Hà Nội xây dựng hai bể ngầm chống ngập, giảm áp lực cho khu vực nội đô

Điểm úng ngập tại ngã năm Đường Thành - Bát Đàn - Nhà Hỏa. Ảnh: Y.Khánh

Bể điều tiết ngầm Long Biên được xây dựng tại khu vực đất trống dốc Cầu Đuống. Khu vực này có mật độ giao thông lớn, có tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn chạy qua, thường xuyên bị ngập khi xảy ra mưa lớn.

Hiện nay, khu vực đã có hệ thống rãnh thoát nước, cống ngầm và một trạm bơm gầm Cầu Đuống với công suất khoảng 300m³/giờ. Tuy nhiên, hệ thống này chỉ đáp ứng được các trận mưa nhỏ và trung bình, chưa đủ khả năng tiêu thoát khi xảy ra mưa lớn kéo dài.

Dự án bể ngầm Long Biên được thiết kế nhằm tăng khả năng thu gom và lưu trữ nước mưa tạm thời. Tuyến cống thu nước mưa bằng bê tông cốt thép kích thước 1 x 1m, dài khoảng 230 m, kết hợp các hố ga thu nước mặt đường. Bể ngầm có dung tích khoảng 1.800m³, cho phép chứa lượng nước mưa lớn trong thời gian ngắn.

Cùng với đó, dự án nâng cấp trạm bơm hiện hữu bằng việc lắp đặt thêm hai bơm chìm, nâng tổng công suất trạm bơm lên khoảng 1.000m³/giờ. Sau khi mưa kết thúc, nước trong bể sẽ được bơm cưỡng bức ra hệ thống thoát nước chung, hạn chế tình trạng ngập kéo dài.

Hiện trạng thoát nước tại khu vực dự kiến xây dựng bể điều tiết ngầm Long Biên

Trong khi đó, khu vực Đường Thành - Bát Đàn - Nhà Hỏa, gần chợ Hàng Da, là điểm giao cắt của nhiều tuyến phố trung tâm, có mật độ giao thông và dân cư cao. Dù hệ thống thoát nước khu vực đã được đầu tư từ sớm, song trước các trận mưa lớn, nhiều tuyến phố như Phùng Hưng, Bát Đàn, Đường Thành, Nhà Hỏa vẫn xảy ra ngập úng với độ sâu có thời điểm lên tới 0,6–0,8 m.

Theo kết quả mô phỏng thủy lực, sau khi triển khai một số dự án chống ngập trước đây, tình trạng ngập đã được cải thiện đối với các trận mưa trung bình. Tuy nhiên, với các trận mưa lớn, khu vực này vẫn còn khoảng hơn 6.000m² bị ngập, mực nước khoảng 0,4m.

Trên cơ sở đó, dự án xây dựng bể điều tiết ngầm tại khu vực chợ Hàng Da được đề xuất với dung tích khoảng 2.500 m³, dự kiến xây dựng tại khoảng đất trống trước cửa chợ.

Nguyên lý hoạt động của bể là chủ động tạo dung tích trống trước khi mưa, đóng các cửa phai điều tiết để cô lập khu vực ngập, thu gom toàn bộ nước mưa mặt đường dẫn về bể. Sau khi mưa kết thúc, nước trong bể sẽ được bơm cưỡng bức ra hệ thống thoát nước chung trong thời gian khoảng 4 giờ, bảo đảm không gây quá tải cho hệ thống hạ lưu.

Dự án cũng bao gồm việc cải tạo, dịch chuyển một số tuyến cống hiện trạng; xây dựng tuyến cống hộp mới kích thước 1,5 x 1m dài hơn 500m trên phố Phùng Hưng nhằm tăng khả năng thu gom, tiêu thoát nước mưa cho toàn khu vực trung tâm.

Việc triển khai đồng thời hai bể điều tiết ngầm tại Long Biên và chợ Hàng Da cho thấy cách tiếp cận linh hoạt của Hà Nội trong công tác chống ngập, kết hợp giữa nâng cấp hệ thống thoát nước hiện hữu và bổ sung các công trình điều tiết ngầm tại những “điểm nóng” về ngập úng.

Các bể điều tiết ngầm không chỉ giúp giảm áp lực tức thời cho hệ thống cống khi mưa lớn, mà còn tạo dư địa để thành phố chủ động hơn trong vận hành, điều tiết nước mưa theo thời gian thực. Đây được xem là giải pháp phù hợp trong điều kiện quỹ đất hạn chế, đặc biệt tại khu vực nội đô lịch sử.

Bảo Hân