Hà Nội: Tăng tốc các dự án trọng điểm, đảm bảo lợi ích người dân

Năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 11% trở lên, qua đó tạo nền tảng cho cả nhiệm kỳ. Trong bối cảnh đó, thành phố xác định phát triển hạ tầng, đặc biệt là xử lý các "điểm nghẽn" về giao thông, úng ngập là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, đồng thời mang ý nghĩa chiến lược lâu dài.

Thành phố yêu cầu mọi nhiệm vụ phải "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian hoàn thành", khắc phục tình trạng triển khai chậm trễ, thiếu quyết liệt. Đáng chú ý, 10 công trình chống úng ngập đang được thi công khẩn trương, với yêu cầu hoàn thành trước mùa mưa bão năm nay. Đây không chỉ là áp lực tiến độ, mà còn là đòi hỏi từ thực tiễn, khi mỗi ngày chậm trễ là thêm một ngày người dân phải đối mặt với ngập úng, ùn tắc và ô nhiễm.

Công trường dự án hồ đầu mối Mễ Trì (Đồng Bông 2) rộng 12ha tại phường Đại Mỗ đang được thi công khẩn trương, kỳ vọng góp phần giảm ngập khu vực phía Tây Thủ đô. Ảnh: PV

Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng lãnh đạo thành phố đã trực tiếp kiểm tra nhiều dự án trọng điểm, yêu cầu siết chặt kỷ luật, tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ. Thông điệp xuyên suốt là: cam kết tiến độ phải bằng văn bản; đơn vị yếu kém sẽ bị thay thế; không chấp nhận tình trạng né tránh trách nhiệm.

Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Trần Viết Lưu, nguyên Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) cho rằng, việc lãnh đạo trực tiếp xuống cơ sở thể hiện rõ sự đổi mới trong phương thức điều hành.

Theo đó, không còn dừng ở việc ban hành chỉ thị, nghị quyết, mà phải bám sát thực tiễn, kiểm tra, đôn đốc và trực tiếp tháo gỡ khó khăn. Đồng thời, đây cũng là biểu hiện của tư duy lãnh đạo lấy người dân làm trung tâm, lắng nghe và đối thoại để giải quyết đúng vấn đề.

Việc tăng cường kiểm tra thực tế, khắc phục tình trạng chỉ đạo hình thức cũng phù hợp với yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo trong giai đoạn hiện nay, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân.

Ở góc độ kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, Thành viên Hội đồng Tư vấn kinh tế, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, tình trạng chậm tiến độ các dự án đầu tư công trong thời gian qua là khá phổ biến.

Theo ông, nếu coi đây là "trạng thái bình thường", sẽ dẫn tới hệ quả nghiêm trọng như suy giảm kỷ luật công vụ, giảm động lực thực thi và gia tăng tình trạng "nhờn luật, nhờn lệnh".

Ông nhấn mạnh, ranh giới giữa nguyên nhân khách quan và chủ quan rất mong manh. Nhiều trường hợp chậm trễ xuất phát từ sự thụ động, thiếu phối hợp, chờ đợi chỉ đạo – những yếu tố chủ quan nhưng dễ bị che lấp bởi lý do khách quan.

Một điểm mới trong điều hành là yêu cầu các đơn vị cam kết tiến độ bằng văn bản. Theo TS. Nguyễn Minh Phong, đây là cách tiếp cận quản trị hiện đại, chuyển từ lời hứa sang trách nhiệm cụ thể.

Một cam kết phải xác định rõ lý do chậm trễ, giải pháp khắc phục và thời hạn hoàn thành. Qua đó, tạo áp lực tổng hợp về trách nhiệm cá nhân, hành chính và tài chính đối với đơn vị thực hiện.

Việc kiên quyết thay thế các nhà thầu yếu kém không chỉ nhằm xử lý vi phạm, mà còn bảo đảm hiệu quả và uy tín của bộ máy. Đồng thời, việc áp dụng các chỉ số đánh giá hiệu quả (KPI) cũng góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản trị.

Thực tế tại các dự án cho thấy, sau khi siết chặt kỷ luật, tiến độ thi công đã có chuyển biến tích cực. Tại Dự án đường Vành đai 2,5, đơn vị thi công đã tổ chức làm việc 3 ca, 4 kíp, duy trì máy móc và nhân lực hoạt động liên tục nhằm bảo đảm tiến độ.

Ở khâu giải phóng mặt bằng, dự án đoạn qua phường Cầu Giấy dài 1,1km, thu hồi 54.000m² đất, ảnh hưởng đến 432 trường hợp. Đến nay, đã bàn giao hơn 26.000m² mặt bằng cho đơn vị thi công.

Các giải pháp được triển khai đồng bộ, từ tăng cường đối thoại với người dân, công khai minh bạch thông tin đến tổ chức làm việc "không ngày nghỉ", góp phần đẩy nhanh tiến độ dự án.

Các chuyên gia cho rằng, để bảo đảm tiến độ, cần triển khai đồng bộ các yếu tố: thi công, giải phóng mặt bằng và cơ chế phối hợp.

Trong đó, vai trò của người đứng đầu và cơ chế phối hợp liên ngành là yếu tố then chốt. Khi lãnh đạo trực tiếp vào cuộc, giao nhiệm vụ cụ thể, kiểm tra sát sao, toàn bộ hệ thống sẽ chuyển động đồng bộ, hiệu quả hơn.

Cơ chế phối hợp được ví như "chất keo" kết nối các chủ thể, giúp tháo gỡ vướng mắc và tạo sự thống nhất trong triển khai.

Từ góc nhìn người dân, điều mong đợi không chỉ là tiến độ, mà còn là chất lượng và hiệu quả thực tế của công trình. Thực tế cho thấy, khi các dự án được đẩy nhanh, người dân bày tỏ sự phấn khởi và kỳ vọng sớm ổn định cuộc sống.

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, một dự án thành công phải được đánh giá bằng hiệu quả thực chất sau khi đưa vào sử dụng, trong đó sự hài lòng của người dân là thước đo quan trọng nhất.

Việc siết chặt kỷ luật công vụ không chỉ nhằm thúc đẩy tiến độ dự án, mà còn góp phần xây dựng chuẩn mực mới trong quản trị. Chuẩn mực đó thể hiện ở việc đề cao trách nhiệm cá nhân, lấy kết quả làm thước đo, chuyển từ quản lý sang phục vụ và khuyến khích đổi mới, sáng tạo.

Theo PGS.TS Trần Viết Lưu, các dự án không chỉ cần hoàn thành đúng tiến độ, mà còn phải bảo đảm chất lượng, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội.

Từ thực tiễn triển khai các dự án trọng điểm có thể thấy, Hà Nội đang từng bước thu hẹp khoảng cách giữa chỉ đạo và thực thi. Khi kỷ luật được siết chặt, trách nhiệm được xác định rõ ràng và vai trò giám sát của xã hội được phát huy, tiến độ mới trở thành kết quả thực chất.

Mỗi công trình hoàn thành không chỉ góp phần hoàn thiện hạ tầng đô thị, mà còn khẳng định năng lực điều hành, tổ chức thực hiện của chính quyền, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân và tạo động lực cho phát triển trong giai đoạn mới.