Hà Nội: Đưa các quyết sách lớn vào thực tiễn phát triển

Từ đổi mới thể chế đến triển khai quy hoạch, hiệu quả cuối cùng cần được nhìn nhận qua năng lực phát triển của thành phố và những thay đổi trong đời sống người dân.

Thể chế phải tạo chuyển biến trong thực tiễn

Nghị quyết số 02-NQ/TW đặt ra mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 11% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030. Đến năm 2030, quy mô GRDP của Hà Nội phấn đấu vượt 113 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 12.000 USD; kinh tế số chiếm ít nhất 40% GRDP, còn công nghiệp văn hóa chiếm khoảng 9% GRDP. Những chỉ tiêu này xác lập yêu cầu tăng trưởng ở mức cao, đồng thời đòi hỏi thành phố đổi mới cách thức huy động và sử dụng nguồn lực, nâng cao chất lượng quản trị và phát huy tốt hơn các lợi thế về văn hóa, tri thức, công nghệ.

Cùng với mục tiêu phát triển, Hà Nội đang có thêm cơ sở pháp lý để chủ động giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền. Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, mở ra khuôn khổ pháp lý mới cho việc tổ chức, quản lý và phát triển thành phố.

Theo thông tin công bố ngày 24/9/2026, HĐND thành phố đã thông qua 61 nghị quyết quy phạm pháp luật, UBND thành phố ban hành 16 quyết định quy phạm pháp luật để triển khai Luật Thủ đô. Đây là khối lượng công việc đáng kể trong giai đoạn đầu tổ chức thi hành luật, thể hiện nỗ lực cụ thể hóa các quy định thành cơ chế áp dụng trong thực tế.

Hà Nội không chỉ cần mở rộng quy mô kinh tế, mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát huy vai trò của công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ảnh: Hữu Thắng

Dẫu vậy, ban hành văn bản mới là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là các quy định phải được thực hiện thống nhất, hạn chế những vướng mắc phát sinh trong quá trình giải quyết công việc và tạo điều kiện để nguồn lực xã hội được đưa vào sản xuất, kinh doanh, phát triển hạ tầng. Trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị cần gắn với tiến độ và kết quả thực hiện; việc tổ chức thi hành cũng cần được theo dõi, đánh giá thường xuyên để kịp thời điều chỉnh những điểm chưa phù hợp.

Yêu cầu này càng rõ khi đặt trong mục tiêu tăng trưởng trên 11% mỗi năm. Hà Nội không chỉ cần mở rộng quy mô kinh tế, mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát huy vai trò của công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa. Với kinh tế số, mục tiêu đến năm 2030 chiếm tối thiểu 40% GRDP đòi hỏi quá trình chuyển đổi số phải gắn với hoạt động thực chất của nền kinh tế, thay vì chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ trong một số khâu quản lý.

Đối với công nghiệp văn hóa, chỉ tiêu chiếm khoảng 9% GRDP đặt ra yêu cầu kết nối di sản, nghệ thuật, sáng tạo và các hoạt động dịch vụ thành những sản phẩm có giá trị kinh tế. Việc phát triển lĩnh vực này cần đi cùng gìn giữ bản sắc văn hóa Thăng Long – Hà Nội, tạo điều kiện cho các nguồn lực văn hóa tham gia sâu hơn vào đời sống đô thị. Đây cũng là một trong những hướng để Hà Nội kết hợp mục tiêu phát triển kinh tế với yêu cầu bảo tồn những giá trị làm nên bản sắc của Thủ đô.

Quy hoạch dài hạn gắn với những vấn đề trước mắt

Ngày 13/5/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Phạm vi quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính Hà Nội, với định hướng tăng cường liên kết vùng, tổ chức các cực và trung tâm phát triển, đồng thời kết nối với những hành lang kinh tế trong nước và quốc tế.

Quy hoạch đặt Hà Nội trong mối quan hệ rộng hơn với vùng Thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng và khu vực Trung du, miền núi phía Bắc. Cách tiếp cận này hướng tới sự liên thông về không gian và hạ tầng, tạo điều kiện phân bố các hoạt động kinh tế, dịch vụ và dân cư hợp lý hơn. Trong đó, tổ chức mạng lưới giao thông, bao gồm các tuyến vành đai, cầu qua sông Hồng và đường sắt đô thị, có vai trò kết nối các khu vực và hỗ trợ cấu trúc phát triển lâu dài của thành phố.

Người dân tham quan sa bàn Quy hoạch thủ đô tầm nhìn 100 năm ở Bảo tàng Hà Nội. Ảnh: Hữu Dung

Một trong những khu vực đang được nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch là phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, phục vụ việc triển khai Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Theo Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội, phạm vi nghiên cứu có quy mô khoảng 11.418ha, nằm trên địa giới 16 xã, phường, gồm 9 xã và 7 phường.

Với quy mô lớn và liên quan đến nhiều địa bàn dân cư, việc điều chỉnh quy hoạch khu vực sông Hồng cần được đặt trong tổng thể phát triển đô thị, cảnh quan và hạ tầng. Các phương án tổ chức không gian phải xem xét điều kiện tự nhiên, yêu cầu thoát lũ, bảo vệ môi trường và sự kết nối với khu vực hiện hữu. Công khai thông tin quy hoạch, bảo đảm việc tham gia của người dân và xem xét đầy đủ những tác động đến sinh kế cũng là những nội dung cần được chú trọng trong quá trình triển khai.

Tầm nhìn 100 năm mở ra không gian để thành phố hoạch định những bước đi dài hạn, nhưng năng lực thực thi sẽ được kiểm chứng từ cách giải quyết các vấn đề đang hiện hữu. Ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường và những bất cập trong trật tự đô thị vẫn là các yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý, đầu tư và điều hành. Những vấn đề này cần được xử lý bằng giải pháp đồng bộ, có lộ trình và gắn trách nhiệm cụ thể, thay vì chỉ tiếp cận riêng lẻ theo từng lĩnh vực.

Nghị quyết số 02-NQ/TW, Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm tạo thành những cơ sở quan trọng cho giai đoạn phát triển mới của Hà Nội. Song, giá trị của các quyết sách không chỉ nằm ở mục tiêu đặt ra hay quy mô quy hoạch được phê duyệt. Thước đo quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa chủ trương thành hiệu quả quản trị, tạo thêm động lực tăng trưởng và cải thiện điều kiện sống. Đó cũng là yêu cầu xuyên suốt để Hà Nội phát triển theo hướng hiện đại, bền vững mà vẫn gìn giữ được bản sắc của một Thủ đô nghìn năm văn hiến.