Hà Nội siết xe bán tải: Phân loại theo đăng kiểm, nhiều mẫu xe chịu tác động

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định 01/2026/QĐ-UBND ngày 4/1/2026 về quy định về hoạt động của phương tiện giao thông đường bộ trên địa bàn, nhằm đảm bảo trật tự an toàn giao thông, giảm ùn tắc và hạn chế ô nhiễm môi trường tại khu vực trung tâm, áp dụng từ ngày 15/1/2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Quyết định này đó là áp dụng với các dòng xe bán tải chở hàng. Cụ thể, xe tải dưới 2 tấn chỉ được phép lưu thông ngoài giờ cao điểm, trong khi xe tải từ 2 tấn trở lên chỉ được hoạt động từ 21h đến 6h sáng hôm sau, trừ trường hợp được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Quy định này không chỉ tác động đến thói quen sử dụng phương tiện, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều dòng xe phổ biến trên thị trường, đồng thời đặt ra yêu cầu làm rõ tiêu chí phân loại giữa xe con và xe tải đối với dòng bán tải.

Còn theo Sở Xây dựng Hà Nội, đối tượng điều chỉnh của Quyết định 01/2026 là các loại xe tải thông dụng, trong khi việc phân loại phương tiện được thực hiện theo Thông tư 53/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng). Căn cứ quy định này, xe bán tải được chia thành hai nhóm là ô tô con pick-up hoặc xe tải pick-up; thông tin phân loại được ghi rõ trong giấy đăng ký xe.

* Nhiều mẫu xe bán tải có thể bị hạn chế vào nội đô

Theo định hướng quản lý giao thông đô thị, xe bán tải – vốn có đặc điểm “lai” giữa xe con và xe tải – đang được xem xét siết chặt phạm vi hoạt động tại các khu vực trung tâm nhằm giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường.

Thực tế, tại Việt Nam, các dòng bán tải như Ford Ranger, Toyota Hilux, Mitsubishi Triton hay Isuzu D-Max đang được sử dụng phổ biến cho cả mục đích cá nhân lẫn kinh doanh. Nếu chính sách hạn chế được áp dụng rộng rãi, đây sẽ là nhóm phương tiện chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Bên cạnh đó, một số mẫu xe có thiết kế tương tự bán tải hoặc xe tải nhẹ cũng có thể bị tác động tùy theo cách phân loại, khiến thị trường xe đa dụng đứng trước nhiều biến động.

* Điểm mấu chốt: Phân loại theo giấy đăng kiểm

Theo phương án đang được lực lượng chức năng nghiên cứu, việc xác định xe bán tải có bị hạn chế hay không sẽ không chỉ dựa vào kiểu dáng bên ngoài, mà căn cứ chủ yếu vào thông tin trên giấy đăng kiểm.

Sự khác nhau giữa xe ô tô con bán tải (xe pickup) và xe tải pickup. Ảnh: Phú Vinh/BNEWS/TTXVN

Cụ thể, theo hướng dẫn từ Cục Cảnh sát giao thông, có hai cách ghi phổ biến trên giấy đăng kiểm:

Xe ô tô con bán tải (xe pickup)”: được xem là xe con, áp dụng quy định như ô tô con và có thể được lưu thông theo khung giờ, khu vực tương ứng.

“Xe tải pickup”: được xác định là xe tải, phải tuân thủ các quy định hạn chế như xe tải khi vào nội đô.

Điều này đồng nghĩa, cùng là xe bán tải nhưng quyền lưu thông có thể khác nhau hoàn toàn, tùy thuộc vào cách phân loại trong đăng kiểm.

* Căn cứ pháp lý từ Thông tư mới

Việc phân biệt hai loại phương tiện nêu trên không mang tính tùy ý, mà được quy định cụ thể tại Thông tư 53/2024/TT-BGTVT do Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) ban hành ngày 15/11/2024.

Theo thông tư này, việc phân loại xe được xác định dựa trên các tiêu chí kỹ thuật như khối lượng chuyên chở, mục đích sử dụng và thiết kế kết cấu. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để cơ quan đăng kiểm ghi nhận loại phương tiện, đồng thời làm căn cứ cho lực lượng chức năng trong quá trình quản lý, xử lý vi phạm.

Việc áp dụng thống nhất quy định này giúp hạn chế tình trạng hiểu sai hoặc áp dụng không đồng nhất giữa các địa phương, đặc biệt trong bối cảnh xe bán tải ngày càng phổ biến.

* Tác động đến người dùng và thị trường

Chủ trương hạn chế xe bán tải vào nội đô được đánh giá là phù hợp với mục tiêu giảm ùn tắc và kiểm soát phương tiện tại các đô thị lớn. Tuy nhiên, chính sách này cũng đặt ra không ít thách thức đối với người sử dụng, nhất là những cá nhân và doanh nghiệp đang dùng xe bán tải cho cả mục đích đi lại và vận chuyển hàng hóa.

Đối với người tiêu dùng, việc hiểu rõ thông tin trên giấy đăng kiểm trở nên đặc biệt quan trọng để tránh vi phạm khi lưu thông. Trong khi đó, các hãng xe có thể phải điều chỉnh chiến lược sản phẩm, hướng tới các phiên bản được phân loại là “xe con bán tải” nhằm phù hợp hơn với quy định.

Về lâu dài, xu hướng siết chặt phương tiện cá nhân, đặc biệt là các dòng xe có kích thước lớn, được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng tại Hà Nội và các đô thị lớn khác, song hành với việc phát triển giao thông công cộng và phương tiện xanh.

Văn Xuyên/Bnews/vnanet.vn