Hà Nội quy hoạch hệ thống siêu bể ngầm chống ngập và không gian đô thị đa tầng

Trong định hướng phát triển Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đang nghiên cứu giải pháp xây dựng hệ thống "siêu bể ngầm" quy mô lớn. Công trình này không chỉ nhằm giải quyết triệt để tình trạng ngập úng nội đô mà còn kết hợp phát triển không gian đô thị nhiều tầng dưới lòng đất, với mạng lưới đường sắt đô thị (metro) đóng vai trò trục xương sống kết nối toàn bộ hệ thống.

Giải pháp siêu bể ngầm đa chức năng chống ngập lụt

Theo đề xuất quy hoạch, hệ thống bể chứa nước mưa ngầm quy mô lớn được thiết kế theo mô hình đa chức năng, kết hợp giữa hạ tầng giao thông và không gian tích trữ nước. Các tầng ngầm phía trên sẽ phục vụ giao thông và hoạt động đô thị, trong khi các lớp sâu hơn là bể chứa dung tích lớn nhằm thu gom nước mưa khi lượng mưa vượt quá khả năng thoát nước của hệ thống hiện hữu.

Hà Nội thường xuyên ngập lụt vào mùa mưa. Ảnh: Báo Tiền Phong

Mô hình này đã được triển khai hiệu quả tại các đô thị lớn như Tokyo (Nhật Bản) và Singapore. Sau khi thu gom, nước mưa sẽ được xử lý và xả dần ra môi trường khi điều kiện thời tiết cho phép, giúp giảm thiểu đáng kể áp lực cho hệ thống thoát nước bề mặt.

Cấu trúc đô thị ngầm 4 tầng tại Hà Nội

Lần đầu tiên, không gian ngầm của Thủ đô được đề xuất tổ chức theo cấu trúc phân tầng độ sâu với các chức năng kỹ thuật và dân dụng chuyên biệt:

Tầng ngầm nông (0-10m): Ưu tiên hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe và kết nối với tầng hầm của các tòa nhà hiện hữu.
Tầng trung bình (10-20m): Mạng lưới giao thông ngầm chủ đạo gồm hầm đi bộ, trung tâm thương mại, bãi đỗ xe công cộng và các tuyến metro đi nông.
Tầng sâu (20-40m): Dành cho các tuyến metro đi sâu, hệ thống tuy-nen kỹ thuật tổng hợp, kho bãi logistics và nhà máy xử lý nước thải.
Tầng chiến lược (trên 40m): Dự trữ cho các công trình hạ tầng quốc gia, hệ thống lưu trữ năng lượng và các trung tâm nghiên cứu công nghệ cao.

Metro là trục xương sống phát triển TOD ngầm

Hệ thống metro được xác định là trung tâm kết nối toàn bộ không gian dưới lòng đất theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Các nhà ga metro sẽ trở thành tổ hợp đa chức năng bao gồm giao thông, thương mại và dịch vụ. Trong bán kính 500m quanh ga, người dân có thể tiếp cận trung tâm thương mại, quảng trường và bãi đỗ xe ngầm liên hoàn.

Hà Nội quy hoạch không gian ngầm trong 100 năm. Ảnh AI minh họa

Quy hoạch cũng đề xuất hình thành các "Super Hub" tại các nút giao quan trọng như Ngọc Hồi, Yên Viên và Tây Thăng Long. Đây sẽ là những đầu mối trung chuyển lớn kết nối đường sắt tốc độ cao, metro đô thị và các khu phố thương mại sầm uất dưới lòng đất.

Lộ trình triển khai đến năm 2125

Việc hiện thực hóa không gian ngầm Hà Nội được chia thành các giai đoạn dài hạn:

Đến năm 2045: Hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng dữ liệu bản đồ địa chính 3D và triển khai thí điểm các bãi đỗ xe ngầm, nhà ga metro tại khu vực nội đô lịch sử.
Đến năm 2065: Hình thành 50-60 bãi đỗ xe ngầm và 30-40 khu phố thương mại gắn với metro; phát triển hệ thống xử lý nước thải ngầm hiện đại.
Đến năm 2125: Phấn đấu 30-40% diện tích sàn xây dựng nằm dưới lòng đất. Hệ thống logistics ngầm vận chuyển hàng hóa tự động sẽ được vận hành bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ bản sao số (Digital Twin).

*Thông tin quy hoạch có thể được điều chỉnh theo các quyết định mới nhất của cơ quan chức năng.

Tuệ Nhân