Hà Nội: Nhà nghiên cứu 'tay ngang' bén duyên với nấm lim xanh

Bén duyên với nấm lim xanh

Tại Cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật nhà nông” toàn quốc lần thứ XI năm 2026 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức, anh Lê Văn Hợp đã giành giải Nhất với một nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực trồng trọt, sinh học và môi trường.

Đây không chỉ là niềm vinh dự của cá nhân anh, mà còn là niềm tự hào của Hội Nông dân thành phố Hà Nội. Nhưng ít ai biết, anh Lê Văn Hợp xuất thân là một cử nhân quản lý tài chính doanh nghiệp tại Học viện Ngân hàng.

Anh Lê Văn Hợp kiểm tra quá trình sinh trưởng của nấm lim xanh. Ảnh: NVCC

Hành trình đến với nghiên cứu khoa học nông nghiệp của anh Hợp bắt đầu từ năm 2021. Thời điểm dịch Covid-19 dần được kiểm soát, anh bắt đầu tìm hiểu về các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Từ đông trùng hạ thảo đến nấm linh chi, nhưng sự chú ý sau đó dành cho nấm lim xanh - loại nấm có nguồn gốc tự nhiên nhưng việc nuôi trồng còn chưa phổ biến.

Quá trình tìm hiểu, anh Hợp nhận thấy nấm lim xanh là một trong những loại nấm có dược tính cao, tốt cho sức khoẻ nhờ chứa nhiều hoạt chất sinh học quý như polysaccharide, triterpenoid và các hợp chất chống oxy hóa. Mặc dù vậy, việc sản xuất nấm lim xanh ở thời điểm năm 2021-2022 tại Việt Nam còn ít.

Với quyết tâm nghiên cứu phát triển nấm lim xanh, anh Hợp đã đứng ra thành lập Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ Hải Nam. Từ năm 2022, anh bắt tay vào đầu tư nhà xưởng và tìm kiếm nguồn giống, học hỏi kỹ thuật nuôi trồng.

Trong quá trình nghiên cứu thực tiễn, anh nhận được sự hỗ trợ từ nhiều đơn vị chuyên môn, trong đó có Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Di truyền nông nghiệp, Viện Dược liệu, Trường Đại học Lâm nghiệp… Dù vậy, phần lớn nguồn giống do anh tự tìm kiếm.

Vạn sự khởi đầu nan, những ngày đầu nuôi nấm lim xanh, thất bại đến nhiều hơn thành công. Phải trải qua 4-5 lứa, anh Hợp mới từng bước điều chỉnh được quy trình và kiểm soát tốt hơn các yếu tố môi trường thông qua ứng dụng công nghệ, nhất là các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng, phát triển của nấm lim xanh như: Nhiệt độ, độ ẩm không khí, độ ẩm giá thể, ánh sáng…

Anh Lê Văn Hợp giành giải Nhất Cuộc thi "Sáng tạo kỹ thuật nhà nông" toàn quốc lần thứ XI năm 2026. Ảnh: Tùng Nguyễn

Thành quả từ “lấy ngắn nuôi dài”

Trong giai đoạn nghiên cứu ban đầu, bên cạnh rào cản khoa học kỹ thuật, nguồn lực đầu tư là bài toán khiến anh Hợp hết sức “đau đầu”. Để có điều kiện phục vụ nghiên cứu phát triển nấm lim xanh, Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ Hải Nam phải duy trì sản xuất nấm sò, nấm sò nâu, nấm rơm và mộc nhĩ để tạo nguồn thu thường xuyên, duy trì hoạt động sản xuất.

Trải qua nhiều năm nghiên cứu, ứng dụng trong thực tiễn, mô hình nấm lim xanh cũng đơm hoa kết trái. Sản lượng nấm lim xanh của hợp tác xã liên tục tăng qua từng năm; giai đoạn 2024-2025 đạt khoảng 200-300kg/năm, và dự kiến năm 2026 có thể lên tới 2.000kg.

Cùng với sản xuất, anh Hợp chú trọng kiểm nghiệm sản phẩm nấm lim xanh, làm cơ sở theo dõi chất lượng, và cũng để từ đó tiếp tục nghiên cứu, phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, tiến tới làm chủ được nguồn giống, quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng.

Đặc biệt, hưởng ứng Cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật nhà nông” toàn quốc lần thứ XI năm 2026, anh Hợp đã tham gia với đề tài thuộc lĩnh vực trồng trọt, sinh học và môi trường: “Giải pháp xây dựng quy trình công nghệ nuôi trồng nấm lim xanh năng suất cao gắn với xử lý bã thải theo hướng kinh tế tuần hoàn”.

Việc xây dựng quy trình công nghệ sản xuất nấm lim xanh năng suất cao theo hướng xanh, khép kín và kinh tế tuần hoàn bao gồm việc chuẩn hóa các công đoạn từ lựa chọn nguyên liệu, phối trộn giá thể, nuôi trồng, chăm sóc, thu hoạch, sấy bảo quản đến xử lý bã thải sau thu hoạch thành phân hữu cơ sinh học phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Hội Nông dân thành phố Hà Nội thăm mô hình nấm lim xanh của anh Lê Văn Hợp. Ảnh: NVCC

Đây là giải pháp được Ban giám khảo Cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật nhà nông” toàn quốc lần thứ XI năm 2026 trực tiếp về thẩm định, đánh giá có tính thực tiễn cao, dễ áp dụng và có khả năng chuyển giao cho các hộ nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp sản xuất nấm. Đặc biệt là phù hợp với định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp xanh, bền vững và tuần hoàn.

Tại lễ trao giải Cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật nhà nông” toàn quốc lần thứ XI năm 2026 tổ chức mới đây, nghiên cứu của anh Lê Văn Hợp đã xuất sắc giành giải Nhất. Đây không chỉ là niềm vinh dự của cá nhân anh, mà còn là niềm tự hào của Hội Nông dân thành phố Hà Nội sau rất nhiều năm không thể góp mặt ở hạng mục cao nhất.

Hành trình hơn 5 năm với nấm lim xanh của anh Hợp vẫn đang tiếp diễn. Ở chặng đường phía trước, anh Hợp mong muốn nhận được sự quan tâm nhiều hơn của các cấp hội nông dân, UBND xã Thiên Lộc để hoàn thiện quy trình, nâng cao hơn nữa chất lượng và từng bước xây dựng thị trường cho sản phẩm nấm lim xanh, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương.