Hà Nội: Hệ thống công trình chống ngập đồng bộ bước đầu phát huy hiệu quả

2.500 nhân công ứng trực ngày đêm tiêu thoát nước

Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới, trong 4 ngày qua, trên địa bàn Hà Nội xảy ra mưa liên tục, kéo dài trên diện rộng. Lượng mưa tích lũy tại nhiều khu vực ở mức rất lớn, trong đó: Yên Sở 600,3mm; Hai Bà Trưng 598,6mm; xã Vĩnh Thanh 531,2mm; xã Mỹ Đức 530,8mm…

Mưa lớn kéo dài làm mực nước các sông và nguồn tiêu duy trì ở mức cao: Sông Tô Lịch tại Hoàng Quốc Việt 5,27m; đập Thanh Liệt thượng lưu 4,62m, hạ lưu 5,49m; sông Nhuệ tại Trạm bơm Đồng Bông 1 là 5,38m, tại cầu Hà Đông 5,28m (vượt báo động II 0,09m).

Công nhân duy trì ứng trực vận hành hệ thống tiêu thoát nước. Ảnh: HNM

Mực nước nhiều tuyến sông cũng vượt báo động. Đơn cử như sông Tích từ 8,33 - 8,64m (vượt báo động III từ 0,24 - 0,33m); sông Bùi 7,45m (vượt báo động III 0,45m); sông Đáy 6,62m (vượt báo động II 0,12m); sông Mỹ Hà 5,72m (vượt báo động I 0,22m).

Mực nước nguồn tiêu cao đã hạn chế khả năng tiêu tự chảy và làm chậm quá trình hạ mực nước trên hệ thống, đặc biệt tại khu vực phía Tây và Tây Nam thành phố. Để chủ động ứng phó, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội đã chỉ đạo Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội và các đơn vị duy trì thoát nước triển khai phương án ứng phó theo kịch bản ở mức cao nhất; chủ động hạ mực nước đệm trên hệ thống sông, mương, hồ điều hòa.

Các đơn vị đã huy động hơn 2.500 lao động và trên 200 phương tiện, thiết bị ứng trực, khơi thông dòng chảy, tua vớt rác tại các cửa thu, bơm hỗ trợ tại các vị trí úng ngập và phối hợp cảnh báo, phân luồng giao thông. Các trạm bơm, cửa phai, hồ điều hòa được vận hành phù hợp với diễn biến mưa và mực nước trên hệ thống; đồng thời phối hợp với các đơn vị thủy lợi vận hành Trạm bơm Đào Nguyên 25/25 máy, Cầu Sa 11/11 máy, Khê Tang 9/10 máy và Yên Nghĩa 7/10 máy để hỗ trợ hạ mực nước, tăng khả năng tiêu thoát nước đô thị.

Mặc dù lượng mưa tích lũy rất lớn, kéo dài nhiều ngày và mực nước các nguồn tiêu ở mức cao, hệ thống thoát nước đô thị cơ bản vận hành ổn định. Tại khu vực trung tâm thành phố và các khu vực đã được đầu tư công trình khẩn cấp, công trình chống úng ngập cục bộ, không ghi nhận tình trạng úng ngập. Tại một số vị trí như Võ Chí Công và khu đô thị Ciputra chỉ xuất hiện nước láng nhẹ mặt đường trong thời gian mưa lớn và rút nhanh khi cường độ mưa giảm.

Các công trình hồ điều hoà được đầu tư đã bước đầu phát huy hiệu quả chống ngập. Ảnh: HNM

Tiếp tục hoàn thiện các công trình đầu mối

Qua đối chiếu với tình trạng úng ngập năm 2025, có thể thấy các công trình khẩn cấp và công trình chống úng ngập cục bộ sau khi đưa vào vận hành đã bước đầu phát huy hiệu quả. Trong đợt mưa này, tại nhiều khu vực từng là trọng điểm úng ngập trong năm 2025 như Phùng Hưng, chợ Hàng Da, Tông Đản, Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt, Nguyễn Khuyến, Cao Bá Quát, Nguyễn Trãi, Quan Nhân, Vũ Trọng Phụng, Resco, Ecohome, Kẻ Vẽ, Tây Hồ Tây, Đoàn Ngoại giao không ghi nhận tình trạng úng ngập.

Đối với một số khu vực năm 2025 thường xảy ra úng ngập kéo dài khi có mưa lớn, thời gian rút nước khoảng 4-10 giờ như Võ Chí Công, Ciputra, Hoa Bằng, Trần Bình, Phú Xá, khu vực Quảng trường Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Dương Đình Nghệ - Phạm Hùng, Đỗ Đức Dục, Cổ Linh - Đàm Quang Trung... trong đợt mưa vừa qua, tình trạng úng ngập được cải thiện rõ rệt, nước rút nhanh hơn sau khi cường độ mưa giảm, thời gian rút nước phổ biến khoảng 30 phút đến 2 giờ.

Kết quả trên cho thấy năng lực thu gom, dẫn dòng, điều tiết và tiêu thoát nước của hệ thống đã được cải thiện, góp phần giảm phạm vi, mức độ và thời gian úng ngập so với năm 2025; đồng thời bước đầu khẳng định hiệu quả của việc đầu tư xử lý theo lưu vực, kết hợp vận hành đồng bộ hồ điều hòa, trạm bơm, cửa phai và hệ thống cống, mương hiện trạng.

Tuy nhiên, để nâng cao khả năng ứng phó với các trận mưa lớn, cực đoan vượt công suất thiết kế, Sở Xây dựng đề xuất UBND thành phố cần tiếp tục đầu tư hoàn thiện các công trình đầu mối, trục tiêu chính và hệ thống thoát nước, đặc biệt tại khu vực phía Tây và Tây Nam của Hà Nội.

Đại diện Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội cho biết, sẽ tiếp tục yêu cầu các đơn vị duy trì ứng trực, rà soát quy trình vận hành trạm bơm, cửa phai, cửa xả và hồ điều hòa, bảo đảm vận hành kịp thời, đồng bộ theo diễn biến mưa và mực nước trên hệ thống trong thời gian tới.