Gỡ 'nút thắt' hộ tịch cho người yếu thế

Tổ Công tác 08 phối hợp với UBND xã Đồng Tâm cấp giấy khai sinh cho người dân ở địa phương. Ảnh: C.T.V

Từ thực tế nêu trên, UBND thành phố Đồng Nai đã chỉ đạo Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với Công an thành phố và Sở Y tế thành lập Tổ công tác 08 liên ngành nhằm hỗ trợ các địa phương rà soát, xác minh thông tin, giải quyết đăng ký hộ tịch, đăng ký cư trú cho nhóm dân cư yếu thế. Đây không chỉ là nhiệm vụ quản lý nhà nước mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, hướng đến quyền và lợi ích của người dân.

Chung tay xác lập nhân thân cho người yếu thế

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Phước, Phó Trưởng phòng Hành chính tư pháp (Sở Tư pháp), trong 6 tháng đầu năm 2026, Tổ Công tác 08 đã trực tiếp làm việc tại nhiều địa phương như: Phường Bảo Vinh và các xã: Thanh Sơn, Định Quán, Gia Kiệm, Đồng Tâm, Lộc Hưng... Trên cơ sở hồ sơ do địa phương cung cấp, Tổ công tác 08 trực tiếp gặp gỡ và cấp giấy khai sinh cho 11 trường hợp lớn tuổi. Những tờ giấy khai sinh được trao không chỉ hoàn thiện hồ sơ pháp lý mà còn mở ra cơ hội để người dân chính thức được xác lập quyền công dân sau nhiều năm chờ đợi.

Hiện nhiều địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, thành lập tổ công tác. Sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa tư pháp, công an và các ban, ngành, đoàn thể đã giúp việc rà soát, xác minh thông tin đạt hiệu quả, từng bước giải quyết những trường hợp tồn đọng kéo dài.

Tại Hội nghị sơ kết công tác giải quyết hộ tịch cho nhóm dân cư yếu thế 6 tháng đầu năm 2026 vừa qua, đại diện nhiều địa phương chia sẻ những cách làm sáng tạo, phù hợp với thực tế và mang lại hiệu quả.

Ông Tạ Văn Hậu, Phó Chánh Văn phòng HĐND - UBND phường Bảo Vinh cho biết: Thời gian qua, tổ công tác của phường đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ rà soát, thu thập, thống kê dữ liệu đến đối chiếu, xác minh thông tin nhằm bảo đảm tính chính xác, đồng thời thực hiện cấp giấy khai sinh và mã định danh cá nhân cho các trường hợp đủ điều kiện. Theo đó, phường đã xây dựng quy trình rà soát, thu thập và quản lý dữ liệu hộ tịch bài bản, chặt chẽ. Lực lượng tư pháp, công an, trưởng khu phố và các đoàn thể phối hợp rà soát từng hộ dân, lập danh sách, xác minh thông tin, hoàn thiện hồ sơ cấp giấy khai sinh và mã định danh cá nhân, qua đó hạn chế tối đa việc bỏ sót đối tượng.

Không chỉ Bảo Vinh, các địa phương như: Bình Phước, An Viễn, Minh Đức… cũng đạt nhiều kết quả tích cực trong giải quyết các vấn đề về hộ tịch cho nhóm dân cư yếu thế.

Tại phường Bình Phước, chính quyền phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong rà soát các nhóm đối tượng. Địa phương phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an xác minh nơi cư trú, đối chiếu dữ liệu dân cư; phát huy vai trò trưởng khu phố trong phát hiện, lập danh sách các trường hợp cần hỗ trợ; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân chủ động cung cấp thông tin, hoàn thiện hồ sơ đăng ký hộ tịch.

Trong khi đó, xã Minh Đức triển khai phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tập trung hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc không có điều kiện đi lại. Tổ công tác tổ chức các đợt rà soát lưu động, cử lực lượng đến tận nhà hướng dẫn, tiếp nhận thông tin và phối hợp với các đoàn thể hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ. Cách làm chủ động, sát với dân này đã giúp mọi công dân, nhất là các nhóm yếu thế, đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ đăng ký hộ tịch.

Những "nút thắt" cần tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả bước đầu, công tác giải quyết hộ tịch cho nhóm dân cư yếu thế vẫn còn không ít khó khăn. Việc triển khai giữa các địa phương chưa đồng đều; một số xã, phường còn chậm thành lập tổ công tác hoặc phân công nhiệm vụ chưa rõ ràng, chưa phát huy đầy đủ vai trò của các ngành, đoàn thể trong rà soát, xác minh thông tin. Ở một số nơi, việc nhận diện, phân loại đối tượng còn lúng túng, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết hồ sơ.

Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp thuộc nhóm yếu thế đều thiếu giấy tờ tùy thân, thông tin nhân thân không đầy đủ, quá trình cư trú biến động qua nhiều địa phương... Điều này khiến việc xác minh mất nhiều thời gian, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng.

Phát biểu tại hội nghị nêu trên, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Trọng Trí, Tổ trưởng Tổ Công tác 08 đề nghị: Các địa phương nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, tổ chức hoạt động của các tổ công tác theo hướng thực chất, hiệu quả. Đồng thời tiếp tục rà soát, phân loại chính xác các nhóm đối tượng, nâng cao chất lượng dữ liệu, đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ và ưu tiên xử lý các trường hợp đủ điều kiện.

Lãnh đạo Sở Tư pháp cũng yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các ngành tư pháp, công an, y tế, giáo dục và bảo hiểm xã hội nhằm giải quyết đồng bộ các thủ tục liên quan đến hộ tịch, cư trú và an sinh xã hội; thường xuyên kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện tại cơ sở, kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.