Hà Nội khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ khởi công. Cùng dự có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc; Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà.

Về phía TP Hà Nội có sự tham dự của đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội.

Về phía Ủy ban UNESCO có Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo; Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên

Buổi lễ còn có sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo, đại diện lãnh đạo các cơ quan, ban, ngành, địa phương và đông đảo các chuyên gia, các nhà khoa học trong và ngoài nước.

Đây là sự kiện quan trọng, thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước và TP Hà Nội trong việc bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị Di sản Thế giới Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội; từng bước phục hồi trục Hoàng Đạo, tiếp nối "biểu tượng quyền lực tối cao" của Hoàng thành Thăng Long và quốc gia Đại Việt thế kỷ XV - XVIII.

Phát biểu tại Lễ khởi công, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, đây là dấu mốc quan trọng trên hành trình bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Thế giới; thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và TP Hà Nội trong việc gìn giữ, trao truyền những giá trị lịch sử, văn hóa quý báu của dân tộc cho các thế hệ mai sau.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu tham quan khu trưng bày tại Di sản Hoàng thành Thăng Long tại lễ khởi công Dự án

Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội được UNESCO ghi danh Di sản Thế giới năm 2010, hội tụ các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản gắn với tính liên tục của một trung tâm quyền lực quốc gia suốt hơn 13 thế kỷ, được minh chứng bằng địa tầng văn hóa chồng xếp và các dấu tích kiến trúc còn lại trên mặt đất.

Trong không gian ấy, Điện Kính Thiên là Chính điện của Cấm thành Thăng Long thời Lê. Theo Đại Việt Sử ký toàn thư, điện được khởi dựng năm 1428 đời Vua Lê Thái Tổ, hoàn thiện đời Vua Lê Thánh Tông, trên nền các chính điện thời Lý - Trần. Đây là trung tâm quyền lực và không gian nghi lễ cung đình, là nơi thiết triều, cử hành đại lễ và đón sứ thần, là biểu trưng cao nhất của quyền lực quốc gia Đại Việt suốt các thế kỷ XV - XVIII.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại Lễ khởi công Dự án đầu tư, bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Lễ khởi công hôm nay là kết quả của hơn 15 năm nghiên cứu khảo cổ học, thư tịch và hợp tác quốc tế kể từ khi di sản được ghi danh. Các cuộc khai quật đã làm rõ địa tầng văn hóa dày khoảng 6m, nối tiếp từ thời tiền Thăng Long đến thời Nguyễn, cùng hệ thống nền móng Chính điện thời Lê. Ý kiến tư vấn của UNESCO, ICOMOS và các nhà khoa học đã tạo dựng cơ sở khoa học để triển khai dự án theo Văn kiện Nara, bảo đảm tính xác thực, tính toàn vẹn và sự hài hòa trong tổng thể Khu di sản.

TP Hà Nội luôn xác định, mọi bước đi phải đặt việc bảo tồn nguyên trạng di tích gốc và bảo vệ các tầng văn hóa khảo cổ lên hàng đầu; không can thiệp làm sai lệch dấu tích lịch sử; thực hiện đúng cam kết của Việt Nam với Công ước Di sản Thế giới năm 1972 và các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới. Bảo tồn di sản phải trở thành bộ phận hữu cơ trong chiến lược phát triển Thủ đô. Hà Nội vừa là đô thị hiện đại đang phát triển mạnh mẽ, vừa là Thủ đô nghìn năm văn hiến. Trong tầm nhìn phát triển Thủ đô trăm năm, "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" không chỉ là những giá trị cần gìn giữ, mà phải trở thành nguồn lực cho phát triển. Hà Nội có thể và phải phát triển nhanh, hiện đại, nhưng sự phát triển ấy không được làm đứt mạch lịch sử và ký ức của Thăng Long - Hà Nội. Dự án Điện Kính Thiên chính là một hành động cụ thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai.

Cũng theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, đây là một dự án đặc biệt, triển khai trực tiếp trong không gian Di sản Thế giới và trên khu vực có các tầng văn hóa khảo cổ quan trọng. Vì vậy, yêu cầu đầu tiên không phải là làm nhanh, mà là làm đúng, khoa học và thận trọng. Tiến độ phải được bảo đảm, nhưng tuyệt đối không được đánh đổi tính xác thực, tính toàn vẹn và sự an toàn của di sản để lấy tiến độ.

Mô hình Chính điện Kính Thiên đang được trưng bày tại Hoàng thành Thăng Long

Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn, thi công, giám sát phải tuân thủ nghiêm hồ sơ được phê duyệt và các yêu cầu chuyên môn về bảo tồn di sản. Trong quá trình thực hiện, nếu xuất hiện các yếu tố khảo cổ mới hay những điều chưa rõ về mặt khoa học, cần chủ động khoanh vùng để chờ tham vấn từ các nhà khoa học, các chuyên gia; tuyệt đối không tự ý xử lý, không vì tiến độ trước mắt mà làm ảnh hưởng đến giá trị vĩnh cửu của di tích.

