Hà Nội tạo không gian thử nghiệm cho AI, bán dẫn, robot và công nghệ chiến lược

Ảnh minh họa. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 3994/QĐ-UBND ngày 4/8/2026 về Danh mục lĩnh vực ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát trên địa bàn thành phố. Quyết định có hiệu lực từ ngày ký và thay thế Quyết định số 6150/QĐ-UBND ngày 11/12/2025 về danh mục lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích đăng ký thực hiện thử nghiệm có kiểm soát.

Động thái này tạo cơ sở để các doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức khoa học và công nghệ cùng các trung tâm đổi mới sáng tạo đề xuất, tham gia triển khai các dự án thử nghiệm trong môi trường thực tế theo quy định của Luật Thủ đô.

Đây cũng là bước đi phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW khi xác định thể chế là điều kiện tiên quyết, đồng thời yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, có cơ chế cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới dưới sự giám sát của Nhà nước.

Nhiều lĩnh vực công nghệ mũi nhọn được đưa vào sandbox

Theo phụ lục ban hành kèm Quyết định, Hà Nội xác định 5 nhóm lĩnh vực ưu tiên để triển khai thử nghiệm có kiểm soát.

Nhóm thứ nhất là các lĩnh vực trọng điểm về khoa học và công nghệ của Thủ đô theo Luật Thủ đô, gồm công nghệ số; công nghệ thông tin và truyền thông; công nghệ sinh học; công nghệ vật liệu mới; công nghệ chế tạo - tự động hóa; công nghệ môi trường, giảm phát thải carbon và ứng phó biến đổi khí hậu.

Xe tự hành chạy thử nghiệm tại khuôn viên trường Đại học Phenikaa. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Nhóm thứ hai là các lĩnh vực trọng điểm do Hội đồng Nhân dân thành phố quy định, bao gồm đô thị thông minh, giáo dục thông minh, y tế thông minh, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, công nghệ tài chính, công nghệ cao trong nông nghiệp và an toàn thực phẩm, công nghệ đường sắt đô thị, robot, chip bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghệ bản sao số đô thị (digital twin), dữ liệu lớn, Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), cùng công nghiệp văn hóa và các mô hình kinh tế mới.

Đáng chú ý, danh mục cũng ưu tiên thử nghiệm các công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Trong nhóm này có nhiều công nghệ đang được xác định là động lực tăng trưởng mới như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt (LLM), trợ lý ảo, AI chuyên ngành, AI camera xử lý tại biên, nền tảng bản sao số, điện toán đám mây, hạ tầng blockchain phục vụ truy xuất nguồn gốc, thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5-Advanced.

Danh mục còn bao gồm robot tự hành, các nền tảng phục vụ sản xuất thông minh, giải pháp bảo mật và an ninh mạng cho hạ tầng quan trọng và cơ sở dữ liệu quốc gia; chip chuyên dụng; truyền thông, tính toán và cảm biến lượng tử; công nghệ đường sắt đô thị; các công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến, năng lượng xanh, hydrogen, hệ thống lưu trữ carbon, thiết bị bay không người lái (UAV) và các giải pháp quản lý UAV.

Ảnh minh họa. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Ngoài các công nghệ cụ thể, Hà Nội còn ưu tiên thử nghiệm các công nghệ giải quyết những bài toán lớn của thành phố.

Các ý tưởng, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh, công nghệ hoặc hoạt động văn hóa sáng tạo mới trong khu phát triển thương mại và văn hóa quy định tại Nghị quyết số 24/2025/NQ-HĐND ngày 10/7/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội về tổ chức và hoạt động của trung tâm công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội và Nghị quyết số 25/2025/NQ-HĐND ngày 10/7/2025 của Hội đồng nhân dân Thành phố về khu phát triển thương mại và văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Cơ chế hướng tới doanh nghiệp, startup và các cơ sở nghiên cứu

Quyết định cũng giao Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội làm cơ quan đầu mối hướng dẫn, theo dõi việc áp dụng danh mục; đồng thời tham mưu Ủy ban Nhân dân thành phố điều chỉnh, bổ sung khi xuất hiện yêu cầu quản lý mới, công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới hoặc định hướng phát triển mới của thành phố.

