Hạ Môn - Viên ngọc xanh trong lòng Phúc Kiến

Cửa ngõ cải cách

Hạ Môn là thành phố du lịch phong cảnh, cảng biển quan trọng ở duyên hải Đông Nam Trung Quốc, đồng thời là một trong bốn đặc khu kinh tế đầu tiên được thành lập sau cải cách mở cửa. Với phong cảnh hữu tình, khí hậu dễ chịu, thành phố được mệnh danh là "Vườn hoa trên biển". Hạ Môn có diện tích đất liền là 1699 km², diện tích vùng biển là 333 km², quản lý 6 quận hành chính, với dân số thường trú là 5,35 triệu người.

Hạ Môn được xem là cửa ngõ cải cách của Trung Quốc với tinh thần dám nghĩ dám làm, dám đi đầu. Hơn 40 năm qua, nơi đây đã tiên phong thực hiện hàng loạt biện pháp cải cách quan trọng, được vinh danh là thành phố tiêu biểu về môi trường kinh doanh trên toàn quốc. Năm 2023, thành phố được phê duyệt để thí điểm cải cách tổng hợp, hình thành 62 kết quả cải cách sáng tạo trên phạm vi cả nước.

Hạ Môn cũng là cửa ngõ mở ra biển, kết nối năm châu. Là một trong những thành phố mở cửa sớm nhất Trung Quốc, nơi đây có các nền tảng mở cửa như Khu thí điểm thương mại tự do và Cơ sở đổi mới Đối tác công nghiệp mới BRICS. Cảng Hạ Môn có 184 tuyến đường, sản lượng thông qua container vượt 12 triệu TEU, xếp hạng 14 toàn cầu. Cảng hàng không có 165 đường bay trong và ngoài nước, lượng khách thường niên đạt 27,91 triệu lượt.

Cổ Lãng Tự

Đảo Cổ Lãng Tự nằm ở phía Tây Nam thành phố Hạ Môn, với diện tích 1,88 km². Trên đảo, khí hậu dễ chịu, bốn mùa như Xuân, không có tiếng xe cộ ồn ào, chim hót, hoa thơm khắp nơi, tựa như một hòn ngọc sáng lấp lánh giữa làn nước biển xanh của Vịnh Hạ Môn và được mệnh danh là "Vườn hoa trên biển".

Vào những năm 1940, dưới tác động của làn sóng toàn cầu hóa, Cổ Lãng Tự đã trở thành một cửa ngõ quan trọng cho sự giao lưu giữa văn hóa phương Đông và phương Tây, phát triển thành một cộng đồng quốc tế đa dạng về văn hóa và có chất lượng sống hiện đại.

Hòn đảo này gắn liền với nhiều dấu mốc đặc biệt trong lịch sử hiện đại Trung Quốc như: Có nhà máy nước ngọt đầu tiên; đảo dành cho giới thượng lưu đầu tiên; giấy phép nuôi chó đầu tiên; sân bóng đá hiện đại đầu tiên; tuyến cáp ngầm dưới biển sớm nhất và dài nhất; trường học toàn thời gian đầu tiên (năm 1845); trường mẫu giáo hiện đại đầu tiên “Hoài Đức” (năm 1898); và là nơi chiếc đàn piano đầu tiên được đưa lên đảo vào năm 1913.

Cổ Lãng Tự từng có tới 13 lãnh sự quán nước ngoài, nhiều hơn cả Thượng Hải cùng thời kỳ; đồng thời được xem là cái nôi của nền giáo dục hiện đại Trung Quốc với 18 trường học do các tổ chức tôn giáo thành lập. Trong giai đoạn 1920-1930, trên đảo đã có 1.014 biệt thự mang phong cách kiến trúc phương Tây. Với lịch sử giao lưu quốc tế lâu đời, cảnh quan độc đáo cùng sự hòa quyện giữa văn hóa Trung Hoa và phương Tây, Cổ Lãng Tự ngày nay được coi là một trong những khu vực đẹp nhất Trung Quốc.

Ngày nay, trên đảo còn lưu giữ hơn 1000 công trình kiến trúc phong cách đa dạng, kết hợp hài hòa giữa phương Đông và phương Tây. Nơi đây cũng nổi tiếng với "Bảo tàng đàn Piano đầu tiên trong nước, đạt tiêu chuẩn thế giới" và "Bảo tàng đàn Organ duy nhất trong nước, lớn nhất thế giới".

Nhờ truyền thống văn hóa âm nhạc sâu sắc đấy, Cổ Lãng Tự còn được mệnh danh là "Đảo Piano" hay "Quê hương âm nhạc".

Ngày 8/7/2017, Cổ Lãng Tự đã được ghi vào danh sách Di sản văn hóa thế giới. Trên tinh thần đó, hàng loạt các sáng kiến mới đã được khởi động, giúp tái hiện diện mạo lịch sử của hòn đảo này, làm nổi bật ý nghĩa văn hóa, và khôi phục sức sống cộng đồng nơi đây.

