Hà Nội xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 850 năm ngày mất Danh nhân Tô Hiến Thành

Hồ sơ dự kiến hoàn thiện để gửi qua kênh quốc gia trước ngày 1-12-2026, mở ra quá trình quảng bá, vận động quốc tế trong năm 2027 và phát huy các giá trị di sản gắn với Danh nhân trong những năm tiếp theo.

Tượng danh nhân Tô Hiến Thành tại đền Văn Hiến, xã Ô Diên, Hà Nội. Ảnh: M.H

Theo Kế hoạch số 374/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội, việc xây dựng Hồ sơ đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 850 năm ngày mất Danh nhân Tô Hiến Thành được thực hiện trên cơ sở chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 7359/VPCP-KGVX ngày 27-7-2026; Văn bản số 291/BTK/2026 ngày 10-9-2026 của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và Văn bản số 6009/BVHTTDL-DSVH ngày 18-9-2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Kế hoạch đặt mục tiêu thiết lập hệ thống luận cứ khoa học, pháp lý và thực tiễn nhằm khẳng định vị trí, công lao, tầm ảnh hưởng của Tô Hiến Thành trong lịch sử, văn hóa Việt Nam. Đồng thời, hồ sơ hướng tới tôn vinh những giá trị tiêu biểu về tư tưởng, chuẩn mực quản trị quốc gia, tầm nhìn chiến lược trong bảo vệ chủ quyền và phát triển đất nước; đạo đức công vụ, trách nhiệm chính trị, sự chính trực, liêm khiết, giữ nghiêm kỷ cương phép nước và tinh thần đặt lợi ích đất nước, nhân dân lên trên hết.

Thông qua việc đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 850 năm ngày mất Danh nhân Tô Hiến Thành, Hà Nội kỳ vọng góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa, lịch sử, đạo đức công vụ, tinh thần phụng sự và trách nhiệm với quốc gia; phục vụ giáo dục truyền thống, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, giàu bản lĩnh văn hóa. Đây cũng là dịp nâng cao nhận thức của cộng đồng trong và ngoài nước về việc gìn giữ, bảo vệ, phát huy các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể gắn với Danh nhân và vương triều nhà Lý tại các địa phương liên quan.

Theo Kế hoạch, thành phố sẽ tập hợp, kiểm kê, sưu tầm, biên dịch, thẩm định và số hóa hệ thống tư liệu liên quan đến thân thế, sự nghiệp, hành trạng, di sản tư tưởng, hệ thống di tích, địa điểm thờ phụng, lễ hội và các hình thức tôn vinh Danh nhân Tô Hiến Thành.

Phạm vi khảo sát, thu thập tư liệu được xác định tại Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa và các địa phương liên quan. Thành phố sẽ xây dựng Hồ sơ khoa học chính thức song ngữ Việt - Anh theo mẫu của UNESCO, đồng thời hoàn thành hệ thống phim tài liệu, phim khoa học, album ảnh tư liệu, kỷ yếu hội thảo, tọa đàm, các ấn phẩm xuất bản, website, báo cáo điền dã, thư mục tài liệu, báo cáo tổng hợp và thư ủng hộ.

Để thực hiện các công việc khảo sát, thu thập tư liệu, hiện vật, Hà Nội thành lập Ban Chỉ đạo/Tổ công tác cấp thành phố và Tổ biên soạn Hồ sơ. Thành phần Tổ biên soạn gồm đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND xã Ô Diên, các nhà khoa học, chuyên gia về biên soạn, dịch thuật, truyền thông di sản cùng các cơ quan phối hợp.

Trên cơ sở kết quả khảo sát, thu thập tài liệu, lý lịch Hồ sơ Danh nhân sẽ được xây dựng theo các nhóm chuyên đề về thân thế, sự nghiệp, những đóng góp nổi bật, ảnh hưởng khu vực và quốc tế, di sản văn hóa liên quan cùng chương trình hành động phát huy giá trị di sản. Bên cạnh đó, thành phố yêu cầu tổ chức lấy ý kiến của cộng đồng nơi lưu giữ, thực hành và phát huy các giá trị liên quan đến Danh nhân; sau đó tiếp thu, giải trình, phản biện và hoàn thiện hồ sơ trên cơ sở ý kiến cộng đồng, các hội thảo, tọa đàm và ý kiến chuyên gia.

Hồ sơ sẽ gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trước ngày 15-10-2026 và hoàn thiện để gửi qua kênh quốc gia trước ngày 1-12-2026. Từ tháng 12-2026 đến tháng 3-2027, thành phố sẽ phối hợp bổ sung, giải trình, hiệu đính và hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu của UNESCO. Năm 2027 sẽ tập trung quảng bá, vận động ủng hộ hồ sơ; năm 2028 triển khai các hoạt động phát huy giá trị; năm 2029 tổ chức Lễ vinh danh cùng Kỷ niệm 850 năm ngày mất khi có Nghị quyết của UNESCO.