Gỡ vướng đất đai, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân

Đoàn chủ tọa điều hành phiên thảo luận sáng 29/10. Ảnh: Quốc hội

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) đề nghị quan tâm giải quyết những vướng mắc tồn tại đã lâu trong việc xác định loại đất, công nhận diện tích đất ở và bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo đại biểu, thực tế có những thửa đất do ông bà, cha mẹ để lại, được người dân sử dụng ổn định trong thời gian dài nhưng hồ sơ địa chính qua các thời kỳ ghi nhận không thống nhất về mục đích sử dụng.

Khi thực hiện thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, một phần diện tích được công nhận là đất ở, phần còn lại lại xác định là đất nông nghiệp.

Cách xác định này có thể khiến người dân gặp bất lợi khi thực hiện quyền sử dụng đất, nhất là trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất và tính tiền bồi thường theo loại đất được ghi nhận trên giấy tờ. Việc diện tích đất ở được công nhận hạn chế cũng gây khó khăn cho nhu cầu tách thửa, phân chia di sản cho con cháu.

Đại biểu đề nghị Quốc hội, Chính phủ nghiên cứu kỹ thực tiễn, có giải pháp xử lý thấu đáo những trường hợp đất sử dụng ổn định qua nhiều thế hệ, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, hạn chế phát sinh khiếu nại, tranh chấp.

Đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ thảo luận tại hội trường. Ảnh: Quốc hội

Một nội dung khác được đại biểu Tạ Văn Hạ quan tâm là cơ chế góp quyền sử dụng đất và điều chỉnh lại đất đai trong các dự án phát triển đô thị, khu dân cư nông thôn.

Theo đại biểu, đây là hướng tiếp cận mới, có thể tạo sự thay đổi trong cách thức tổ chức phát triển đô thị và giải quyết quan hệ lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Thay vì chỉ nhận tiền bồi thường rồi di chuyển đến nơi ở khác, người dân có thể tham gia góp quyền sử dụng đất, được bố trí lại đất tại khu vực dự án sau khi đầu tư hạ tầng, qua đó có cơ hội hưởng lợi từ giá trị gia tăng của đất đai.

Cách làm này nếu được thiết kế phù hợp sẽ góp phần hạn chế tình trạng người dân phải rời bỏ nơi ở lâu đời nhưng không có điều kiện tiếp cận những lợi ích từ quá trình phát triển đô thị.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý cơ chế này cần được quy định chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch trong xác định giá trị quyền sử dụng đất, phân chia lợi ích và bố trí đất sau khi chỉnh trang.

Quyền lợi của người dân phải được đặt ở vị trí trung tâm; quá trình thực hiện cần có sự tham gia, giám sát của cộng đồng, tránh phát sinh bất bình đẳng hoặc thiệt thòi cho người góp đất.

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 chương, 112 điều, hướng đến tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn, hoàn thiện chính sách tài chính đất đai, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất. Trong đó, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất tiếp tục là vấn đề được các đại biểu quan tâm.