Hà Nội: Mùa tuyển sinh đầu cấp không còn cảnh 'xếp hàng'

Điểm đột phá của mùa tuyển sinh năm nay không nằm ở hình thức đăng ký trực tuyến, bởi phương thức này đã được triển khai nhiều năm, mà ở việc Hà Nội lần đầu ứng dụng AI kết hợp GIS để xây dựng phương án phân tuyến.

Tại Hà Nội, những mùa tuyển sinh đầu cấp trước đây thường gắn với hình ảnh phụ huynh cầm xấp hồ sơ đi nhiều nơi để xác minh thông tin cư trú, hỏi thông tin phân tuyến hoặc thấp thỏm chờ biết con có được học đúng trường gần nhà hay không. Năm nay, không khí tuyển sinh đã khác.

Đăng ký, theo dõi kết quả trực tuyến

Thay vì dò từng danh sách hay gọi điện hỏi nhà trường, phụ huynh chỉ cần truy cập hệ thống tuyển sinh trực tuyến để biết con được phân vào trường nào. Kết quả được xác định tự động trên cơ sở dữ liệu về nơi cư trú, vị trí trường học và phương án phân tuyến đã được xây dựng từ trước.

AI và GIS góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác trong phân tuyến tuyển sinh (ảnh minh họa).

AI và GIS góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác trong phân tuyến tuyển sinh (ảnh minh họa).

Thay đổi trên không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm đáng kể sai sót trong quá trình đăng ký. Với nhiều gia đình có con vào lớp 1 hoặc lớp 6, mùa tuyển sinh diễn ra nhẹ nhàng hơn khi không còn phải đi lại nhiều lần để bổ sung giấy tờ, hạn chế tình trạng nộp nhầm hồ sơ hoặc phải điều chỉnh thông tin do xác định sai địa bàn.

Những đổi mới trong quy trình tuyển sinh nhanh chóng nhận được sự đồng tình từ phụ huynh. Chị Nguyễn Thị Hòa, có con chuẩn bị vào lớp 6 Trường THCS Hợp Thanh (xã Mỹ Đức) cho biết: "Tôi chỉ cần đăng ký trực tuyến và theo dõi kết quả trên hệ thống. Khi cần hỗ trợ, nhà trường và chính quyền địa phương đều hướng dẫn kịp thời nên không phải đi lại nhiều hay thấp thỏm chờ đợi như trước".

Tương tự, anh Nguyễn Đức Mạnh, phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 1 Trường Tiểu học Lý Nam Đế (xã Hoài Đức) cũng đánh giá cao những đổi mới trên: "Hầu hết các bước đều thực hiện trực tuyến nên tôi không phải xin nghỉ làm để nộp hồ sơ như trước. Chỉ cần kiểm tra thông tin và theo dõi kết quả trên hệ thống là có thể hoàn tất thủ tục".

Tuyển sinh đầu cấp trên nền tảng bản đồ số

Năm học 2026-2027, lần đầu tiên Hà Nội ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp hệ thống thông tin địa lý (GIS) vào tuyển sinh đầu cấp. Thay đổi này không chỉ đơn thuần là chuyển đổi số quy trình đăng ký mà còn đánh dấu bước chuyển trong tư duy quản lý giáo dục, từ xử lý thủ công sang chủ động điều hành bằng dữ liệu.

Bà Trương Thị Ngọc Bích, Hiệu trưởng Trường Mầm non 10-10 (phường Tương Mai) cho biết việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp giảm áp lực cho phụ huynh mà còn đặt nền móng xây dựng hạ tầng dữ liệu số liên thông của ngành giáo dục. Đây là cơ sở quan trọng để quy hoạch mạng lưới trường lớp khoa học, đáp ứng kịp thời tốc độ đô thị hóa nhanh trong những năm tới.

Từ thực tiễn triển khai, bà Nguyễn Thị Bình Minh, hiệu trưởng Trường Tiểu học Thăng Long (phường Hoàn Kiếm) cho rằng, tuyển sinh đầu cấp trên nền tảng bản đồ số là bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của ngành Giáo dục Hà Nội.