"Điều kỳ diệu của Cổ Lãng Tự là nơi đây dường như kết hợp một cách hoàn hảo những nét đặc sắc của nhiều vùng đất xa xôi khác nhau: La Habana cổ kính với những tòa nhà mang dáng vẻ tương tự; một thị trấn miền núi Mexico như Taxco hay San Miguel; vẻ đẹp dịu dàng, thanh bình của Italy; những bãi biển quyến rũ cùng hoa lá nhiệt đới của Hawaii; hay một làng quê Áo với tiếng đàn piano và violin vang lên từ những khung cửa sổ mở rộng... Đặt tất cả những điều ấy trong lãnh thổ Trung Quốc, bạn sẽ có Cổ Lãng Tự" - Trích từ tác phẩm "Đảo không xe cộ của Trung Quốc: Cổ Lãng Tự" của Bill Daley.

Hồ Vân Đang

Hồ Vân Đang nằm ở quận Tư Minh, thành phố Hạ Môn, thông trực tiếp với vùng biển phía Tây, được hình thành do việc đắp đập ngăn biển lấn đất tại cảng Vân Đang xưa.

Hồ Vân Đang trước đây có tên là Cảng Vân Đang, diện tích mặt nước 1,6 km², nằm ở phía Tây Nam đảo Hạ Môn, vốn là một vịnh biển thông ra đại dương, được sử dụng làm cảng tàu mẹ.

Vào những năm 1970, một con đập được xây dựng ở phía Tây khiến cảng Vân Đang hoàn toàn biến mất, trở thành hồ nội đô – hồ Vân Đang. Điều này cũng khiến hồ mất đi dòng đối lưu với biển.

Dù chính quyền địa phương đã nỗ lực cải tạo từ đầu thập niên 1980, nhưng do thiếu thốn nguồn vốn và chưa được quan tâm đúng mức nên hiệu quả còn hạn chế. Năm 1988, khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình (lúc bấy giờ là Phó Thị trưởng thành phố Hạ Môn) đề ra phương châm chiến lược gồm 20 chữ: "Kế hoạch luật định; Chặn dòng xử lý; Nạo vét xây bờ; Khơi thông nguồn nước; Làm đẹp môi trường".

Từ một đầm nước bị ô nhiễm nghiêm trọng do chất thải công nghiệp và sinh hoạt trong những thập niên trước, thực hiện phương châm chiến lược của thành phố, hồ Vân Đang đã lột xác ngoạn mục nhờ các giải pháp xử lý đồng bộ và kiên trì của chính quyền địa phương, bao gồm nạo vét lòng hồ, xử lý nước thải tận gốc, dẫn nước biển vào để cải thiện hệ sinh thái và trồng rừng ngập mặn trong đô thị.

Hiện khu vực này đã trở thành "lá phổi xanh" trung tâm của thành phố, thu hút hàng trăm loài chim di cư và là không gian sinh hoạt công cộng chất lượng cao của người dân.

Tính đến tháng 10/2023, hồ Vân Đang có hơn 63 loài sinh vật bơi lội, 123 loài thực vật phù du, 73 loài động vật phù du, 14 loài sinh vật đáy, cùng các loài động vật quý hiếm được bảo vệ như cá nóc gai, sam biển, bói cá mày hung, sẻ đồng…

Theo Ban Quản lý hồ, việc cải tổ hồ Vân Đang là khởi nguồn của tư tưởng về văn minh sinh thái của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình. Sự biến đổi của hồ Vân Đang là một hình mẫu sinh thái, đồng thời cũng là một "ô cửa".

Qua "ô cửa" này, có thể thấy được "ý thức sinh thái" trong quá trình phát triển xanh của Hạ Môn; đồng thời cũng thấy rằng quan niệm phát triển xanh đã thấm nhuần mọi mặt và toàn bộ quá trình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Đảo Kiến Mân Nam – Không gian huyền ảo

"Đảo Kiến Mân Nam – Không gian huyền ảo" là khu du lịch chủ đề về xứ sở huyền ảo Mân Nam đầu tiên của Trung Quốc, nằm ở phía sau Bến xe khách Đông Độ, thành phố Hạ Môn, liền kề Trung tâm Du thuyền Quốc tế.

Khu du lịch được do Tập đoàn Tượng Dực và Công ty Đại Phong Thực nghiệp đồng phát triển, Tập đoàn Cảng tàu mẹ trực thuộc Tập đoàn Tượng Dực làm chủ đầu tư, trải qua ba năm xây dựng với tổng diện tích 201.000 m².

Khu du lịch lấy văn minh đại dương, văn hóa Mân Nam và câu chuyện về Hạ Môn làm giá trị cốt lõi, được chia thành 05 chương chủ đề chính: “Sơn Hải Viễn Cổ”, “Xứ sở huyền ảo Mân Nam”, “Dư âm Cổ Lãng Tự”, “Ánh sáng lấp lánh bên bờ biển” và “Khoảnh khắc du thuyền”.

Trong đó, hai chủ đề “Sơn Hải Viễn Cổ” (23.000 m²) và “Xứ sở huyền ảo Mân Nam” (57.000 m²) đã chính thức mở cửa đón khách từ ngày 17/5/2025.

Hai khu vực này đã tái hiện 116 công trình kiến trúc lịch sử và trưng bày 83 di sản văn hóa phi vật thể.