Hà Nội: Siết chặt kỷ cương thực thi pháp luật bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp

Phát biểu tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Xuân Lưỡng khẳng định việc chấp hành các quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội là nghĩa vụ bắt buộc, thậm chí đã được điều chỉnh ở mức độ chế tài hình sự nếu có hành vi vi phạm.

Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Xuân Lưỡng phát biểu. Ảnh: Mai Hoa

Là một trong những trung tâm kinh tế có quy mô doanh nghiệp lớn nhất cả nước, sự tuân thủ nghiêm túc của cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô không chỉ đem lại lợi ích lâu dài cho người lao động mà còn đóng góp trực tiếp, thiết thực vào nền tảng an sinh xã hội của thành phố.

Ông Nguyễn Xuân Lưỡng nhấn mạnh chính sách bảo hiểm xã hội hàm chứa giá trị nhân văn sâu sắc, là sự sẻ chia lan tỏa đến cuộc sống, tương lai của từng gia đình người lao động khi hết tuổi làm việc. Lãnh đạo Sở Nội vụ mong muốn mỗi cán bộ tham dự hội nghị hãy đặt mình vào cương vị của người lao động để thấu hiểu sự thiệt thòi khi quyền lợi an sinh bị xâm phạm, từ đó làm tốt vai trò tham mưu cho lãnh đạo doanh nghiệp, biến nhận thức thành hành động tuân thủ tự giác và chuẩn mực.

Ông Vũ Hải Nam, đại diện Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Bộ Nội vụ) chia sẻ một số vấn đề cần lưu ý về chính sách bảo hiểm xã hội. Ảnh: Mai Hoa

Tại hội nghị, ông Vũ Hải Nam, đại diện Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Bộ Nội vụ), đã truyền đạt chuyên đề về hệ thống quy định mới của Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 cùng hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm nhiều nhất là tác động từ các đợt điều chỉnh tiền lương năm 2026. Căn cứ Nghị định số 161/2026/NĐ-CP, từ ngày 1-7-2026, mức lương cơ sở được nâng từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng mỗi tháng, tương đương mức tăng 8,12%. Sự gia tăng này kéo theo mức tăng đồng loạt của nhiều khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội như chế độ dưỡng sức phục hồi sức khỏe nâng lên 759.000 đồng một ngày, trợ cấp một lần khi sinh con đạt 5.060.000 đồng cho mỗi con, trợ cấp mai táng tăng lên 25.300.000 đồng và trợ cấp tuất hàng tháng nâng lên mức tương ứng từ 1.265.000 đồng đến 1.771.000 đồng tùy diện thụ hưởng.

Cùng với đó, Nghị định số 162/2026/NĐ-CP cũng tăng thêm 8% lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng và tiếp tục hỗ trợ bù thêm từ 300.000 đồng đến tối đa 3,8 triệu đồng đối với người có mức hưởng thấp, góp phần thu hẹp khoảng cách thu nhập khi về già.

Để bảo đảm việc trích đóng chính xác, báo cáo viên làm rõ ranh giới các khoản thu nhập cấu thành căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.

Hội nghị cung cấp nhiều thông tin mới, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và trách nhiệm của doanh nghiệp. Ảnh: Mai Hoa

Đáng chú ý, hội nghị đã dành thời gian quán triệt Nghị định số 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10-9-2026, siết chặt khung xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Mức phạt tiền tăng, áp dụng tối đa tới 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức, kết hợp mức phạt từ 18% đến 20% trên tổng số tiền trốn đóng.

Doanh nghiệp vi phạm còn bị xử phạt lũy tiến theo số lượng lao động bị xâm phạm quyền lợi, đồng thời bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt: Buộc truy nộp đủ số tiền trốn đóng, nộp thêm số tiền tính bằng 0,03% mỗi ngày trên số tiền chưa đóng và phải đăng ký đầy đủ số lao động theo quy định. Quy định này tạo sự răn đe mạnh mẽ, lập lại trật tự cạnh tranh bình đẳng và bảo vệ công bằng quyền lợi cho người lao động.

Cùng với công tác quản lý doanh nghiệp, hội nghị đi sâu vào các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn tồn đọng từ thực tiễn, đặc biệt là cơ chế bảo vệ quyền lợi của người lao động tại các doanh nghiệp phá sản, giải thể, chấm dứt hoạt động hoặc người sử dụng lao động không còn khả năng đóng bảo hiểm xã hội trước ngày 1-7-2024 theo tinh thần Nghị định số 158/2025/NĐ-CP.

Trong phiên đối thoại và thảo luận diễn ra cởi mở vào nửa cuối chương trình, đại diện các cơ quan quản lý đã trực tiếp lắng nghe, giải đáp thấu đáo nhiều vướng mắc phát sinh từ thực tế doanh nghiệp liên quan đến quy trình tính hưởng chế độ ốm đau nửa ngày, hồ sơ bệnh nghề nghiệp và thủ tục giao dịch điện tử.