Các sở, ngành có trách nhiệm phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ trong việc đánh giá khả năng triển khai, xác định phạm vi ưu tiên và đề xuất cập nhật danh mục đối với lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý.

Đặc biệt, Quyết định nêu rõ các viện nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng, tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo cùng các tổ chức, cá nhân liên quan căn cứ danh mục này để đề xuất, tham gia và phối hợp triển khai các dự án thử nghiệm có kiểm soát.

Ảnh minh họa. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Việc Hà Nội công bố danh mục lĩnh vực ưu tiên sandbox được xem là bước triển khai cụ thể chủ trương của Nghị quyết 57 về xây dựng cơ chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo thông qua thử nghiệm chính sách và công nghệ.

Nghị quyết 57 yêu cầu có cách tiếp cận mở đối với những vấn đề thực tiễn mới, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; đồng thời xây dựng cơ chế để doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới dưới sự giám sát của Nhà nước và có chính sách miễn trừ trách nhiệm trong những trường hợp thiệt hại phát sinh do nguyên nhân khách quan khi thử nghiệm mô hình mới.

Việc ưu tiên các lĩnh vực như AI, dữ liệu lớn, chip bán dẫn, robot, công nghệ lượng tử, điện toán đám mây, 5G/5-Advanced hay bản sao số cũng bám sát định hướng của Nghị quyết 57 về tập trung nguồn lực phát triển công nghệ chiến lược, từng bước làm chủ các công nghệ cốt lõi và tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế số.

Việc ban hành danh mục lĩnh vực ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát cũng cho thấy Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa Nghị quyết 57 bằng những cơ chế chính sách cụ thể, thay vì chỉ dừng ở định hướng.

Trong hơn một năm qua, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong việc triển khai các cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thành phố đã ban hành các nghị quyết về chính sách hỗ trợ nghiên cứu khoa học, phát triển và chuyển giao công nghệ, đồng thời xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để tạo điều kiện cho các công nghệ, mô hình kinh doanh mới được kiểm chứng trong môi trường thực tế trước khi nhân rộng.

Quyết định công bố danh mục lĩnh vực ưu tiên lần này là bước tiếp theo nhằm cụ thể hóa các cơ chế đó, xác định rõ những lĩnh vực mà thành phố sẽ ưu tiên nguồn lực và tạo điều kiện triển khai.

Với vai trò là cơ quan đầu mối, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đang trở thành "nhạc trưởng" trong việc triển khai các chính sách đổi mới sáng tạo của Thủ đô. Theo Quyết định 3994/QĐ-UBND, Sở có trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi việc áp dụng danh mục, đồng thời tham mưu Ủy ban Nhân dân thành phố điều chỉnh, bổ sung khi xuất hiện công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới hoặc yêu cầu quản lý mới.

Đây là cơ chế quan trọng giúp chính sách luôn theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, thay vì bị lạc hậu so với thực tiễn. Bên cạnh đó, Sở cũng phối hợp với các sở, ngành đánh giá khả năng triển khai, xác định phạm vi ưu tiên và kết nối các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, startup, trung tâm đổi mới sáng tạo tham gia các dự án thử nghiệm có kiểm soát.

Điều đáng chú ý là danh mục lần này tập trung vào hàng loạt lĩnh vực được Nghị quyết 57 xác định là công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn, robot, công nghệ lượng tử, 5G, blockchain hay bản sao số. Điều đó cho thấy Hà Nội không chỉ tạo ra một "sandbox" để thử nghiệm công nghệ mới, mà còn định hướng nguồn lực của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vào đúng các lĩnh vực có khả năng tạo đột phá về năng suất, hình thành doanh nghiệp công nghệ số và thúc đẩy kinh tế số.

Khi doanh nghiệp, startup và các cơ sở nghiên cứu có cơ hội đưa sản phẩm vào môi trường thực tế để kiểm chứng, hoàn thiện và thương mại hóa, cơ chế sandbox sẽ trở thành cầu nối quan trọng giữa nghiên cứu với thị trường, góp phần hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 57 về xây dựng thể chế thông thoáng, khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển các công nghệ chiến lược của Việt Nam./.