Hà Nội phát triển sản phẩm OCOP, làng nghề gắn với du lịch tại các xã, phường

Những người thợ gốm Bát Tràng với những sản phẩm được làm tại xưởng gốm Bát Tràng (Hà Nội). (Ảnh: Tuyết Mai/TTXVN)

Trong bối cảnh tái cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển sản phẩm OCOP gắn với làng nghề và du lịch tại các xã, phường. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao giá trị đặc sản địa phương mà còn mở ra hướng đi mới trong khai thác tiềm năng văn hóa, tạo sinh kế cho người dân.

Với định hướng kết hợp giữa sản xuất-trải nghiệm-dịch vụ, Hà Nội kỳ vọng việc xây dựng các điểm đến làng nghề đặc sắc, góp phần làm phong phú bản đồ du lịch Thủ đô và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo chiều sâu.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Xuân Lưu, mới đây đã ký quyết định ban hành Kế hoạch số 161/KH-UBND với trọng tâm phát triển các ngành nghề nông thôn, đặc biệt chú trọng vào việc thúc đẩy sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) và phát triển các làng nghề gắn liền với hoạt động du lịch tại các xã, phường trên địa bàn thành phố. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng từ nguồn lực địa phương cũng như nâng cao giá trị văn hóa truyền thống.

Phát triển làng nghề, bảo vệ, phát huy giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc

Kế hoạch này không chỉ tập trung vào việc phát triển kinh tế mà còn hướng đến bảo tồn, bảo vệ và phát huy mạnh mẽ những giá trị truyền thống lâu đời cùng bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc. Theo nội dung đề ra, mục tiêu chung của kế hoạch là triển khai thành công Đề án tổng thể phát triển làng nghề trên địa bàn thành phố trong giai đoạn 2025-2030, đồng thời vạch ra định hướng chiến lược lâu dài đến năm 2050.

Những giải pháp cụ thể bao gồm hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi để các làng nghề tận dụng tối đa tiềm năng sẵn có, từ đó nâng cao hiệu quả trong sản xuất lẫn kinh doanh. Điều này sẽ góp phần gia tăng thu nhập cho người dân địa phương, tạo thêm nhiều cơ hội việc làm và cải thiện toàn diện đời sống về cả mặt vật chất lẫn tinh thần. Không dừng lại ở đó, kế hoạch còn nhấn mạnh tới vấn đề bảo vệ môi trường, chỉnh trang và gìn giữ cảnh quan đặc trưng của các làng nghề truyền thống, nhằm cân đối hài hòa giữa phát triển kinh tế và bền vững văn hóa.

Đây cũng là nỗ lực để xây dựng một nền móng vững chắc, hướng tới mục tiêu kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ với mức hai con số của thành phố Hà Nội trong tương lai. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế làng nghề với du lịch hứa hẹn sẽ mở ra nhiều tiềm năng mới, không chỉ giúp gìn giữ các giá trị di sản mà còn đưa hình ảnh Hà Nội vươn xa hơn trên bản đồ văn hóa và kinh tế quốc gia.

Lụa Vạn Phúc được trưng bày giới thiệu tại buổi lễ đón chứng nhận 2 làng nghề Gốm sứ Bát Tràng và Dệt lụa Vạn Phúc là thành viên Mạng lưới các Thành phố Thủ công sáng tạo thế giới. (Ảnh: Phương Anh/TTXVN)

Triển khai kế hoạch khuyến công thành phố Hà Nội năm 2026; bảo vệ và phát triển làng nghề

Triển khai kế hoạch khuyến công thành phố Hà Nội năm 2026; kế hoạch phát triển cụm công nghiệp; Kế hoạch Đào tạo nghề trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 3 tháng. Tăng cường công tác bảo vệ môi trường làng nghề và triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ được giao tại các Quyết định của UBND Thành phố: số 2546/QĐ-UBND, số 310/QĐ-UBND đảm bảo đúng tiến độ, lộ trình.

Cụ thể, sửa đổi, bổ sung Quyết định số 02/2020/QĐ-UBND của Ủy ban Nhân dân thành phố về việc Ban hành định mức Hỗ trợ kinh phí khi công nhận Danh hiệu "Làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống" Hà Nội. Năm 2026, dự kiến có 10 làng nghề được xem xét để công nhận danh hiệu này, góp phần tôn vinh giá trị và bản sắc văn hóa độc đáo của từng địa phương.

Hà Nội tổ chức lễ đón nhận 2 làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ, xã Chuyên Mỹ; điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng, xã Sơn Đồng là thành viên của mạng lưới các Thành phố Thủ công sáng tạo thế giới gắn với trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề.

Ngoài ra, thành phố tổ chức Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026; Festival bảo tồn và phát triển làng nghề toàn cầu năm 2026. Tham gia Hội chợ, triển lãm và các hoạt động mạng lưới các Thành phố Thủ công sáng tạo thế giới tại nước ngoài năm 2026.

Hà Nội cũng sẽ đề xuất hội đồng thủ công thế giới đánh giá, xem xét công nhận ít nhất 01 làng nghề trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố Thủ công sáng tạo thế giới.