“Di sản nghìn năm không thuộc về riêng một thế hệ. Mỗi thế hệ chỉ là người tiếp nhận, gìn giữ và có trách nhiệm trao truyền nguyên vẹn những giá trị quý báu ấy cho tương lai. Đó là trách nhiệm của Hà Nội hôm nay đối với Thăng Long nghìn năm lịch sử và tương lai trăm năm của Thủ đô” - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định.

Ông Lazare Eloundou Assomo - Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới phát biểu tại Lễ khởi công Dự án

Ông Lazare Eloundou Assomo - Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới nhận định, Lễ khởi công đánh dấu một bước tiến quan trọng trong một quá trình lâu dài nhưng thiết yếu, bao gồm nghiên cứu khoa học, tư liệu hóa, tham vấn và đối thoại nhằm phục dựng Điện Kính Thiên và khu vực xung quanh. Đây là một quá trình đối thoại mẫu mực, bắt đầu từ năm 2023, và Trung tâm Di sản Thế giới cùng Văn phòng UNESCO tại Hà Nội đã đồng hành và hỗ trợ ngay từ những bước đầu tiên cho đến quyết định thành công được Ủy ban Di sản Thế giới thông qua vào tháng 7 vừa qua, tại kỳ họp diễn ra ở Hàn Quốc.

Ông Lazare Eloundou Assomo cho rằng, đây là minh chứng cho thấy Việt Nam, kể từ khi phê chuẩn Công ước Di sản Thế giới vào năm 1987, luôn coi trọng các tiêu chuẩn và uy tín của Công ước, không chỉ với tư cách một Quốc gia thành viên, mà còn là một thành viên tích cực và hiện đang giữ cương vị Phó Chủ tịch Ủy ban Di sản Thế giới.

“Giá trị của Khu Di sản Trung tâm Thăng Long không chỉ nằm ở những di tích khảo cổ và các công trình lịch sử, mà còn nằm trong nhiều lớp lịch sử, ký ức và truyền thống mà những di tích ấy lưu giữ, cũng như mối liên hệ bền chặt của khu di sản với người dân Hà Nội. Điện Kính Thiên, vốn gắn bó sâu sắc với lịch sử này, là một bộ phận quan trọng của Di sản Thế giới. Việc phục dựng được khởi động ngày hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn hợp tác mạnh mẽ hơn nữa giữa Việt Nam, UNESCO, ICOMOS và Ủy ban Di sản Thế giới. Bởi Việt Nam đã đầu tư đáng kể để làm sâu sắc hơn sự hiểu biết về khu di sản, những nỗ lực này, cùng với việc tiếp tục đối thoại, sẽ vẫn đóng vai trò thiết yếu trong quá trình triển khai tiếp theo” - Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới nói.

Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới nhấn mạnh: “Trách nhiệm chung của chúng ta là trách nhiệm trao truyền: bảo đảm rằng các thế hệ tương lai có thể hiểu vì sao Hoàng thành Thăng Long góp phần giúp chúng ta hiểu về lịch sử của nhân loại, và vì sao việc phục dựng này có ý nghĩa. Buổi lễ hôm nay sẽ đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn mới, đồng thời tái khẳng định cam kết của chúng ta trong việc tìm hiểu, bảo vệ và trao truyền những giá trị di sản đặc biệt của Hoàng thành Thăng Long cho các thế hệ mai sau”.

Bày tỏ niềm vinh dự và tự hào khi được Đảng, Nhà nước và TP Hà Nội tin tưởng trao cơ hội thực hiện dự án này, ông Trần Minh Sơn - Thành viên Hội đồng sáng lập, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group xác định, đây là trách nhiệm to lớn, là công việc vô cùng quan trọng và có ý nghĩa sâu sắc, bởi mỗi viên gạch, mỗi phiến đá nơi đây đều chất chứa ký ức hơn 1300 năm lịch sử đồng thời cam kết, xin cam kết bằng tất cả trách nhiệm và tâm huyết, để hoàn thành công trình, bảo đảm tuyệt đối về chất lượng và tiến độ, xứng đáng với niềm tin được giao phó và với di sản mà tiền nhân đã để lại.

Sau khi hình thành, không gian Chính điện Kính Thiên được kỳ vọng trở thành một không gian văn hóa - lịch sử có sức lan tỏa. Tại đây, di sản có thể được diễn giải thông qua các hoạt động thực hành văn hóa phi vật thể cung đình, qua đó nâng cao trải nghiệm của công chúng, thu hút khách tham quan và phát triển du lịch văn hóa. Định hướng này tạo điều kiện để các giá trị của Hoàng thành Thăng Long tiếp tục được nhận diện, thực hành và phát huy trong đời sống đương đại, gắn công tác bảo tồn di sản với chiến lược phát triển Thủ đô.

Mô hình Chính điện Kính Thiên đang được trưng bày tại Hoàng thành Thăng Long

Lễ khởi công là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long. Từ nền tảng nghiên cứu và quá trình triển khai dự án, thành phố có thêm điều kiện phát triển các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục di sản, tham quan và trải nghiệm văn hóa, đưa giá trị di sản Hoàng thành Thăng Long đến gần hơn với nhân dân, du khách trong nước và quốc tế.