Hà Nội: Nông dân Bất Bạt biến rơm rạ thành phân hữu cơ sau mùa gặt

Đây là giải pháp giúp đất tơi xốp, cây trồng khỏe mạnh, đặc biệt là hạn chế tối đa bệnh vàng lá sinh lý hay ngộ độc hữu cơ cho cây lúa vụ mùa sắp tới.

Nhiều hộ dân đã chủ động liên hệ, thuê máy gặt đập liên hợp để đẩy nhanh tiến độ thu hoạch. Ảnh: Khương Tuấn

Lợi ích kép cho nông dân và môi trường

Vụ chiêm xuân năm nay, toàn xã Bất Bạt gieo trồng được 981ha lúa, cơ cấu chủ yếu các giống lúa lai như: TBR225, Dự Hương 8, Thiên Ưu 8, lúa nếp… Ngay từ đầu vụ, UBND xã đã tập trung chỉ đạo, giao nhiệm vụ cho các phòng, ngành, đơn vị liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp sản xuất, tăng cường công tác thủy lợi, nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy, đảm bảo nguồn nước tưới tiêu.

Đồng thời, xã đẩy mạnh cơ giới hóa trong các khâu làm đất, gieo cấy; ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất; tăng cường quản lý vật tư nông nghiệp. Nhờ đó, hầu hết diện tích lúa sinh trưởng và phát triển tốt, tỷ lệ hạt chắc cao, dự kiến năng suất đạt khoảng 65 tạ/ha.

Tính đến nay, toàn xã Bất Bạt đã thu hoạch được trên 98% diện tích lúa chiêm xuân. Để bảo đảm thu hoạch hiệu quả, UBND xã đã chỉ đạo các thôn tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tranh thủ thời tiết thuận lợi, khẩn trương thu hoạch đối với số diện tích lúa đã chín từ 85% trở lên.

Bên cạnh niềm vui lúa thóc đầy bồ, việc xử lý rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch sao cho hiệu quả, không gây ô nhiễm môi trường là vấn đề đang được chính quyền và ngành chuyên môn đặc biệt quan tâm.

Để thay đổi thói quen đốt rơm rạ ngay tại ruộng hoặc vứt xuống kênh mương, vừa gây lãng phí nguồn tài nguyên hữu cơ quý giá, làm đất bị chai cứng, tiêu diệt các vi sinh vật có lợi mà còn tạo ra một lượng khói bụi khổng lồ, gây ô nhiễm không khí và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người tham gia giao thông, xã Bất Bạt đã hướng dẫn bà con ứng dụng công nghệ vi sinh để biến rơm rạ thành phân bón hữu cơ giàu dinh dưỡng. Đây là giải pháp giúp đất tơi xốp, cây trồng khỏe mạnh, đặc biệt là hạn chế tối đa bệnh vàng lá sinh lý hay ngộ độc hữu cơ cho cây lúa vụ mùa sắp tới.

Thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp

Ông Chu Mạnh Huy, Trưởng phòng Kinh tế xã Bất Bạt cho biết, UBND xã Bất Bạt đã từng bước thay đổi tư duy của người dân từ "vứt bỏ" sang "tái sử dụng", xây dựng mô hình xử lý rơm rạ theo hướng tuần hoàn. Rơm rạ của chu kỳ sản xuất này sẽ trở thành nguyên liệu đầu vào của chu kỳ sản xuất khác, tạo nên một vòng lặp giá trị không khép kín nhưng liên tục sinh lời.

Cụ thể, UBND xã Bất Bạt đã hướng dẫn bà con phương pháp xử rơm rạ sau thu hoạch lúa tại ruộng. Các chế phẩm khuyến cáo nên sử dụng các dòng vi sinh uy tín như: Quế Lâm, Trichoderma, AT-YTB, R3…

Cách thực hiện là ngay trước khi cày dập rơm rạ, bà con đem trộn chế phẩm vi sinh với cát ẩm hoặc đất bột rồi rắc đều lên mặt ruộng đã có nước. Sau khi cày lật, cần giữ nước trong ruộng từ 7 đến 10 ngày rồi mới tiến hành bừa ngả. Sau thời gian ngâm nước cùng vi sinh, rơm rạ sẽ mềm nhũn, hoai mục hoàn toàn, không còn mùi hôi thối và trở thành nguồn dinh dưỡng trực tiếp cho cây lúa.

Nông dân xã Bất Bạt xử lý rơm rạ sau thu hoạch lúa trở thành nguồn dinh dưỡng cho cây lúa. Ảnh: Khương Tuấn

Bên cạnh đó, phương pháp ủ phụ phẩm cây trồng làm phân bón hữu cơ tại gia đình cũng giúp bà con chủ động được nguồn phân bón chất lượng cho các loại cây màu và vườn cây ăn quả.

Theo đó, người dân cân thu gom, phân loại phụ phẩm (rơm rạ, thân cây ngô, đậu...), loại bỏ hoàn toàn hóa chất, bao bì nilon hay vỏ chai thuốc bảo vệ thực vật. Sau đó rải phụ phẩm thành lớp dày khoảng 15cm rồi phun hoặc tưới hỗn hợp dung dịch bao gồm rỉ mật đường, urê và chế phẩm vi sinh. Người dân lặp lại quy trình này cho đến khi hết nguyên liệu thì dùng bạt nilon phủ kín để giữ nhiệt và độ ẩm.

Trong quá trình ủ, người dân cần kiểm tra và đảo trộn, giữ độ ẩm đống ủ ở mức khoảng 60% (kiểm tra bằng cách nắm chặt nguyên liệu, nếu thấy nước rỉ nhẹ qua kẽ tay là đạt). Sau 7 ngày và 21 ngày, tiến hành đảo trộn từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới. Chỉ sau khoảng 30 ngày, đống ủ sẽ tạo ra nguồn phân hữu cơ tơi xốp, giúp tiết kiệm ít nhất 20% lượng phân bón hóa học cho mùa vụ sau.

Để vi sinh vật hoạt động tốt nhất và mang lại hiệu quả cao, bà con cần tuân thủ 3 nguyên tắc. Về thời điểm, chỉ rắc hoặc phun chế phẩm vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát, tránh ánh nắng gay gắt làm chết vi sinh vật. Tuyệt đối không dùng chung vi sinh với vôi bột, phân bón hóa học hoặc thuốc trừ cỏ, trừ ốc. Nếu đã phun thuốc diệt ốc hoặc thuốc cỏ, bà con phải chờ ít nhất 2 đến 3 ngày sau mới được sử dụng chế phẩm vi sinh.

Đặc biệt, sau khi sử dụng xong các loại thuốc hóa học, bà con hãy thu gom vỏ bao bì để đúng nơi quy định, không vứt bừa bãi tại bờ ruộng hay kênh mương.

“Với những hướng dẫn cụ thể trên, nhân dân xã Bất Bạt sẽ thay đổi thói quen, tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Việc xử lý rơm rạ đúng cách không chỉ mang lại mùa màng bội thu, tiết kiệm chi phí mà còn chung tay cùng cộng đồng bảo vệ môi trường nông thôn xanh - sạch - đẹp và bền vững”, ông Chu Mạnh Huy nhấn mạnh.