Hà Nội khơi thông điểm nghẽn, khai mở nguồn lực phát triển

Với tinh thần chủ động, quyết liệt, Đảng bộ và chính quyền thành phố Hà Nội tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực, tạo nền tảng và động lực phát triển bền vững ngay từ năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố.

Ấn phẩm Hànộimới hằng ngày giới thiệu loạt bài “Hà Nội khơi thông điểm nghẽn, khai mở nguồn lực phát triển”, khẳng định Hà Nội đang từng bước chuyển hóa tiềm năng, nguồn lực, quyết tâm chính trị thành những chuyển biến thực chất, hướng tới mục tiêu xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại.

Bài 1: Quyết tâm chính trị và niềm tin của nhân dân

Từ năm 2025 trở về trước, trên địa bàn Hà Nội có những điểm nghẽn cản trở phát triển tưởng chừng không thể hóa giải. Có những dự án "tắc” giải phóng mặt bằng nhiều năm; có những “điểm đen” hễ mưa là úng ngập; người dân phải sống chung với tình trạng ùn tắc giao thông... Thế nhưng, bằng quyết tâm chính trị cao và phương pháp thực hiện đổi mới của Đảng bộ, chính quyền thành phố, từng điểm nghẽn đang được tháo gỡ, mà điển hình là công tác giải phóng mặt bằng trên cơ sở đồng thuận của nhân dân và niềm tin của xã hội.

Dấu mốc về hiệu lực thực thi

Quyết tâm khơi thông điểm nghẽn được khởi đầu từ Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội. Văn kiện Đại hội nêu rõ một trong những điểm mấu chốt của các khâu đột phá phát triển trong nhiệm kỳ 2025-2030 là: “Xây dựng cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khắc phục hạn chế và khơi thông, huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển”.

Diện mạo khang trang của tuyến đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục). Ảnh Đỗ Tâm

Dấu mốc nổi bật khai mở hành trình “phá băng” các điểm nghẽn để phát triển Thủ đô là tại Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục). Giữa bối cảnh còn bộn bề công việc cần giải quyết trên công trường dự án, ngày 27-11-2025, Thường trực Thành ủy Hà Nội đã có buổi làm việc với lãnh đạo các phường Láng, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa, để tháo gỡ một trong những nhiệm vụ quan trọng là công tác giải phóng mặt bằng. Điểm mấu chốt được lãnh đạo thành phố quyết định là yêu cầu hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng của dự án trước ngày 15-12-2025.

Thời gian sau cuộc họp với Thường trực Thành ủy thực sự là một chiến dịch tăng tốc để về đích. Phường Giảng Võ đã triển khai “chiến dịch 20 ngày đêm”, quyết tâm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng thực hiện dự án trên địa bàn phường trước ngày 15-12-2025. Tại hai phường còn lại là Láng và Ô Chợ Dừa, cả hệ thống chính trị vào cuộc thực hiện nhiệm vụ trên tinh thần “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm” để bảo đảm tiến độ.

Không phụ sự tin tưởng của lãnh đạo thành phố, ngày 11-12-2026, thông tin được mong đợi đã được công bố tại hội nghị đánh giá, rút kinh nghiệm trong công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) với sự tham dự của Thường trực Thành ủy: Công tác giải phóng mặt bằng đã chính thức hoàn thành. Như vậy, chỉ sau hơn 5 tháng, các phường Ô Chợ Dừa, Giảng Võ và Láng đã hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất đối với 1.295 hộ dân, trong khi 7 năm trước đó, các quận chỉ giải quyết được cho 686 hộ.

Tháo được điểm nghẽn cố hữu, dự án băng băng về đích với những dấu mốc lịch sử. Ngày 2-9-2026 tuyến đường được thông xe kỹ thuật với diện mạo khang trang gồm 8 làn xe lưu thông; dự kiến dự án hoàn thành toàn bộ trong năm 2026, bao gồm các cầu vượt trên tuyến.

Tại Dự án đường Vành đai 1, điều đặc biệt ý nghĩa với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô là sự quan tâm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Người đứng đầu Đảng và Nhà nước đã 2 lần đến kiểm tra thực địa dự án và đều ghi nhận, biểu dương thành phố Hà Nội cùng các đơn vị liên quan đã nỗ lực thực hiện đồng bộ giải pháp để đẩy nhanh tiến độ công trình, dự án trọng điểm; trong đó thành phố đã làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, chăm lo tốt cuộc sống mới cho nhân dân.

Hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) là kết quả có ý nghĩa rất lớn, bởi toàn bộ khu vực này vốn được đánh giá là một trong những điểm nghẽn phức tạp nhất.

Giải phóng mặt bằng không còn là điểm nghẽn...

Từ dấu mốc thành công tại Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục), đến nay, công tác giải phóng mặt bằng được thành phố Hà Nội đánh giá không còn là điểm nghẽn. Hiện thành phố đang triển khai 1.428 dự án, trong đó có 27 công trình, dự án lớn, quan trọng, trọng điểm.

Nổi bật là thành phố đã hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với 7/7 cây cầu vượt sông Hồng; 14 dự án đường giao thông và bãi đỗ xe, cây xanh... Trong đó có những dự án có quy mô lớn và gặp không ít trở ngại, khó khăn, như: Đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; đường Vành đai 2,5; Đại lộ Thăng Long, đoạn nối từ quốc lộ 21 đến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình; mở rộng quốc lộ 6, đoạn Ba La - Xuân Mai...

Công trường thi công xây dựng cầu Tứ Liên. Ảnh: Phạm Hùng

Bên cạnh đó, nhiều dự án trọng điểm khác cũng được đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, như: Đường Vành đai 3; đường Vành đai 3,5; Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; Trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị; cải tạo, phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường cảnh quan ven Hồ Tây; Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội; Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm, Đông Anh, Thiên Lộc, Phúc Thịnh; các dự án đường sắt đô thị...

Ở một đô thị đông đúc như Hà Nội, giải phóng mặt bằng chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của những con số, bởi đằng sau đó là quyền lợi của từng gia đình; là trách nhiệm của chính quyền; là khả năng đối thoại, thuyết phục và tạo dựng niềm tin. Vì vậy, tháo gỡ được điểm nghẽn giải phóng mặt bằng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng để đẩy nhanh việc hoàn thành các dự án, tạo thuận lợi cho công tác chỉnh trang đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, cải thiện điều kiện đi lại, sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của nhân dân; đồng thời nâng cao giá trị khai thác đất đai và hiệu quả sử dụng không gian đô thị của Thủ đô.

Những kinh nghiệm quý

Xác định công tác giải phóng mặt bằng là điểm nghẽn lớn nhất, quyết định tiến độ dự án, Đảng bộ, chính quyền thành phố Hà Nội đã thẳng thắn nhận diện những nút thắt để tháo gỡ từng bước. Thường trực Thành ủy đã phân công đồng chí Phó Bí thư Thường trực Thành ủy đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố, thường xuyên nghe báo cáo, tháo gỡ từng vướng mắc và theo dõi sát sao diễn biến tại hiện trường, tạo trục chỉ đạo thống nhất cho toàn hệ thống chính trị thành phố.

Hà Nội đã rút ra nhiều kinh nghiệm quý trong tháo gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng từ thực tiễn. Trước hết là tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền có ý nghĩa quyết định. Đặc biệt, thành phố xem xét trách nhiệm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương thực thi và kết quả giải phóng mặt bằng là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.

Thứ hai, cùng với yếu tố quyết định là người đứng đầu, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở là điều kiện tiên quyết. Việc thống nhất nhận thức và thiết lập khuôn khổ, tiến độ rõ ràng, kỷ luật nghiêm minh và sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các cơ quan, ban, ngành từ thành phố đến cơ sở đã giúp vừa giữ tiến độ, vừa bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, nhân dân đồng thuận.

Thứ ba, yếu tố then chốt trong công tác giải phóng mặt bằng là tháo gỡ kịp thời về cơ chế, chính sách. Các chính sách được ban hành công khai, minh bạch, đúng quy định, bảo đảm lợi ích chính đáng của người bị thu hồi đất, góp phần tháo gỡ những tồn tại kéo dài và củng cố sự đồng thuận của nhân dân. Trong đó, thành phố chủ động chuẩn bị đầy đủ quỹ nhà và quỹ đất tái định cư ngay từ đầu để tạo sự yên tâm, ổn định cho người dân, qua đó rút ngắn thời gian vận động và hạn chế khiếu kiện kéo dài.

Thứ tư, thành phố thực hiện phân cấp, phân quyền, ủy quyền theo hướng tăng quyền chủ động và trách nhiệm của cơ sở, đồng thời chuyển vai trò của cấp thành phố mạnh hơn sang kiến tạo thể chế, chiến lược, kiểm tra, giám sát và hậu kiểm.

Thứ năm, các cấp, ngành của thành phố theo chức năng, nhiệm vụ tăng cường kiểm tra, giám sát xuyên suốt quá trình giải phóng mặt bằng, giúp bảo đảm chính sách đúng quy định, kịp thời chấn chỉnh thiếu sót và củng cố niềm tin của nhân dân.

Thứ sáu, phát huy các cách làm linh hoạt, sáng tạo từ cơ sở, từ việc gặp trực tiếp từng hộ, lắng nghe và vận động, đến ứng dụng nền tảng số để cập nhật tiến độ theo ngày, tiếp nhận và xử lý kiến nghị kịp thời, đúng thời điểm.

Thứ bảy, công tác thông tin, tuyên truyền các quy định về giải phóng mặt bằng và minh bạch, công khai thông tin dự án cần thực hiện xuyên suốt, có hệ thống bằng ngôn ngữ dễ hiểu, dễ tiếp cận trên mọi nền tảng để bảo đảm sự đồng thuận trong nhân dân.

Có thể thấy, công tác giải phóng mặt bằng các dự án thành công đang tạo được sự đồng thuận và ủng hộ trong nhân dân. Đây chính là điều kiện thuận lợi để Thủ đô đẩy nhanh các dự án hạ tầng kinh tế, kỹ thuật, xã hội, từ đó tạo nguồn lực phát triển Thủ đô vững chắc trong giai đoạn mới.

(Còn nữa)