Hà Nội áp dụng mô hình sandbox gắn với giải 'bài toán lớn'

Sandbox gắn với giải quyết 30 “bài toán lớn”

Hà Nội triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số. Ảnh minh họa: Quỳnh Anh

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh, nhiều mô hình kinh doanh, giải pháp công nghệ mới xuất hiện nhưng chưa có quy định pháp lý đầy đủ, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được triển khai nhằm tạo không gian thử nghiệm an toàn cho doanh nghiệp, đồng thời giúp cơ quan quản lý có cơ sở thực tiễn để nghiên cứu, hoàn thiện chính sách phù hợp.

Việc thử nghiệm được thực hiện trong điều kiện thực tế nhưng có giới hạn về phạm vi, thời gian, không gian, nhằm bảo đảm kiểm soát rủi ro trong quá trình triển khai. Cơ chế này giúp doanh nghiệp có thêm điều kiện để kiểm chứng hiệu quả công nghệ, hoàn thiện sản phẩm, đánh giá khả năng thương mại hóa và rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, thành phố ưu tiên khuyến khích thử nghiệm các công nghệ chiến lược và các giải pháp phục vụ phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Đặc biệt, việc triển khai sandbox gắn với định hướng giải quyết các “bài toán lớn” và thúc đẩy đổi mới công nghệ các ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố.

Thành phố khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp có sản phẩm, giải pháp công nghệ số chủ động nghiên cứu, đăng ký tham gia thử nghiệm nhằm tận dụng cơ hội hoàn thiện sản phẩm, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số của Thủ đô.

30 bài toán lớn của Hà Nội gắn với giải quyết 4 vấn đề: Điểm nghẽn đô thị kéo dài; không gian đô thị; kiến tạo, tăng trưởng kinh tế, làm chủ công nghệ; an ninh, an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Theo ông Trịnh Tất Thắng, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, việc triển khai sandbox cũng là thể chế hóa các nhiệm vụ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Luật Thủ đô năm 2026.

Đây là bước đi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ đối với Hà Nội, mà còn đối với sự phát triển chung của cả nước. Thủ đô là nơi đặt trụ sở của các bộ, ngành, vì vậy, bất kỳ cơ chế hay chính sách mới nào nếu được triển khai hiệu quả tại đây sẽ được quan sát, đánh giá rất sát sao. Đây là điều kiện thuận lợi để thử nghiệm và hoàn thiện các mô hình mới.

Sandbox - trao quyền chủ động cho các bên

Phenikaa thử nghiệm ứng dụng các nền tảng phần mềm tự hành cho các loại xe tự hành phục vụ giao thông thông minh. Ảnh: P.N

Được biết, hiện Công ty cổ phần Phenikaa đã có đề xuất thành phố triển khai giải pháp sandbox ứng dụng các nền tảng phần mềm tự hành cho các loại xe tự hành phục vụ giao thông thông minh. Công ty đã thử nghiệm mô hình này trong khuôn viên Đại học Phenikaa đạt tỷ lệ tự hành 99,7%, cho thấy khả năng tự xử lý tình huống vượt trội của phần mềm.

Công ty đề xuất thử nghiệm mô hình kinh doanh vận tải mới (gồm robotaxi và bus tự hành) vận chuyển người và hàng hóa; chỉ có người kiểm soát an toàn ở vị trí lái xe trong phạm vi sandbox; thực hiện 4 giai đoạn trong 24 tháng, tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc…Hiện, các sở ngành chức năng đang tiếp nhận giải pháp để đánh giá.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Nhật Quang, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA), thể chế cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở quy mô cả nước vẫn còn nhiều vướng mắc, chưa đạt được như kỳ vọng.

Hà Nội cũng đang đối mặt với thực tế tương tự, mặc dù thành phố đã dành nguồn ngân sách rất lớn cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, song quá trình phân bổ vốn, giải ngân và triển khai đầu tư vẫn còn không ít khó khăn. Đặc biệt, các thủ tục liên quan đến đầu tư, mua sắm, triển khai dự án còn mất nhiều thời gian và chưa thực sự thông thoáng.

Luật Thủ đô năm 2026 vừa được Quốc hội thông qua (có hiệu lực từ ngày 1-7-2026) được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ chế vượt trội để Hà Nội trở thành một “sandbox” lớn cho các lĩnh vực mới, trong đó có khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Mục tiêu quan trọng nhất là để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo thực sự “ngấm” vào nền kinh tế và đời sống xã hội, góp phần giải quyết các vấn đề bức xúc của Thủ đô như: Môi trường, đô thị, giao thông và phát triển xã hội. Muốn làm được điều đó, Hà Nội cần những chính sách đủ vượt trội để vượt qua các khuôn khổ pháp lý hiện hành chưa cho phép và mô hình sandbox là một giải pháp quan trọng.

Cùng quan điểm, ông Trịnh Tất Thắng, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu cho biết, trong một loạt chính sách được ban hành trong thời gian qua, các cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho Hà Nội trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, cơ chế “sandbox” cho phép thử nghiệm trong phạm vi hẹp, với nhiều cơ chế để giảm bớt rào cản trong quá trình triển khai cái mới.

Việc áp dụng sandbox cũng cho thấy điểm đột phá lớn nhất nằm ở việc thay đổi tư duy quản lý và trao quyền chủ động nhiều hơn cho cơ sở. Trong thời gian dài, khi nói đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo hay các mô hình mới, tư duy phổ biến vẫn là “trách nhiệm tập thể”, tức mọi quyết định đổi mới đều được đặt trong cơ chế cùng chịu trách nhiệm. Do vậy, việc phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho xã, phường, hay giao quyền chủ động cho các sở, ngành sẽ khuyến khích tìm kiếm cái mới từ chính cơ sở.

“Tinh thần tự chịu trách nhiệm thử nghiệm “sandbox” sẽ giúp các đơn vị chủ động hơn trong tham mưu cách làm mới phù hợp với thực tiễn. Do vậy, chúng tôi kỳ vọng Hà Nội hình thành được các sản phẩm, sau khi rút kinh nghiệm sẽ thành các bài học, quy trình và phương thức triển khai hoàn chỉnh để nhân rộng”, ông Trịnh Tất Thắng nói.