Phát triển Trung tâm thiết kế sáng tạo, giới thiệu, quảng bá, bán sản phẩm OCOP

Để đạt được mục tiêu, Thành phố triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp như triển khai Kế hoạch khuyến công thành phố Hà Nội năm 2026; kế hoạch phát triển Trung tâm Thiết kế sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, làng nghề gắn với du lịch tại các xã, phường.

Hỗ trợ đưa công nghệ số, hạ tầng số, ứng dụng công nghệ số vào sản xuất. Đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng khoa học kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng và đa dạng hóa các sản phẩm. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân nghiên cứu, đưa công nghệ phục vụ bảo tồn ngành nghề, làng nghề.

Thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, công nghệ tiên tiến, công nghệ sản xuất thân thiện với môi trường, công nghệ xử lý nước thải, rác thải, khí thải phù hợp với làng nghề, cơ sở ngành nghề nông thôn trên địa bàn.

Tổ chức tuyên truyền, tập huấn nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh cho làng nghề và phổ biến chính sách khuyến khích phát triển ngành nghề nông thôn, chính sách pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Thành phố xây dựng bổ sung hướng dẫn thực hiện công tác đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 3 tháng theo quy định hiện hành.

Nghệ nhân làng đồng Ngũ Xã tỉ mỉ chạm khắc từng đường nét tinh xảo cho sản phẩm đồng đúc. (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)

Các nhiệm vụ trọng tâm phát triển ngành nghề nông thôn

Để thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành nghề nông thôn, cần tập trung vào các nhiệm vụ cốt lõi sau.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền: Cần nâng cao nhận thức về vai trò của làng nghề, ngành nghề nông thôn, kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác, kinh tế hộ gia đình và các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ. Đồng thời, cần gắn kết việc bảo tồn và phát triển làng nghề với khai thác tiềm năng du lịch.

Tổ chức các sự kiện tôn vinh giá trị làng nghề: Tiến hành Hội thi Sản phẩm làng nghề và Tôn vinh Nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất vào năm 2026, đồng thời tổ chức Hội chợ Sản phẩm Làng nghề và Sản phẩm OCOP trên địa bàn Hà Nội trong cùng năm.

Tăng cường giao lưu thương mại: Tham gia các hội chợ về giống vật tư, thiết bị nông nghiệp, nông sản an toàn, sản phẩm OCOP và sản phẩm làng nghề tại các tỉnh, thành phố trong nước và cả ở quốc tế nhằm tạo cơ hội mở rộng thị trường.

Tổ chức Festival toàn cầu: Dự kiến tổ chức Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Toàn cầu lần thứ nhất vào năm 2026 nhằm khẳng định giá trị văn hóa, kinh tế của các làng nghề trên trường quốc tế.

Tham gia hoạt động quốc tế: Đẩy mạnh việc tham gia các hội chợ, triển lãm, cũng như các hoạt động do mạng lưới Các Thành phố Thủ công sáng tạo Thế giới tổ chức tại nước ngoài năm 2026.

Hỗ trợ công nhận thành viên quốc tế: Hỗ trợ các làng nghề hoàn thiện hồ sơ để được công nhận là thành viên chính thức của mạng lưới Các Thành phố Thủ công sáng tạo Thế giới, góp phần nâng cao uy tín và vị thế trên trường quốc tế.

Khảo sát và kết nối vùng nguyên liệu: Tổ chức các đoàn công tác chuyên môn nhằm khảo sát, đánh giá thực tế và xây dựng mối liên kết vững chắc giữa các làng nghề với nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Công nhận hai làng nghề tiêu biểu: Tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu thành viên của mạng lưới Các Thành phố Thủ công sáng tạo Thế giới cho hai làng nghề: Khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ (xã Chuyên Mỹ) và Điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng (xã Sơn Đồng). Lễ đón nhận sẽ được kết hợp với các hoạt động như trưng bày, trình diễn và tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc sắc.

Những nhiệm vụ trên không chỉ tạo động lực thúc đẩy bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của các làng nghề mà còn đóng góp tích cực vào việc quảng bá, phát triển kinh tế-văn hóa và tăng cường giao lưu quốc tế cho ngành nghề nông thôn của Việt Nam.

Nghệ nhân làng nghề tạc tượng Sơn Đồng đang hoàn thiện những bức tượng. (Ảnh: Trần Việt/TTXVN)

Đẩy mạnh khai thác yếu tố đặc trưng văn hóa làng nghề

Thành phố tập trung vào việc nâng cao công tác tuyên truyền, quảng bá, và xúc tiến thương mại, đồng thời tổ chức các hoạt động giới thiệu sản phẩm làng nghề đến với đông đảo người tiêu dùng trong nước và quốc tế. Đặc biệt, việc kết nối các vùng cung ứng nguyên liệu cho làng nghề cần tiếp tục được tăng cường nhằm đảm bảo nguồn lực phát triển bền vững.

Ngoài ra, việc khai thác sâu sắc các yếu tố văn hóa đặc trưng của từng làng nghề nên được chú trọng để phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo. Các sản phẩm này cần gắn liền với tay nghề thủ công tinh xảo, các bí quyết cổ truyền mang tính khác biệt, đồng thời tích hợp công nghệ tiên tiến hiện đại, phù hợp với điều kiện và bản sắc của từng làng nghề./.