Theo bà Minh, điểm đột phá của mùa tuyển sinh năm nay không nằm ở hình thức đăng ký trực tuyến, bởi phương thức này đã được triển khai nhiều năm, mà ở việc Hà Nội lần đầu ứng dụng AI kết hợp GIS để xây dựng phương án phân tuyến.

Nếu GIS đảm nhận việc số hóa tọa độ, xác định khoảng cách thực tế và hiển thị mật độ học sinh trên bản đồ số thì AI đóng vai trò "bộ não" xử lý dữ liệu lớn, phân tích kịch bản để tối ưu hóa việc phân bổ, giải quyết triệt để tình trạng nơi quá tải, nơi thiếu học sinh.

Thay vì dựa vào kinh nghiệm hay tổng hợp thủ công, dữ liệu giờ đây trở thành nền tảng quản lý. Hệ thống không chỉ phục vụ tuyển sinh trước mắt mà còn dự báo quy mô học sinh, giúp ngành giáo dục chủ động quy hoạch trường lớp, nhân lực và nguồn lực cho tương lai.

Đồng bộ dữ liệu

Lợi ích dễ nhận thấy nhất của việc chuyển đổi này là nâng cao tính minh bạch. Thay vì chỉ biết kết quả cuối cùng, phụ huynh có thể tra cứu thông tin chi tiết ngay trên hệ thống điện tử, góp phần giảm băn khoăn về tính công bằng và hạn chế các kiến nghị phát sinh.

Ở góc độ quản lý, dữ liệu giúp các cơ quan chuyên môn phát hiện sớm những khu vực có nguy cơ quá tải để kịp thời điều chỉnh phương án hoặc đề xuất bổ sung cơ sở vật chất.

Ông Đinh Công Võ, Phó trưởng phòng Văn hóa - Thông tin xã Mỹ Đức cho biết, việc ứng dụng bản đồ số GIS kết hợp AI trong phân tuyến tuyển sinh giúp xác định trường học phù hợp theo nơi cư trú của học sinh, bảo đảm khách quan, minh bạch, hạn chế tình trạng dồn hồ sơ vào một số trường và tạo thuận lợi tối đa cho phụ huynh.

Ngay sau khi nhận hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, UBND xã Mỹ Đức đã chỉ đạo các trường phối hợp với công an xã rà soát, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ phân tuyến. Các đơn vị cập nhật chính xác tọa độ trường học, đồng thời đối soát thông tin nơi cư trú của học sinh trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và tài khoản định danh điện tử VNeID.

Cùng đó, các trường phân công giáo viên hỗ trợ phụ huynh kiểm tra thông tin trên Cổng tuyển sinh trực tuyến, xác nhận mã học sinh và hoàn thiện hồ sơ từ sớm. Dữ liệu được đồng bộ giúp hệ thống AI tự động phân tích, xác định trường phù hợp, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm đáng kể việc đi lại.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Hoài Đức cho rằng, khi dữ liệu dân cư, dữ liệu giáo dục và dữ liệu bản đồ được kết nối đồng bộ, công tác quản lý sẽ chính xác, minh bạch hơn; phụ huynh cũng thuận lợi hơn trong đăng ký và theo dõi kết quả.

Theo các chuyên gia, mùa tuyển sinh năm học 2026 - 2027 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý giáo dục của Hà Nội. Khi dữ liệu dân cư, giáo dục và bản đồ số được kết nối, công tác tuyển sinh không chỉ dừng ở việc xếp chỗ học mà trở thành nền tảng dự báo quy mô, quy hoạch trường lớp, mở ra hướng quản trị hiện đại, minh bạch và chủ động.

Phượng Nguyễn

Nguồn Xây Dựng: https://baoxaydung.vn/ha-noi-mua-tuyen-sinh-dau-cap-khong-con-canh-xep-hang-192260728205404979.htm