cuộc sống”, ông Chánh kiến nghị.

Từ thực tế địa phương, Bí thư Đảng ủy Phường 2 Bảo Lộc Nghiêm Xuân Đức cho biết sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, địa phương hiện có quy mô dân số hơn 50.000 người, song nhiều công trình hạ tầng vẫn chưa thể triển khai vì vướng quy hoạch bô xít.

Theo ông Đức, có những dự án người dân đã đóng góp kinh phí, hoàn tất thủ tục, thậm chí tổ chức mời thầu nhưng vẫn phải dừng lại. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển hạ tầng và đời sống dân cư trên địa bàn.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng cho biết nhiều dự án đầu tư, đặc biệt là dự án tái định cư, hạ tầng và khai thác bô xít, đang gặp khó khăn do chồng lấn với quy hoạch khoáng sản.

Việc chồng lấn này khiến địa phương chưa đủ cơ sở pháp lý để xác định có thu hồi khoáng sản trong phạm vi dự án hay không; từ đó ảnh hưởng đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, giao đất, cho thuê đất cũng như tiến độ giải ngân đầu tư công.

Đáng chú ý, một số khu vực đã đóng cửa mỏ và bàn giao cho địa phương quản lý nhưng vẫn nằm trong quy hoạch khoáng sản bô xít. Trong đó có Khu tái định cư Nhân Cơ khoảng 41 ha và Khu tái định cư thôn 13 Đắk Wer khoảng 4,5 ha.

Nhiều dự án đầu tư, đặc biệt là dự án tái định cư, hạ tầng và khai thác bô xít, đang gặp khó khăn do chồng lấn với quy hoạch khoáng sản.

Trước những khó khăn kéo dài, thời gian qua UBND tỉnh Lâm Đồng đã nhiều lần tổng hợp ý kiến từ các sở, ngành và địa phương để kiến nghị Trung ương rà soát, điều chỉnh quy hoạch.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên, việc điều chỉnh những khu vực không còn phù hợp là cần thiết để tạo thêm không gian phát triển cho địa phương trong giai đoạn tới.

Tỉnh đề xuất ưu tiên đưa ra khỏi quy hoạch các khu dân cư hiện hữu, khu vực không có quặng, các công trình hạ tầng thiết yếu, đất quốc phòng - an ninh, khu du lịch sinh thái và những tuyến giao thông trọng điểm.

Cùng với đó, địa phương kiến nghị cho phép chủ động triển khai các dự án hạ tầng, các dự án phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng trong khu vực có quy hoạch khoáng sản trên cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế và mức độ tác động đến tài nguyên khoáng sản.

Lâm Đồng cũng đề xuất được sử dụng ngay quỹ đất sau khai thác, hoàn thổ thay vì chờ điều chỉnh quy hoạch, nhằm tránh lãng phí đất đai; đồng thời kiến nghị bổ sung cơ chế bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, tạo điều kiện thực hiện các thủ tục về đất đai, xây dựng tại các khu dân cư hiện hữu trong vùng quy hoạch khoáng sản.

Theo đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Văn Hiển, trong bối cảnh địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng cao, đẩy mạnh phát triển hạ tầng, công nghiệp và đô thị, việc tháo gỡ vướng mắc quy hoạch bô xít không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là điều kiện quan trọng để mở ra không gian phát triển mới.

Ông Hiển cho biết hiện các bộ, ngành liên quan đã có sự thống nhất khá cao đối với nhiều kiến nghị của tỉnh. Nếu những vướng mắc về quy hoạch bô xít được tháo gỡ, nhiều vấn đề liên quan đến đất đai, tài sản, hạ tầng và đầu tư sẽ có điều kiện được giải quyết đồng bộ hơn.

Việc điều chỉnh quy hoạch bô xít vì vậy được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ các “điểm nghẽn” tồn tại nhiều năm, đồng thời tạo thêm dư địa để Lâm Đồng phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.